به گزارش خبرگزاری برگزیده، رابرت مالی، تحلیلگر ارشد مسائل خاورمیانه و مذاکرهکننده سابق آمریکایی در این تحلیل چهار محور را در رابطه با علتیابی وضعیت پرتنش کنونی ناشی از مداخلهجویی و تجاوزگری ایالات متحده در منطقه مطرح ساخته است:
۱. ورود یک اختلاف دیگر به مجموعه اختلافات ایران و آمریکا
بنابر روایت ایسنا، در حالی که همچنان مسائل پراختلاف زیادی در نتیجه تجاوزگریها و جنایتکاریهای ایالات متحده مطرح هستند، مالی میگوید: « این جنگ بر سر مسئلهای در جریان است – یعنی وضعیت تنگه هرمز – که پیش از جنگ قبلی، اصلاً محل مناقشه نبود. به عبارت دیگر، جنگ امروز بدون جنگ پیشین که اصلاً نباید رخ میداد، اتفاق نمیافتاد.» این جمله اشاره به زنجیره رویدادهای مرتبط با موارد متعدد بدعهدیها و نقضهای رخ داده از سوی واشنگتن دارد که تنشها را به نقطه کنونی رسانده است.
۲. سستبنیان دانستن تفاهمنامه
این تحلیلگر آمریکایی از آنچه “دقت پایین و نگارش سست” در تدوین تفاهمنامه قبلی منعقد شده بین ایران و آمریکا خوانده انتقاد کرده و مینویسد: «میتوان یک کامیون – یا حتی یک ناو هواپیمابر – را بر مبنای بند ۵ این تفاهمنامه (مربوط به هرمز) عبور داد». او اشاره دارد که واشنگتن و تهران هرکدام با استناد به بندهای مختلف، تفاسیر کاملاً متضادی از مفاد آن ارائه میدهند که خود بستری برای سوءتفاهم و اختلاف است.
۳. محاسبات راهبردی متفاوت طرفین
مالی در ادامه این توئیت می نویسد که به اعتقاد او یک علت دیگر فروپاشی تفاهمنامه، ناشی از ارزیابی کاملاً متفاوت دو طرف از «اهرم فشار» خود و دیگری است. از نگاه او «ایران معتقد است که آمریکا در برابر افزایش سرسامآور قیمت نفت و آشفتگی بازارها زودتر تسلیم خواهد شد. آمریکا بر این باور است که با کاهش منابع مالی و تخریب بیشتر زیرساختهای ایران، این تهران است که نخستینبار عقبنشینی خواهد کرد.»
۴. شکاف داخلی
مالی به آنچه اختلال در ساختار تصمیمگیری نظامهای سیاسی طرفین میخواند اشاره کرده و نوشته است: در نهایت، فروپاشی تفاهمنامه نشاندهندهٔ ناکارآمدیهایی در درون نظام سیاسی است. به هر حال ایران نمیتواند به آمریکا اعتماد کند. در واشنگتن به نظر میرسد ترامپ میان نگرانی در قبال هزینههای اقتصادی جنگ یا اینکه به سادگی آنها را نادیده بگیرد، سرگردان است.»
مالی تنها سناریوی معقول برای خروج از بحران را “توافق موقت بر سر هرمز” میداند شامل اینکه ایران حملات به کشتیهای تجاری را متوقف کند و آمریکا نیز از تلاش برای توسعه مسیرهای جایگزین عبور از تنگه عقبنشینی کند.
با این حال، او در پایان با جمعبندی عوامل یادشده، چشمانداز را “هشداردهنده” توصیف کرده است.
۲۱۹
