به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از ایسنا، وقتی نخستین تصاویر فیلم «اودیسه» ساخته کریستوفر نولان منتشر شد، برخی از کاربران اینترنت، حتی «ایلان ماسک» بهشدت به آن واکنش نشان دادند و فیلم را به خاطر «عدم وفاداری» به اثر «هومر» مورد انتقاد قرار دادند.
«ورایتی» نوشت، آنها فیلم را به دلیل عدم دقت آن درحالی به باد انتقاد گرفتند که منظومه حماسی «هومر» نهتنها اثری اسطورهای است، بلکه بخشی از یک سنت شفاهی نیز به شمار میرود که طی قرنها گسترش یافته، بازگو شده و دگرگون شده است. مخالفت با آزادی عمل هنری در مورد «اودیسه»، در واقع انکار ماهیت واقعی این اثر است.
طبیعی است که «نولان»، فیلمساز برنده اسکار فیلمهای «اوپنهایمر» و «تلقین» (Inception)، برای تبدیل داستانی ۶۰۰ صفحهای به فیلمی سهساعته و همچنین گذاشتن امضای شخصی خود بر این اثر، در روایت «هومر» تغییرات خلاقانهای ایجاد کند.
شخصیت «اودیسه» در این فیلم که «مت دیمون» نقش آن را ایفا کرده است، مردی درهمشکسته است که خیال جنگ «تروا» رهایش نمیکند. او در سفر دهسالهاش برای بازگشت به «ایتاکا»، با راهنمایی «آتنا»(با بازی زندایا) با خدایان، «سیرن»ها، غولها، «اسکیلا» و یک «سیکلوپ» مواجه میشود. در همین حال، همسر وفادارش «پنلوپه»(با بازی آن هاتاوی) و پسر کمتجربهاش «تلماخوس»( با بازی تام هالند) در «ایتاکا» در برابر دهها خواستگار، به رهبری «آنتینوس»( با بازی رابرت پتینسون) مقاومت میکنند.
اقتباس نولان از «اودیسه» از جهات مختلفی با روایت «هومر» تفاوت دارد. در ادامه، به برخی از این تفاوتهای فیلم و کتاب اشاره میکنیم(هشدار اسپویل داستان).
«پنلوپه» و «تلماخوس»
یکی از مهمترین تغییرات «نولان» در منظومه حماسی «هومر» به دو شخصیت اصلی آن، یعنی همسر و پسر «اودیسه»، مربوط میشود.
در کتاب، «تلماخوس» چندین بار مادرش را سرزنش میکند. او حتی پس از آنکه «پنلوپه» از نقال یا شاعر دربار میخواهد ترانهای «کمدردناکتر» بخواند، به او دستور میدهد به اتاقش بازگردد و دوباره بافندگی را از سر بگیرد و میگوید: «سخن گفتن کار مردان است؛ همه آنها، و بیش از همه من؛ زیرا اختیار این خانه با من است.»
رفتار تحقیرآمیز او با مادرش، بیشک بازتاب نگرش مردسالارانه آن دوره است.
اما «نولان» در فیلم خود، نقش این دو را معکوس کرده است. در فیلم، این «پنلوپه» است که بارها تلماخوس را به خاطر خامی و بیتجربگیاش سرزنش میکند و حتی اعلام میکند اگر اختیار با او بود، دوست داشت تماشاگر سوختن خواستگاران تا سرحد مرگ باشد.
این «پنلوپه»، از هر نسخهای که پیش از این دیدهایم، شخصیتی مسلطتر بر خود دارد.
«سینون» و «آنتینوس»
شخصیت «سینون»، سرباز یونانی خیانتکار (پسرعموی اودیسه) که ترواییها را فریب میدهد تا اسب چوبی تروا را به داخل شهر ببرند، نه در «ایلیاد» و نه در «اودیسه» آمده است، بلکه در «انئید» اثر «ویرژیل» معرفی میشود.
«نولان» این شخصیت را در فیلم خود با نگاهی تازه به تصویر کشیده است. در فیلم، این شخصیت که «الیوت پیج» نقش او را بازی میکند، به چوپانی اهل «ایتاکا» تبدیل شده که به جای «آنتینوس» به جنگ اعزام میشود و «اودیسه» او را فریب میدهد تا جانش را فدا کند و بدین ترتیب اسب تروا بتواند وارد شهر شود.
بعدها، هنگامی که «اودیسه» در جهان مردگان با روح «سینون» روبهرو میشود، این سرباز کشتهشده از او میخواهد یادگاریای را به «آنتینوس» بازگرداند تا بزدلی او را به یادش بیاورد.
این روایت جالب از سوی «نولان» است که «آنتینوس»، بدنامترین خواستگار «پنلوپه»، را حتی از آنچه در کتاب هست، فردی ترسو و بیعرضهتر نشان میدهد.
«هلن تروا» و «کلیتمنسترا»
هرچند هر دو این شخصیتها در منظومه «هومر» نقشهای فرعی دارند، اما «نولان» تغییراتی در آنها ایجاد کرده است.
در فیلم، «هلن تروا» و «کلیتمنسترا» خواهران دوقلو هستند، در حالی که در کتاب، آنها خواهران ناتنیاند.
همچنین «نولان» زخمی بزرگ بر صورت «هلن تروا» به عنوان نشانهای از شرمساری او به خاطر آغاز جنگی که هزار کشتی را به حرکت درآورد، باقی گذاشته است.
«لایسترگون»ها
اگر شما هم جزو کسانی بودید که کنجکاو بودند بدانند آیا آن غولهای زرهپوش و شمشیر به دستی که ادیسه و یارانش در تریلر فیلم «اودیسه» با آنها میجنگند، در کتاب هم حضور دارند یا نه، باید بدانید که اینطور نیست.
در روایت «هومر»، آنها بسیاری از یاران «اودیسه» را میخورند و با پرتاب تختهسنگهای عظیم، ۱۱ مورد از ۱۲ کشتی او را نابود میکنند.
اما در فیلم، «لایسترگون»ها به شوالیههایی غولآسا و زرهپوش تبدیل شدهاند.
لهجهها
همه شخصیتهای فیلم نولان نهتنها با لهجه آمریکایی صحبت میکنند، بلکه تلاش چندانی هم برای تغییر لحن صدای خود نمیکنند.
این موضوع بهویژه درباره «آگاممنون»، جنگجوی بیرحم با بازی «بنی سفدی»، بیشتر مورد توجه قرار میگیرد، چراکه «سفدی» چندان صدای پرابهت و رعبآور ندارد. همچنین «منلائوس»، پادشاه اسپارت با بازی «جان برنثال»، دقیقا همانطور صحبت میکند که خود «جان برنثال» در نقشهای امروزیاش صحبت میکند.
البته اینکه همه بازیگران با لهجه یونانی صحبت میکردند، احتمالا کمی اغراقآمیز میشد. پس شاید استفاده از لهجه بریتانیایی، مانند سریال «I, Claudius»، کمتر توجه جلب میکرد و حواسپرتکنتر بود.
خدایان
در حالی که «آتنا» با بازی «زندایا» که بیشتر برای تأیید یا مخالفت با تصمیمهای «اودیسه» ظاهر میشود و همچنین «هادس»، خدای جهان مردگان، «کالیپسو» و «سرسی» همگی در فیلم «اودیسه» نولان حضور دارند، دیگر خدایان بهطرز محسوسی از فیلم حذف شدهاند.
تغییر چهره
در بخش دوم روایت «هومر»، «اودیسه» مدت زیادی را در «ایتاکا» سرگردان است. او با ظاهری مبدل، در میان خواستگاران رفتوآمد میکند و اطلاعات جمعآوری میکند تا بفهمد چه کسانی همچنان به او وفادار ماندهاند. این تغییر چهره نیز به لطف «آتنا» انجام میشود که او را به پیرمردی تبدیل میکند.
اما «نولان» این حقه پیرمرد شدن را کنار گذاشته است و «اودیسه» فقط صورت زخمی و کبودش را زیر کلاه شنلش پنهان میکند.
فیلم «ادویسه» اکنون در سینماهای بریتانیا، ایالات متحده و استرالیا در حال اکران است.
59243
