به گزارش خبرگزاری برگزیده، «دیوانه‌خانه زری‌بوره» کاری از گروه «کارگاه تئاتر (قالی قهری)» به سرپرستی همایون غنی‌زاده که دور نخست اجرای آن از ۷ خرداد ۱۴۰۵ در «کارگاه تئاتر همایون غنی‌زاده» واقع در محله ایرانشهر، ضلع شرقی خانه هنرمندان، خیابان عاصم ترابی، پلاک ۳ روی صحنه رفته بود، سه‌شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۵ به دور دوم اجرای خود پایان داد. این در حالی بود که طبق اطلاعات مندرج در «تیوال» (سایت فروش بلیت)، همایون غنی‌زاده قرار بود دست کم تا جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵ به روایت «گیر افتادن مراد و شازده و خسرو در دیوانه‌خانه زری‌بوره» (خلاصه داستان نمایش) ادامه دهد.
ضمن این‌که «تیوال» اقدام به پیش‌فروش بلیت روزهای پس از ۱۷ مهر نیز کرده بود. درواقع اگرچه هم‌اکنون عبارت «تا اطلاع ثانوی «دیوانه‌خانه زری‌بوره» اجرا نمی‌شود» مشخص‌ترین عبارتی است که هنگام مراجعه به صفحه فروش بلیت این نمایش دیده می‌شود اما در زمان مذکور امکان خرید بلیت برای روزهای پس از هفدهم مهر (تاریخ رسمی مجوز صادر شده برای اجرا از سوی شورای نظارت و ارزشیابی اداره‌کل هنرهای نمایشی در زمان ریاست میثم جمالی) نیز وجود داشت و نشانه‌اش کامنت‌های شکایت‌آمیز مخاطبان این نمایش در صفحه فروش بلیت آن، ازجمله این کامنت است: «من برای ۲۰ مهر ۴ تا بلیت دارم؛ چرا هیچ اطلاع‌رسانی شفافی درباره وضعیت برنامه و روزهای آینده انجام نمی‌شه؟ حداقل احترام به مردم اینه که تکلیفشون رو روشن کنید تا بتونن برنامه‌ریزی کنن. اگر برنامه کنسل شده، هزینه بلیت‌ها چی می‌شه؟»
ماجرا چه بوده است؟/ چرا گروه اجرایی، «عدم تمدید» را «توقیف» تعبیر کرد؟
«به آگاهی می‌رسد اجرای نمایش «دیوانه‌خانه زری‌بوره» در تاریخ چهارشنبه ۱۵ و پنجشنبه ۱۶ مهر لغو شد. لطفا منتظر اطلاع‌رسانی بعدی از سوی پشتیبانی باشید.» این یکی از آخرین پیام‌های پشتیبانی سایت فروش بلیت «دیوانه‌خانه زری‌بوره» در پاسخ به شکایت‌هایی مشابه شکایتی است که از نظر گذشت. پیگیری برگزیده، حکایت از آن دارد که روی صحنه نرفتن «دیوانه‌خانه زری‌بوره» در روزهای چهارشنبه ۱۵، پنجشنبه ۱۶ و جمعه ۱۷ مهر و به عبارت دیگر روی صحنه نرفتن آن تا پایان تاریخ مشخص‌شده در مجوز صادرشده از سوی شورای نظارت و ارزشیابی اداره‌کل هنرهای نمایشی در زمان ریاست میثم جمالی به دلیل اطلاع گروه اجرایی از «عدم موافقت با تمدید» اجرا بوده است.
بر مبنای اطلاعات کسب‌شده، «عدم موافقت با تمدید» اجرای «دیوانه‌خانه زری‌بوره»، به دلیل آن‌چه «موانع اصولی» خوانده می‌شود رخ داده است. این «موانع اصولی» از «مکان اجرا (کارگاه تئاتر همایون غنی‌زاده واقع در خیابان عاصم ترابی، پلاک ۳) تا چیزهای دیگر» را دربرمی‌گرفته است. بر این اساس موافقت با «تمدید» اجرای «دیوانه‌خانه زری‌بوره» نیازمند گفت‌وگو برای مرتفع شدن این «موانع اصولی» بوده است اما این گفت‌وگو به هر رو، شکل نگرفته و به‌تبع مدیریت وقت شورای نظارت و ارزشیابی اداره‌کل هنرهای نمایشی نتوانسته است موافقت خود را با «تمدید» اجرا اعلام دارد.
در نهایت این‌که، خبر، روی صحنه نرفتن «دیوانه‌خانه زری‌بوره» از چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۵ در پی اطلاع گروه اجرایی از وجود «موانع اصولی» بر سر راه «تمدید» اجرا پس از تاریخ ذکرشده در مجوز شورای نظارت و ارزشیابی در زمان میثم جمالی (جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵) بوده و گروه «عدم موافقت با تمدید» را در شرایطی به «توقیف» تعبیر کرده است که هیچ‌کدام از نهادهای رسمی «توقیف» این اثر را تایید نمی‌کنند.
زندانی هزارتو؛ هم‌بند ایکاروس
نگاهی به کارنامه کاری غنی‌زاده نیز نشان می‌دهد که حضور او در عرصه نمایش، همواره با فرازوفرودها و رویکردهای خاصش در قبال روندهای رسمی همراه بوده است؛ کارگردانی که نخستین‌بار با اجرای نمایش «ددالوس و ایکاروس» در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر (۱۵ تیر تا ۱۵ آذر ۱۳۸۵) به‌عنوان استعدادی تازه به جامعه تئاتری معرفی شد. او که پیش‌تر نمایشنامه «در انتظار گودو» اثر ساموئل بکت را روی صحنه برده بود، ابتدا قصد داشت «ددالوس و ایکاروس» را در بیست‌وچهارمین جشنواره تئاتر فجر اجرا کند، اما با عدم پذیرش کار از سوی هیئت انتخاب وقت روبه‌رو شد. با این حال، اجرای عمومی این اثر در تالار سایه با استقبال چشمگیر مخاطبان و دوره‌های متعدد تمدید مواجه و در نهایت، موجب موفقیت غنی‌زاده در کسب جایزه برگزیده کارگردانی دوره بیست‌وپنجم جشنواره تئاتر فجر شد. نمایش «ددالوس و ایکاروس»؛ داستان ددالوس، صنعت‌گر، معمار و مخترعی نابغه که در خدمت پادشاه کرت، مینوس، قرار می‌گیرد و برای او هزارتویی (لابیرنت) می‌سازد تا هیولای می‌نوتور را در آن زندانی کند اما پس از آن‌که به خیانت به پادشاه متهم می‌شود، همراه با پسرش ایکاروس در همان هزارتو زندانی می‌گردد، اجرایی خیره‌کننده و درخشان بود. نه فقط به دلیل نمایشنامه‌ای حساب‌شده و جذاب، بلکه بیش از آن به خاطر طراحی صحنه و ساخت دستگاه پرنده‌ای که در زمان خود (۱۳۸۵) نوآورانه و نفس‌گیر بود.
این اجرا در حافظه جمعی بسیاری از تماشاگران و منتقدان تئاتر حک شد و توانست تصویری ماندگار از توانایی‌های اجرایی و زیبایی‌شناختی غنی‌زاده ارائه دهد. شاید به همین‌خاطر اجرای سال ۱۴۰۴ نمایش «ددالوس و ایکاروس» به نویسندگی و کارگردانی همایون غنی‌زاده پس از حدود یک دهه دوری این هنرمند از صحنه، با انتظاری بالا از سوی مخاطبان و منتقدان همراه بود. هرچند آن‌چه در پردیس باغ کتاب اجرا شد، نه تولیدی جدید بلکه بازاجرا یا بازسازی اثری بود که نخستین‌بار در میانه‌های دهه هشتاد (۱۳۸۵) در تالار سایه مجموعه تئاتر شهر و سپس در اوایل دهه نود در تالار حافظ روی صحنه رفت.
همایون غنی‌زاده در دهه ۸۰ با اجراهایی چون «کالیگولا»، «آنتیگونه» و «پادشاه نمی‌میرد» (که دو اثر آخر محصول مشترک ایران و استونی بودند) در بخش بین‌الملل جشنواره فجر حضور داشت و در اوایل دهه ۹۰ نیز دور دوم اجرای «در انتظار گودو» و «ملکه زیبای لی‌نین» را در تالار اصلی تئاتر شهر روی صحنه برد. او همچنین با بازتولید «کالیگولا» و اجرای «می‌سی‌سی‌پی نشسته می‌میرد» گیشه و مخاطبان گسترده‌ای را جذب کرد و با ساخت فیلم سینمایی «مسخره‌باز» در سال ۱۳۹۷ موفق به دریافت جایزه سینمای هنروتجربه از سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر شد. با این حال، بررسی سیر فعالیت‌های این کارگردان نشان می‌دهد که غنی‌زاده نیز همانند برخی از هم‌نسلان خود، پس از دوره‌ای حضور در رویدادهای رسمی، سال‌هاست تمایلی برای ارائه اثر در این بسترهای ساختاری از خود نشان نداده است؛ رویکردی که شاید بتوان ریشه حواشی اخیر و نوع مواجهه او با تصمیمات نظارتی درباره نمایش جدیدش را نیز در ادامه آن جست‌وجو کرد.
عکس اصلی: از ایران‌تئاتر- حمیدرضا نعیمی در نمایش «ددالوس و ایکاروس»
۲۴۲۲۴۲
