به گزارش برگزیده، بازارهای جهانی در روزهای اخیر بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی و امنیتی خاورمیانه واکنش نشان دادهاند. نگرانی درباره آینده عرضه انرژی، اختلال در مسیرهای انتقال نفت و گاز و نامشخص بودن چشمانداز تنشها میان ایران و آمریکا، فضای معاملات را تغییر داده و باعث شده سرمایهگذاران با احتیاط بیشتری در بازارهای جهانی حرکت کنند.
نفت در کمین بحران هرمز؛ بازارهای جهانی زیر سایه جنگ ایران و آمریکا
بازار نفت بیشترین واکنش را به تحولات اخیر نشان داد. قیمت نفت هر چند در معاملات روز جمعه اندکی کاهش یافت، اما این افت روزانه نتوانست مانع از ثبت یک هفته صعودی برای طلای سیاه شود. نفت برنت با ۱۹ سنت کاهش معادل ۰.۳ درصد، به ۷۶.۱۱ دلار در هر بشکه رسید. نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با کاهش ۲۱ سنتی معادل ۰.۳ درصد، در سطح ۷۱.۸۷ دلار معامله شد.
با وجود این کاهش، نفت برنت در مجموع هفته حدود ۶ درصد افزایش قیمت داشت و نفت آمریکا نیز نزدیک به ۵ درصد رشد کرد. بخش مهمی از این افزایش قیمت به نگرانیها درباره امنیت عرضه جهانی و احتمال طولانی شدن اختلال در مسیرهای انتقال انرژی بازمیگردد.
در این میان، تنگه هرمز به یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازار نفت تبدیل شده است. این آبراه راهبردی که در جنوب خلیج فارس قرار دارد، یکی از اصلیترین مسیرهای عبور نفتکشها در جهان است و پیش از آغاز تنشهای اخیر، حدود ۲۰ درصد از عرضه روزانه نفت و گاز جهان از این مسیر عبور میکرد.
کاهش تردد نفتکشها از این مسیر، نگرانی شرکتهای کشتیرانی و معاملهگران بازار انرژی را افزایش داده است. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد که عبور نفتکشها از تنگه هرمز در روز پنجشنبه تقریباً متوقف شده بود؛ موضوعی که باعث شد احتمال اختلال در عرضه جهانی نفت جدیتر مورد توجه بازار قرار گیرد.
«واندانا هاری»، تحلیلگر مؤسسه Vanda Insights، درباره شرایط فعلی بازار نفت گفته است که اگرچه قیمتها از اوجهای ثبتشده در میانه هفته فاصله گرفتهاند، اما ریسکهای موجود همچنان بالاست؛ زیرا تردد از تنگه هرمز تقریباً متوقف شده و هنوز نشانه مشخصی از بازگشت شرایط به حالت عادی دیده نمیشود.
آژانس بینالمللی انرژی نیز هشدار داده است که ادامه تنشها میان ایران و آمریکا میتواند پیشبینیهای این نهاد درباره وضعیت عرضه نفت در سال آینده را تغییر دهد. این آژانس اعلام کرده است که طولانی شدن بحران میتواند بازگشایی کامل تنگه هرمز را به تأخیر بیندازد و بازار جهانی انرژی را با شرایط تازهای روبهرو کند.
با این حال، در کنار نگرانیهای مربوط به عرضه، برخی عوامل مانع جهش شدیدتر قیمت نفت شدهاند.
«جیووانی استانوو»، تحلیلگر بانک UBS، معتقد است توقف حملات جدید آمریکا علیه ایران در ساعات اخیر تا حدی از فشار صعودی بازار کاسته است، اما کاهش جریان نفتکشها از تنگه هرمز همچنان اجازه افت قابل توجه قیمتها را نمیدهد.
همچنین «دنیل هاینز»، استراتژیست کالایی بانک ANZ، اعلام کرده است که بازار از این موضوع تا حدی اطمینان پیدا کرده که دولت آمریکا تاکنون از هدف قرار دادن زیرساختهای انرژی ایران خودداری کرده است. به گفته او، همین موضوع مانع از جهش شدیدتر قیمت نفت شده، هرچند نگرانی درباره اختلال در عرضه همچنان بر معاملات سایه انداخته است.
در همین شرایط، اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره اینکه انتظار ندارد جنگ از سر گرفته شود و هرگونه تشدید احتمالی تنش نیز «بسیار سریع» پایان خواهد یافت، بخشی از فشار روانی موجود در بازارها را کاهش داده است.
طلا بالای ۴۱۰۰ دلار ماند
در بازار طلا نیز سرمایهگذاران همچنان به دنبال پناهگاههای امن هستند. قیمت جهانی طلا در معاملات روز جمعه بالاتر از سطح ۴۱۰۰ دلار در هر اونس تثبیت شد؛ سطحی که تحت تأثیر نگرانیهای ژئوپلیتیکی، احتمال افزایش فشارهای تورمی و ابهام درباره مسیر سیاست پولی آمریکا حفظ شده است.
طلا معمولاً در دورههایی که نااطمینانی در اقتصاد جهانی افزایش پیدا میکند، با افزایش تقاضا مواجه میشود. در روزهای گذشته نیز افزایش تنشها در خاورمیانه و نگرانی درباره پیامدهای احتمالی آن بر بازار انرژی، بخشی از سرمایهها را به سمت این فلز گرانبها هدایت کرده است.
در کنار تحولات سیاسی، سیاستهای بانک مرکزی آمریکا نیز یکی از عوامل مهم در تعیین مسیر آینده طلا محسوب میشود. معاملهگران همچنان منتظر تصمیمهای بعدی فدرال رزرو هستند و معتقدند روند نرخ بهره به دادههای تورمی و وضعیت اقتصاد آمریکا وابسته خواهد بود.
«جان ویلیامز»، رئیس فدرال رزرو نیویورک، نیز اعلام کرده است که رشد تقاضا ناشی از توسعه و گسترش هوش مصنوعی میتواند یکی از عوامل اثرگذار بر تورم در اقتصاد آمریکا باشد؛ موضوعی که در ارزیابیهای آینده بانک مرکزی مورد توجه قرار خواهد گرفت.
در بازار ارز، پوند انگلیس یکی از ارزهای موفق هفته بود. این ارز در معاملات روز جمعه به بالاترین سطح یکماهه خود در برابر دلار رسید و در برابر یورو نیز قویترین عملکرد یکسال اخیر را ثبت کرد.
دلار عقب نشست؛ پوند به اوج یکماهه رسید
پوند تا سطح ۱.۳۴۵ دلار افزایش یافت که بالاترین نرخ آن از ۱۵ ژوئن محسوب میشود. همچنین یورو در برابر پوند تا ۸۵.۱۸ پنس کاهش یافت؛ سطحی که پایینترین نرخ یورو از اواخر ژوئن ۲۰۲۵ بود.
تحلیلگران بازار ارز معتقدند رشد اخیر پوند نتیجه ترکیبی از چند عامل بوده است؛ از عملکرد بهتر از انتظار اقتصاد بریتانیا گرفته تا افزایش سرمایهگذاری خارجی، کاهش نسبی نگرانیهای سیاسی و افزایش انتظارات درباره ادامه سیاستهای سختگیرانه بانک انگلستان برای کنترل تورم.
اظهارات «هیو پیل»، اقتصاددان ارشد بانک انگلستان، درباره احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره برای مقابله با فشارهای تورمی، باعث شد معاملهگران احتمال ادامه سیاستهای انقباضی در بریتانیا را جدیتر ارزیابی کنند.
«بری وندر لان»، استراتژیست ارشد ارزی مؤسسه Monex Europe، معتقد است بانک انگلستان در مقایسه با فدرال رزرو آمریکا و بانک مرکزی اروپا همچنان نگرانی بیشتری نسبت به تورم دارد و همین موضوع به حمایت از ارزش پوند کمک کرده است.
در همین حال، صندوق بینالمللی پول پیشبینی رشد اقتصادی بریتانیا در سال ۲۰۲۶ را به یک درصد افزایش داده و اعلام کرده است که این کشور پس از آمریکا و کانادا، سومین اقتصاد با سریعترین رشد در میان کشورهای گروه هفت خواهد بود.
با وجود این چشمانداز مثبت، افزایش دوباره قیمت انرژی همچنان یکی از ریسکهای اصلی اقتصادهای بزرگ جهان محسوب میشود. هرگونه تشدید تنش در خاورمیانه یا ادامه اختلال در مسیرهای انتقال انرژی میتواند بار دیگر بازار نفت، تورم جهانی و تصمیمهای بانکهای مرکزی را تحت تأثیر قرار دهد.
اکنون نگاه معاملهگران جهانی بیش از هر زمان دیگری به تحولات سیاسی منطقه، وضعیت تردد در تنگه هرمز و واکنش قدرتهای اقتصادی به تغییرات بازار انرژی دوخته شده است؛ عواملی که میتوانند مسیر قیمت نفت، طلا و ارزهای مهم جهان را در هفتههای آینده تعیین کنند.
۲۲۳۲۲۴
