به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از ایرنا، کتاب «در جستوجوی میلان کوندرا» (À la recherche de Milan Kundera) نوشته آریان شمن، روزنامهنگار فرانسوی، اثری است که در مرز میان زندگینامه، گزارش روزنامهنگارانه و روایت ادبی حرکت میکند.
شمن در این کتاب به سراغ نویسندهای میرود که سالهاست از عرصه عمومی کناره گرفته و به ندرت مصاحبه کرده یا حضور رسانهای داشته است. میلان کوندرا در آن زمان در فرانسه زندگی میکند اما بهگونهای زیسته که گویی «ناپدید» شده است؛ همین سکوت، محور اصلی کتاب است.
شمن برای یافتن ردپای کوندرا از پراگ تا فرانسه سفر میکند؛ با همسر کوندا، «وِرا» دیدار میکند، با ناشران، دوستان، مخالفان سیاسی و حتی مأموران امنیتی بازنشسته گفتوگو میکند. این جستوجو تنها گردآوری اطلاعات نیست، بلکه نوعی سفر ادبی و شخصی است.
این کتاب نشان میدهد چگونه زندگی شخصی کوندرا ، از مهاجرت از چکاسلواکی، تجربه تبعید، انتخاب زبان فرانسه بهجای چکی، در آثارش بازتاب یافته است. شمن آثار او را چون آینهای برای فهم زندگیاش میخواند و زندگیاش را در پرتو رمانهایش بررسی میکند.
یکی از محورهای مهم کتاب، کشمکش کوندرا میان زبان مادریاش، یعنی چکی و زبان انتخابیاش یعنی فرانسه است. شمن نشان میدهد چگونه این دوگانگی، هویت ادبی او را شکل داده و او را به نویسندهای «میانفرهنگی» بدل کرده است.
این اثر نه یک زندگینامه کلاسیک، بلکه روایتی ادبی-روزنامهنگارانه است که به خواننده امکان میدهد کوندرا را از میان سکوت و نبودنش بشناسد. «نویسندهای که با انتخاب سکوت و کنارهگیری از همهچیز خود را به افسانهای زنده بدل کرده است».
«در جستوجوی میلان کوندرا» نشان میدهد چگونه سکوت و کنارهگیری میتواند بخشی از هویت ادبی یک نویسنده باشد.
نسخه اصلب این کتاب در سال ۲۰۲۱ توسط انتشارات Éditions du Sous-Sol منتشر شد و در سال ۲۰۲۳ نسخه جیبی آن توسط Points در دسترس قرار گرفت.
آریان شِمن (Ariane Chemin)، روزنامهنگار و نویسنده فرانسوی، از چهرههای شناختهشده گزارشنویسی تحقیقی و روایی در مطبوعات فرانسه است. او پس از تحصیلات علوم انسانی و سیاسی، کار حرفهایاش را در مجلات و روزنامهها آغاز کرد و با ورود به تحریریه لوموند، به یکی از صداهای معتبر در روایتِ چهرهها و پروندههای پیچیده سیاسی و فرهنگی بدل شد. سبک او تلفیقی از دقتِ اسنادی و روایتی سیال است که خواننده را در حرکت میان اسناد، گفتوگوها و فضاهای واقعی همراه میکند.
شمن در کنار گزارشهای بلند، کتابهایی نوشته که مرزهای ژانر را درمینوردند؛ او زندگینامه کلاسیک نمینویسد، بلکه در قالب «تحقیقِ روایی» به سراغ شخصیتهای خود میرود تا هم ردّ پای آنان را در اسناد و حافظه جمعی دنبال کند و هم کیفیتِ غیاب و حضورشان را به تجربه خواننده تبدیل کند. «در جستوجوی میلان کوندرا» نمونه روشن این روش است.
ویژگی کار شمن در پرهیز از قضاوتهای شتابزده و در ساختن روایتی چندلایه است؛ روایتی که به جای پاسخهای قطعی، بافتِ روابط، فضاها و نشانهها را به نمایش میگذارد و مخاطب را به همخوانیِ تجربه زیسته و متن دعوت میکند. او از دل سنت روزنامهنگاری فرانسوی، با حساسیتِ روایی و توجه به جزئیات، به یکی از مدافعان جدیِ نوشتنِ دقیق و انسانی درباره چهرههای فرهنگ و سیاست تبدیل شده است.
۲۴۲۲۴۳
