نرگس کیانی: علی صابر و فرزندش مانی صابر؛ تعزیهخوانان شناختهشده کُردانی، تیرماه سال گذشته برای «تلاشهای مستمر و تاثیرگذار در حفظ و ترویج تعزیه» از سوی ابراهیم شریفی؛ مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز و داود فتحعلیبیگی؛ استاد پیشکسوت تعزیه و نمایش ایرانی، مورد تقدیر قرار گرفتند. علی صابر، ازجمله هنرمندانی است که با دو مجلس تعزیه؛ «شهادت حضرت علیاکبر(ع)» و «بازار شام» در دومین رویداد «خیمه هنر» حضور پیدا کرده است. «خیمه هنر»؛ رویدادی است حاصل همافزایی زیرمجموعههای معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که از یکشنبه، هفتم تیرماه در محوطه مجموعه تئاتر شهر آغاز شده و تا سهشنبه، شانزدهم تیرماه هر روز با بخشهایی ازجمله مجالس پردهخوانی، تعزیه، شعرخوانی و اجرای موسیقی ادامه خواهد داشت.
تعزیهخوانی که هم شبیهخوان حسین(ع) است و هم شبیهخوان یزید
علی صابر، موافقخوان و مخالفخوان تعزیه از کُردان در گفتوگو با برگزیده، به اشاره به همراستا بودن کُردان با برغان در چهار کیلومتری آن، از حسینیه اعظم با عمری بالای ۵۰۰ سال میگوید و ادامه میدهد: «همانطور که میدانید مراسم تعزیه حسینیه اعظم برغان، خرداد ۱۳۹۱ بهعنوان اثری معنوی و غیرملموس در فهرست آثار ملی ثبت شد. ضمن این که روستای برغان جزو هشت روستایی بود که پرونده ثبت جهانی آنها در سال گذشته به یونسکو ارسال شد و اگرچه این اتفاق در سال ۱۴۰۴ رخ نداد اما این امیدواری وجود دارد که برغان در سالهای آینده به ثبت جهانی برسد.» او به معرفی نسخههایی با قدمت بالای ۴۰۰ سال از سوی حسینیه اعظم برغان به جامعه تعزیهخوانان و مخاطبانشان اشاره میکند و ادامه میدهد: «بنده از ۵ سالگی بر سکوی تعزیه بودهام و تا امروز که ۶۲ سالهام هنوز هم تعزیه میخوانم.»
او که بازیگری در تئاتر را از سال ۱۳۷۲ با شرکت در کلاسهای زندهیاد امین تارخ و مهتاب نصیرپور آغاز کرد به تفاوت بازی در تعزیه با بازی در تئاتر اشاره میکند و ادامه میدهد: «من به تعزیهخوان بودنم افتخار میکنم. ضمن این که باید تذکر بدهم تعزیهخوانی اعتیاد دارد و شروعش که بکنید به هیچ صورت نمیتوانید کنارش بگذارید… در تعزیه، شبیهخوانان یا در رسته موافق هستند یا در رسته مخالف. من اما هم میتوانم موافق بخوانم و هم مخالف. درواقع، موافقخوانی را پس از گذر از طفلخوانی آغاز کردم اما مخالفخوانی را از حدود ۱۰ سال پیش.» علی صابر که شب گذشته، پنجشنبه ۱۱ تیرماه در تعزیه «شهادت علیاکبر(ع)» در نقش حسین(ع) روی صحنه رفت، امشب، جمعه ۱۲ تیرماه، در تعزیه «بازار شام» شبیهخوان یزید خواهد شد.
پردهخوان باید مرشد باشد/ تنها مرشدِ پردهخوانِ زنده منم
شامگاه پنجشنبه ۱۱ تیرماه، همزمان با پنجمین شبِ «خیمه هنر»، مرشد محمد احدی به نَقلِ پرده «فضل و فتاح» پرداخت. به عقیده او پردهخوان کسی است که «هفتشهر عشق را طی کرده، مرشد خانقاه بوده و دیگر دراویش و مرشدان خانقاه شهادت میدهند که او مرشد این طریق است.» مرشد محمد احدی، متولد ۱۳۳۱ در تهران این ویژگیها را لازمه کار هر پردهخوانی، برمیشمارد و ادامه میدهد: «پردهخوانان امروز ما هیچکدام حکم مرشدی ندارند و دراویش و مرشدان خانقاه شهادت به مرشد بودنشان ندادهاند. پس میتوان گفت تنها یک پردهخوانِ مرشد زنده باقی مانده است که منم.»
او همچنین در زمینه چگونگی انتخاب پرده «فضل و فتاح» برای نَقل در «خیمه هنر» نخست به موضوع آن اشاره میکند که روایت داستان دو سردار؛ فضل (پسر اشکبوس) و فتاح (برادرزاده اشکبوس) است که توسط اشکبوس، پادشاه بتپرست حبشه، به کشتن علی(ع) ترغیب و به همراه لشگریان، راهی سرزمین حجاز میشوند. مرشد احدی سپس بر لزوم صاحبنظربودن درویش تاکید میکند و اینکه درویش باید بداند چه چیز را برای چه کسانی اجرا کند، باید جمعیت شنوندگانش را بشناسد و متناسب با روحیه جمعی آنها دست به انتخاب پرده برای نَقل بزند. او، امشب جمعه ۱۲ تیرماه نَقل «صدیف و فرزند او؛ مارد ابن صدیف» را در ششمین شبِ «خیمه هنر» اجرا خواهد کرد.
۲۴۲۲۴۲
