“ناصرالدین شاه” مقابل دوربین یک مستندساز نشست/مؤسس خانه تئاتر در نقش‌های مختلف

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، ابوالفضل توکلی، فیلمساز مستند از اتمام تولید مستند جدید خود درباره هنرمندان صدا و دوبله خبر داد.

توکلی با اشاره به سوژه مستند جدیدش با عنوان «نقش‌های آقای راد» گفت: به یاد دارم که مشغول ساخت مستند آقای امیرسلیمانی بودم که یک روز در سالن سنگلج، آقای راد برای مصاحبه در مورد سوژه فیلم پیش ما آمدند؛ همانجا جرقه ساخت مستندی درباره آقای راد در ذهنم زده شد؛ از استاد امیرسلیمانی خواهش کردم تا مرا معرفی کنند و آشنایی با آقای راد شکل گرفت. البته ایشان آشنایی دورادوری با مستندهای پرتره پیشکسوتان صدا و دوبله داشتند و رضایت اولیه‌ را دادند. پیگیر شدیم و در نهایت به تولید فیلم رسیدیم.

وی با اشاره به داستان این مستند گفت: در مستند نقش‌های آقای راد به نقش‌های او اشاره کردم؛ نام مستند با تمثیلی از همین موضوع انتخاب شده است؛ چرا که در این فیلم مستند فقط به نقش‌های تصویری آقای راد نپرداختم، بلکه به اثرگذاری‌های عمیقی که او در حوزه فعالیت‌های فرهنگی و هنری در ایران داشته است، اشاره کردم. یکی از نقش‌ها اثرگذار وی، تاسیس خانه تئاتر است.

این فیلمساز مستند درباره فعالیت‌های هنری ایرج راد توضیح داد و گفت: همانطور که می‌دانید آقای راد در عرصه تئاتر بسیار فعال بوده و بسیاری از کارهای او ماندگار شده است. علاوه براین، او در تلویزیون نیز ایفاگر نقش‌های مهمی بوده است که شاید یکی از خاطره‌انگیزترین آنها برای مردم، بازی در نقش «ناصرالدین شاه» در سریال امیرکبیر است. آقای راد در فیلم‌های سینمایی هم بازی کرده که یکی از ماندگارترین نقش‌های او، فیلم سینمایی «اجاره نشین‌ها» است.

توکلی در پاسخ به سوالی مبنی بر ساخت مستند از هنرمندان بازیگر که در عرصه دوبله نیز فعال بودند، گفت: پیش از این نیز هم مستندهای پرتره از هنرمندان بازیگر ساخته‌ام که از آن جمله می‌توان به ساخت مستند از آقای فیاضی و رضا رویگری اشاره کرد. تلاش کردم با هماهنگی شبکه مستند، سراغ هنرمندانی بروم که در فعالیت هنری خود تاثیرگذار بودند و مردم با آنها خاطرات زیادی دارند.

او با تاکید بر اینکه ساخت مستند از هنرمندان صدا و دوبله ادامه خواهد داشت، گفت: آخرین فیلم مستندی که به تازگی به پایان رسیده است، مستند «با عزت» درباره شادوران عزت الله مقبلی است. او یکی از هنرمندان بی نظیر در هنر دوبله است که کارهای ماندگاری از او به یادگار مانده است اما متاسفانه خیلی زود از دنیا رفتند. مستند دیگری که آخرین مراحل تدوین را پشت سر می‌گذارد، پرتره‌ای از استاد فرهنگ مهرپرور است که ایشان هم در کارهای رادیویی بی نظیر بودند.

کارگردان مستند «نقش‌های آقای راد» درباره سختی‌های تولید مستند از هنرمندان پیشکسوت صدا و دوبله گفت: مستندسازی از هنرمندان صدا و دوبله کمی سخت‌تر شده است. شاید شرایط اجتماعی و اقتصادی کمی افراد را بی‌حوصله‌تر کرده باشد و در هنر دوبلوری نیز شکل کار تغییر کرده است. در شرایط فعلی هنرمندان به صورت تک به تک وارد استودیو می‌شوند و نقش‌های خود را می‌گویند در حالی که در گذشته شاهد شکل‌گیری دورهمی‌هایی بودیم. همین موضوع باعث شده تا جمع‌هایی که در اتاق انتظار یا استودیو برای دوبلوری کنار هم می‌نشستند، از بین برود. این اتفاق، شکل ساختاری مستندهای مرا تحت تاثیر قرار داده است، چرا که دورهمی‌ها تصاویر زیبایی را خلق می‌کرد اما اکنون از وجود آن بی بهره هستم.

توکلی درباره توجه تلویزیون به ساخت مستند از هنرمندان پیشکسوت گفت: فکر می‌کنم مردم ایران دوست دارند در مورد هنرمندانِ مورد علاقه‌شان بیشتر بدانند؛ آنها دوست دارند درباره شرایط زندگی‌ آنان، مراحل پیشرفت و ورود به این حرفه و به اوج رسیدن‌شان بدانند. شاید دلیل استقبال از فیلم‌های مستندِ هنرمندان صدا و دوبله همین موضوع باشد. با این حال باید اذعان کنم که برآوردهای تلویزیون برای ساخت این مستندها بسیار پایین است. اگر شرایط برآوردها به گونه‌ای تغییر پیدا کند که گروه تولید بتواند وقت بیشتری صرف کند و با حوصله بیشتری کار کند، حتما کیفیت کارها افزایش پیدا خواهد کرد.

او درباره فعالیت این روزهای خود گفت: آخرین مستندی که درباره هنرمندان دوبله ساخته‌ام و رونمایی شد، فیلم مستند «خانواده آژیر» بود. این فیلم درباره شادوران مهدی آژیر است که نابغه‌ای در تیپ‌سازی به شمار می‌رود. این فیلم مستند شب گذشته از شبکه مستند پخش شد.

توکلی در پایان گفت: آیین رونمایی از فیلم مستند “نقش‌های آقای راد”، پرتره استاد ایرج راد و مراسم پاسداشت وی امروز دوشنبه 3 شهریور ماه ساعت 18 در فرهنگسرای ارسباران برگزار می‌شود. این مراسم با حضور هنرمندان، اهالی رسانه و علاقه‌مندان به هنر بازیگری استاد ایرج راد خواهد بود و ورود برای عموم آزاد است.

/