نخستین مجتهد شهید در نهضت امام خمینی(ره) که بود؟ + فیلم

به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران از قم، آیت‌الله سید محمدرضا سعیدی دوم اردیبهشت ماه سال ۱۳۰۸ در مشهد مقدس دیده به جهان گشود. در دوران کودکی مادرش را از دست داد و زیر نظر پدر حجت الاسلام احمد سعیدی تعلیمات دینی را آموخت.

شهید آیت‌الله سعیدی، نخستین مجتهد شهید در نهضت امام خمینی(ره) و یکی از وکلای تام‌الاختیار ایشان در زمان طاغوت در تهران بود و پیش از آن نیز از مدرسان حوزه علمیه قم بود، زنده‌یاد بانو بی‌بی خدیجه طباطبایی با اشاره به شخصیت شهید آیت‌الله سعیدی می‌گفت: امام(ره) همیشه می‌گفتند که آقای سعیدی وظیفه‌اش را انجام داد. من در آن سال‌ها کسی را مثل آقای سعیدی نداشتم که آن طور مخلصانه در راه دین تلاش کند.

آیت الله سید محمدرضا سعیدی پس از مدتی برای فراگیری هرچه بهتر علوم فقه و دین نزد اساتیدی چون حاج شیخ کاظم دامغانی، مرحوم حاج شیخ هاشم قزوینی و حاج شیخ مجتبی قزوینی تلمذ کرد. در مراحل بعدی تعلم علوم اسلامی، به قم رفت و در محضر اساتیدی نظیر آیت الله العظمی بروجردی (ره) و آیت الله العظمی امام خمینی (ره) درس گرفت.

.

این عالم مجاهد از جمله طلابی بود که در همان دوره تحصیل فعالیت های تبلیغی هم داشت و در سفرهای تبلیغاتی خود، ضد رژیم پهلوی سخن می راند و به افشای ظلم آنها در قبال مردم می پرداخت. همین موضوع سبب شد تا برای مدتی به زندان بیفتد که با تلاش آیت الله بروجردی (ره) آزاد شد و سپس برای امور تبلیغی به کویت رفت.

با آغاز مبارزات علنی امام خمینی (ره) علیه رژیم پهلوی در سال ۱۳۴۰، آیت الله سعیدی هم به جمع یاران امام پیوست. در دورانی که امام خمینی در تبعید به سر می‌برد ، به همراه چند تن دیگر از علما پرچم مبارزات را به دست گرفت و مردم را به سوی مطالبه به حق خواسته های خود تشویق کرد.

وی پس از مدتی به عنوان امام جماعت مسجد موسی بن جعفر (ع) منصوب شد و فعالیت های مبارزاتی خود را ادامه داد. فعالیت هایی که در انتشار افکار و نظرات رهبر کبیر انقلاب در میان جوانان بسیار موثر بود؛ از جمله ترجمه رساله امر به معروف و نهی از منکر امام (ره).

این اقدامات در نشر دیدگاه ها و اهداف رهبر نهضت اسلامی امام خمینی، تاثیری شگرف داشت. تا آنجا که برای مدتی ممنوع المنبر شد، آیت الله سعیدی در سال ۱۳۴۵، در پی ایراد سخنانی علیه رژیم اشغالگر قدس و افشای جنایت آنها، به مدت ۶۱ روز دستگیر و زندانی شد.

این عالم مجاهد چهار سال بعد در سال ۱۳۴۹، در پی تصویب لایحه کاپیتولاسیون و دعوت از آمریکایی ها برای سرمایه‌گذاری در ایران که به نوعی استعمار اقتصادی را رقم می زد، ساکت نماند و همراه با علمای دیگر اعلامیه ای را منتشر و در آن از تمامی علمای اسلامی برای قیام علیه شاه ستمگر دعوت کرد. رژیم پهلوی که از این اقدامات و گسترش مبارزات ترسیده بود، آیت الله سعیدی را دستگیر و در زندان قزل قلعه محبوس کرد. این عالم مجاهد نهایتا در اثر شکنجه های سخت٬ ۲۰ خرداد ۱۳۴۹ به شهادت رسید.

شهید آیت‌الله سید محمدرضا سعیدی از جمله روحانیون مجاهدی بود که با آغاز نهضت امام خمینی، در صف مبارزه قرار گرفت. اعلامیه او علیه سرمایه‌داران و سرمایه‌گذاری امریکا در ایران، باعث دستگیری و شکنجه فراوان او در سال ۱۳۴۹ شد و سرانجام زیر شدیدترین شکنجه‌ها در تاریخ ۲۰ خرداد همان سال به شهادت رسید، شهید آیت‌الله سعیدی از طلایه‌داران جهاد و شهادت جریان انقلاب اسلامی بود.

مرحوم آیت‌الله شیخ جعفر شجونی در کتاب خاطرات خود که توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است درباره واکنش شهید سعیدی به سرمایه‌گذاری آمریکایی‌ها در ایران می‌گوید: ماه اول یا دوم سال ۱۳۴۹ بود که شاه تصمیم گرفت سرمایه‌گذاری‌های خارجی را در ایران راه‌اندازی کند و سرمایه‌داران امریکایی مثل راکفلر و دیگران که آن وقت‌ها اسامی‌ شان کم و بیش در روزنامه‌ها دیده می‌شد و شاه هم برای اینکه این‌ها به ایران بیایند یک بار خارج رفته بود. مسلماً انقلابی‌ها از این سرمایه‌گذاری و از این که خارجی‌ها به ایران بیایند عصبانی بودند.

وی افزود: آثار مثبت اعتراض علما، طلاب حوزه علمیه و تحصیل‌کرده‌ها و دانشجویان ایران مخصوصاً شهرهای تهران و قم، جای خودش را در جامعه باز کرد. من اعلامیه مرحوم آیت‌الله شهید سعیدی را  که به زبان عربی نوشته شده بود خواندم تا آنجا که یادم است از این سرمایه‌گذاری سخن گفته بود و هشدار داده بود، از قضا، به حوزه علمیه هشدار داده بود که شما به خاطر یک ساختمان سینما در قم آن همه فعالیت می‌کردید ولی الان وضعی دارد پیش می‌آید که باید گفت از مسئله تنباکو هم مهم‌تر است و از مسئله کاپیتولاسیون هم اهمیتش کمتر نیست.

شجونی گفت: ایشان اعلامیه را به زبان عربی منتشر کرده بود که به همه جا برسد یا پست کند. گاهی محموله پستی به دست اطلاعات می‌رسید و به خانه‌ها نمی‌رسید. به هرحال، به خاطر اینکه به دست همه برسد یا بخاطر پست یا یا بخاطر مسائل دیگر، اعلامیه به زبان عربی بود.

وی در بخش دیگری از خاطراتش نحوه اطلاع خود از شهادت آیت‌الله سعیدی را اینگونه روایت می‌کند: زمانی که آیت الله سعیدی را گرفتند، من هم به مناسبتی در زندان بودم. بعد از مدت کمی در اتاق ساقی که رئیس زندان قزل قلعه بود منوچهر ازقندی را دیدم چون چند تا منوچهری شکنجه‌گر داشتیم او خودش گفته بود و من از سخنانش فهمیدم که از کسانی بوده که آیت‌الله سعیدی را شهید کرده است.

مرحوم شهید آیت‌الله مؤیدی قمی هم در کتاب خاطرات خود که با عنوان «مهاجر الی الله» توسط موسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است درباره بازتاب شهادت آیت‌الله سعیدی می‌گوید: ماجرای شهادت آیت‌الله سعیدی تا مدتی در کانون توجه انقلابیون بود. این ماجرا حتی به دانشگاه و خارج از ایران هم رسید. در مشهد عده‌ای نزد آقای میلانی رفتند.

وی خاطرنشان کرد: ایشان وقتی خبر را شنید به عنوان اعتراض درسش را تعطیل کرد که با این کار ایشان حوزه‌ علمیه مشهد تعطیل شد. در همین ارتباط می‌گفتند که دستگاه چون نتوانسته از این قضایا جلوگیری کند از آقای شریعتمداری خواسته بودند این قضیه را درست بکند. ایشان هم مقداری پول به منزل آقای سعیدی فرستاده بود. خانواده ایشان هم به خاطر عملکرد آقای شریعتمداری در پاسخ به تلگراف شاه، پول را نپذیرفته بودند.

/