برگزیده – رسول سلیمی: این روزها در دفاتر کمپینهای انتخاباتی جمهوریخواهان و جلسات حزب، یک نگرانی عمیق و تکراری مطرح است که مبادا دونالد ترامپ در برابر ایران «ضعیف» به نظر برسد. چه آنکه وقتی رئیسجمهور بار دیگر از «توافق عمدتاً مذاکرهشده» برای پایان درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز سخن گفت، سناتورهایی مانند تد کروز، لیندزی گراهام و راجر ویکر، علناً هشدار دادند که چنین توافقی میتواند به عنوان عقبنشینی و نشانهای از ضعف تفسیر شود و دستاوردهای نظامی پرهزینه چند ماه اخیر را بر باد دهد.
این تنش ناگهانی نیست چرا که پس از حملات هماهنگ آمریکا و اسرائیل به تأسیسات ایران، واشنگتن وارد جنگی شد که حالا فرسایشی شده است. ایران نیز با محدود کردن تردد در تنگه هرمز پاسخ داد، قیمت نفت جهش کرد و اقتصاد جهانی تحت فشار قرار گرفت. حالا ترامپ، با توجه به هزینههای سیاسی و اقتصادی، به سمت دیپلماسی چرخیده، اما اعضای حزب معتقدند پذیرش توافقی که غنیسازی محدود اما ادامهدار ایران را تحمل کند، تصویر «مرد قوی» او را خدشهدار خواهد کرد. در همین راستا نظرسنجی نیویورک تایمز نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۶ نشان میدهد که تأییدیه ترامپ به پایینترین سطح دومین دوره ریاستجمهوریاش یعنی ۳۷ درصد رسیده و اکثر رأیدهندگان جنگ با ایران را اشتباه میدانند.
برای ایران نیز، این شکاف داخلی آمریکا دو لبه تیز دارد. هر توافقی که به کاهش نسبی تحریمها، بازگشایی مسیرهای تجاری و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدود (تخمین ۲۵ تا ۵۰ میلیارد دلار) منجر شود، میتواند تنفسی برای اقتصاد تحت فشار ایجاد کند. اما اگر نگرانی از «ضعف ترامپ» باعث بسیج کنگره علیه توافق شود، هر نتیجهای شکننده خواهد ماند. چه آنکه از منظر اقتصادی، نگرانی از «ضعف ترامپ» مستقیماً انتظارات بازارها، جریان سرمایه و ثبات قیمت انرژی را تحت تأثیر قرار میدهد.
نظرسنجیها نشان میدهند مشارکت حامیان سرسخت ترامپ هنوز ترک نخورده، اما شکاف میان هسته سخت جنبش MAGA و جمهوریخواهان سنتی در حال گسترش است
این نگرانی متغیر کلیدی برای سیاست و اقتصاد ایران است چرا که حامیان ترامپ طبق نظرسنجیها (مانند Quinnipiac و Pew) عموماً خسته از «جنگهای بیپایان» و نگران اقتصاد داخلیاند. نظرسنجیهای معتبر اخیر، تصویری پیچیده از وضعیت حمایت حامیان ترامپ ارائه میدهند. بر اساس نظرسنجی نیویورک تایمز/سینا (۱۸ مه ۲۰۲۶)، محبوبیت ترامپ به پایینترین سطح دومین دوره ریاستجمهوریاش یعنی ۳۷ درصد رسیده است. این کاهش عمدتاً به دلیل جنگ با ایران و فشارهای اقتصادی ناشی از آن است. اکثر رأیدهندگان (حدود دو سوم) معتقدند تصمیم ترامپ برای ورود به جنگ با ایران اشتباه بوده و کمتر از یکچهارم آن را ارزش هزینههای مالی و سیاسی میدانند.
همچنین در میان جمهوریخواهان، حمایت همچنان قوی اما رو به کاهش است. نظرسنجی Marist Poll (۶ مه ۲۰۲۶) نشان میدهد ۷۲ درصد جمهوریخواهان رویکرد ترامپ در قبال ایران را تأیید میکنند، اما این رقم نسبت به مارس ۷ درصد افت کرده و ۲۲ درصد اکنون مخالفند که نشان دهنده افزایش ۱۵ درصدی مخالفان است. این در حالی است که بیش از ۶۱ درصد آمریکاییها (شامل ۲۵ درصد جمهوریخواهان) معتقدند اقدام نظامی آمریکا در ایران بیشتر ضرر داشته است.
نظرسنجی Fox News (اواسط مه ۲۰۲۶) نیز محبوبیت ترامپ را در میان جمهوریخواهان به پایینترین سطح تاریخی ۸۰ درصد رسانده است و نگرانی اصلی حامیان ترامپ، افزایش قیمت بنزین و تورم ناشی از اختلال در تنگه هرمز است. بسیاری از آنها که قبلاً جنگ را «ضروری» میدانستند، حالا خسته شدهاند و اولویت را به اقتصاد داخلی میدهند.
این نظرسنجیها نشان میدهند مشارکت حامیان سرسخت ترامپ هنوز ترک نخورده، اما شکاف میان هسته سخت جنبش MAGA و جمهوریخواهان سنتی در حال گسترش است. در حالی که بخش قابل توجهی از رأیدهندگان، اولویت را به پایان جنگ و کاهش تورم میدهند. این تنش داخلی، جمهوریخواهان را در آستانه انتخابات نوامبر ۲۰۲۶ تحت فشار قرار داده و خطر از دست دادن اکثریت کنگره را واقعی کرده است.
در همین راستا سناتور تد کروز، یکی از نزدیکترین متحدان ترامپ، در واکنش به اخبار پیشرفت توافق، نگرانی عمیق خود را اینگونه بیان کرد: «من عمیقاً نگران آنچه درباره یک ‘توافق’ با ایران میشنوم، هستم که توسط برخی صداها در دولت میشود. اگر نتیجه این باشد که رژیم اسلامگرا میلیاردها دلار بگیرد، غنیسازی کند و کنترل مؤثر بر تنگه هرمز داشته باشد، آنگاه یک اشتباه فاجعهبار است.»
کروز تأکید داشت که عملیات نظامی اخیر نباید با توافقی ضعیف هدر رود و هشدار داد چنین توافقی میتواند ایران را در موقعیت غالب قرار دهد. لیندزی گراهام نیز با لحنی مشابه نوشت: «اگر توافقی زده شود چون تصور میشود هرمز از تروریسم ایران قابل حفاظت نیست و ایران همچنان قابلیت نابودی زیرساختهای نفتی خلیج را دارد، آنگاه ایران به عنوان نیروی غالب دیده خواهد شد، این کابوس برای اسرائیل است.» گراهام که سالها بر فشار حداکثری پافشاری کرده، معتقد است هر عقبنشینی، دستاوردهای نظامی را بیارزش خواهد کرد و تصویر ترامپ را به عنوان رهبر قوی خدشهدار مینماید.
در مقابل این فشارها، ترامپ و نزدیکانش تلاش دارند این انتقادها را مدیریت کنند. ترامپ در شبکه اجتماعی خودش، منتقدان را جمهوریخواهان ظاهری، خطاب کرد و اصرار داشت که برای توافق، عجله نمیکند. مارکو روبیو نیز انتقادها را بی جهت خواند و گفت تعهد به جلوگیری از سلاح هستهای ایران نباید مورد بحث قرار گیرد.در تحلیل نهایی، جمهوریخواهان تلاش می کنند بین پایان جنگ برای آرامش اقتصادی و ادامه فشار برای حفظ تصویر «قوی» تعادل برقرار کنند و به نظر می رسد بازنمایی رسانه ای برای کاهش شکاف های درونی خود را تا زمان رسیدن میدان جنگ به یک پیروزی برای ترامپ، ادامه خواهند داد.
۲۱۳/42
