برگزیده – جواد مرشدی: در حالی که بیش از یک ماه ازدیدار روسای جمهور ایالات متحده و روسیه درآلاسکا می گذرد، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، پیشنهاد قرار مجددی راطرح کرد. گفته میشد که دیدار مجدد دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا با همتای روس قرار است در بوداپست، پایتخت مجارستان، برگزار شود. پیش ازبرگزاری این دیدار بنا بود سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه و مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، نیز دیدار داشتهباشند که در نهایت دوشنبه هفته پیش با یکدیگر تماس تلفنی برقرار کردند.
پیشتر «سیانان» ازبنبست تازه دردیپلماسی واشنگتن ومسکو خبر دادو اعلام کرد طرفین درباره پایان جنگ اوکراین اختلاف نظر دارند و از همین رو نشست روبیو و لاوروف فعلا برگزار نمیشود وآینده دیدارترامپ وپوتین هم نامشخص است.
سخنگوی کاخ سفیدهم در یک نشست خبری گفت رئیسجمهور نمیخواهد وقت خود را تلف کند، رئیسجمهور میخواهد عمل ببیند، نه فقط حرف.
ترامپ نیزاعلام کرد تا زمانی که مطمئن نشوم توافقی درمورد اوکراین حاصل میشود، با پوتین دیدار نخواهم کرد.
کارشناسان دلیل اصلی لغو این دیدار را امتناع روسیه از موافقت با آتشبس فوری در اوکراین میدانند.
بنا به اذعان کاخ سفید اختلافات بین روسیه و اوکراین بسیار گسترده است و نمیتوان به توافقی برای پایان دادن به جنگ دست یافت.
پوتین نیزدر واکنش به لغو دیدارش با ترامپ، گفته خودشان پیشنهاد کرده بودند و نشست بوداپست توسط طرف آمریکایی پیشنهاد شده بود. همچنین پوتین پیشتر گفته بود بدون آمادگی، شرکت در نشست بوداپست اشتباه خواهد بود.
خبرگزاری «برگزیده» درگفتگوبا الهه کولایی کارشناس مسائل روسیه به چرایی و دلایل لغو این دیدار پرداخته است.
*** بنظر شما دلایل لغو دیدار ترامپ و پوتین در مجارستان چه مواردی بود؟
علت اینکه نشست ترامپ و پوتین در بوداپست به تعویق افتاده است می تواند ترکیبی از مسائل سیاسی، مسائل داخلی، نگرانیهای امنیتی دو کشور، ملاحظات روابط شان و حتی یک مجموعه موانع حقوقی باشد. با توجه به اینکه همه این مسائل در ابهام است، برگزاری نشستی که نمی تواند به نتایج ملموس و قابل پیش بینی برسد، شاید دستاورد مثبتی برای سیاست خارجی پوتین از یک سو و از سوی دیگر برای خود ترامپ نباشد. درواقع هزینههای سیاسی امنیتی و دیپلماتیک آن راهر دو طرف در نظر دارند. به نظرمیرسد با توجه به مجموعه اختلافهایی که میان روسیه و آمریکا وجود دارد، عقب افتادن این نشست چندان غیر منتظره نبود.
*** سخنگوی کاخ سفید، در یک نشست خبری گفته رئیسجمهور نمیخواهد وقت خود را تلف کند… رئیسجمهور میخواهد عمل ببیند، نه فقط حرف. ترامپ هم امروز گفته تا زمانی که مطمئن نشوم توافقی در مورد اوکراین حاصل میشود، با پوتین دیدار نخواهم کرد. ارزیابی شما ازاین شیوه برخورد چیست؟
یک مجموعه عوامل را می شود در این زمینه مورد توجه قرار داد. به هر حال این رابطه، بسیار پیچیدهای است. دو کشور اختلافهای جدی راهبردی در حوزههای مختلف، از مسائل خاورمیانه تا جنگ اوکراین و مسائل بینالمللی دارند. برگزاری این نشست بدون اینکه نتایج قابل قبولی را به همراه داشتهباشد، به طور طبیعی نمیتوانسته جاذبه داشتهباشد.
همچنین هر دو کشور انتظار داشتند دستاوردهای مشخصی را در چنین نشستی داشتهباشند، مانند موضوع آتشبس یا مساله خروج نیروها یا حتی تضمینهای حقوقی، که با توجه به نتایج دیدارهای قبل و انتظارهایی که ترامپ در حل مسئله اوکراین به ویژه، در روابط با روسیه داشت، به نظر میرسد این نشست چشمانداز روشنی را نمیتوانست ارائه کند.
*** تا چه حد مسائل داخلی آمریکا را می توان پاشنه پاشیل لغو این دیدار دانست؟
در داخل امریکا مسائل مربوط به رقابتهای داخلی، فشارهای مربوط به مخالفان در حزب دموکرات و هم در حتی خود حزب جمهوریخواه، نسبت به سیاستهای ترامپ، داشتن احتیاط و محاسبه همهجانبه نسبت به پیامدهای چنین دیداری را بیشتر میسازد. حتی ممکن است که مشاوران سیاسی ترامپ توصیه کردهباشند که چنین دیداری به تعویق بیافتد تا آثار و نشانههای تغییرهای داخلی یا حتی تغییرهایی در روابط دو کشور شکل گیرد تا چنین دیداری، بتواند آن را نتیجه بخش سازد و به نتیجه برساند.
*** تندتر شدن موضع ترامپ نسبت به روسیه و اعلام تحریمهای جدید از جمله علیه شرکتهای نفتی روسیه توسط آمریکا و سرنوشت آتشبس جنگ اوکراین تا چه حد درعدم برگزاری این نشست دخیل هستند؟
ابتکارهایی که آقای ترامپ در منطقه خاورمیانه داشته و مسائلی که در تحولات غزه در جریان است، پیامدهایی که این دگرگونیها به همراه داشته، ابهامهای زیادی در این روند وجود دارد، به طور طبیعی جانب احتیاط در این زمینه را برجستهتر میکند. به ویژه مسئله مربوط به روابط دو کشور در عرصه اروپا و مسائل مربوط به جنگ اوکراین، سیاستهای امریکا در تحویل سیستمهای پیشرفته موشکی و سلاحهای جدید و موثرتر که مطرح کرده و دغدغه ها و نگرانی هایی که در مسکو نسبت به تحویل این سلاح ها وجود دارد، طبیعی است که نتیجه بخش بودن برگزاری چنین نشستی را چندان روشن نمیکند.
به نظر میرسد مشکلات روابط روسیه و ایالات متحد امریکا با توجه به تصویری که ترامپ در آغاز دوره ریاست جمهوری خود از چشم انداز حل وفصل این مشکلات ارائه کردهبود و روند تحولاتی که بعد شکل گرفت، بهویژه پافشاری پوتین بر دستاوردها و نتایج حمله نظامی به اوکراین و نقش دولتهای اروپایی در دفاع از پایداری و مقاومت اوکراین در دفاع از این کشور در برابر فشارها و بعد حمله نظامی روسیه و پیامدهای این حمله، به نظر می آید که مسئله بسیار مهمی است که باید بیشتر به آن توجه شود. با توجه به همه پیچیدگی ها و ابهام هایی که در شرایط موجود وجود دارد، در این مسئله استفاده از عامل زمان اهمیت بیشتری پیدا میکند. به تعویق انداختن این دیدار در این چارچوب، با توجه به ابهامهای که در روابط دو کشور وجود دارد و به ویژه ابعاد مختلف مسائل نظامی امنیتی که در اوکراین در روابط دو کشور درگیر در جنگ در جریان است، به نظر می آید این نتیجه را به همراه داشتهاست.
*** پوتین در واکنش به لغو دیدارش با ترامپ، گفته خودشان پیشنهاد کرده بودند و نشست بوداپست توسط طرف آمریکایی پیشنهاد شده بود. همچنین پوتین پیشتر گفته بود بدون آمادگی، شرکت در نشست بوداپست اشتباه خواهد بود. این نشان از عدم تمایل پوتین برای این دیدار نیست؟
در مجموع، با توجه به شخصیت و ویژگیهای ترامپ و نوع برخورد او با مسائل بینالمللی و به ویژه تلاش برای داشتن نقش موثر در پایان دادن به جنگهایی که در جریان بوده است و به ویژه نتایج این تلاش ها در مورد مسائل مختلف در روابط روسیه و امریکا و در مورد اوکراین نشان داد، روند این تحولات که پیچیدگیهای بسیاری در آن وجود دارد، جنبههای مختلف مسائل باید به درستی مورد توجه قرار گیرد. حل و فصل این منازعهها ساده و آسان نیست که تنها در یک دیدار و با گرفتن چند عکس حل و فصل شود. مشاوران ترامپ هم به این مسئله کاملا توجه پیدا کردهاند و با در نظر گرفتن انتظارهایی که از این نوع نشستها وجود دارد، توصیه آنها به یک شکل به عقب انداختن این دیدارها و تلاش برای فراهم کردن مقدمات مناسب، برای رسیدن به نتایج عملی در پی این دیدارها بودهباشد.
۲۱۲/۴۲
