به گزارش برگزیده, انتخابات ریاست‌جمهوری برزیل که توجه زیادی را به خود جلب کرده است، به دور دوم کشیده شد. در این انتخابات لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور چپ‌گرای برزیل، با فلاویو بولسونارو، سناتور راست‌گرا، رقابت خواهد کرد. به این ترتیب، رقابتی که ناشی از جامعه دو قطبی برزیل است برای ریاست‌جمهوری این کشور ادامه پیدا می‌کند؛ انتخاباتی که پیامدهای مهمی برای برزیل و منطقه گسترده‌تر آمریکای لاتین خواهد داشت.
براساس اعلام رسانه‌های برزیلی در انتخابات اخیر هیچ‌کدام نتوانستند اکثریت لازم برای پیروزی قطعی در همان دور نخست را به دست آورند. بولسونارو با ۵۶ میلیون رای پیشتاز بود و لولا نیز نزدیک به ۵۳ میلیون رای به دست آورد.
جزئیات یک رقابت تنگاتنگ در برزیل
لولا، ۸۰ ساله، در تلاش است برای چهارمین بار و البته به‌صورت غیرمتوالی به ریاست‌جمهوری برزیل برسد. او سیاستمدار چپ‌گرایی است که ۵۰ سال از زندگی‌اش را در مسیر سیاست گذرانده است. در سوی دیگر بولسونارو، ۴۵ ساله و بزرگ‌ترین پسر ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور پیشین برزیل، قرار دارد و تلاش می‌کند جنبش راست‌گرای پدرش را بار دیگر به قدرت بازگرداند؛ این در حالی است که رئیس‌جمهور سابق در حال گذراندن حکم ۲۷ سال زندان به اتهام توطئه برای انجام کودتا پس از شکست در انتخابات ۲۰۲۲ است.
این انتخابات در مقطع حساسی برای بزرگ‌ترین اقتصاد آمریکای لاتین برگزار می‌شود. برزیلی‌ها با نگرانی‌های فزاینده درباره جرم و جنایت و هزینه‌های زندگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند و هم‌زمان روابط این کشور با ایالات متحده روزبه‌روز پرتنش‌تر می‌شود.
هرچند انتظار می‌رفت انتخابات به دور دوم کشیده شود، نتیجه دور نخست کاملاً مطابق پیش‌بینی مؤسسات نظرسنجی نبود. در اغلب نظرسنجی‌ها فرزند بولسونارو اقبال کمتری داشت. با همه اینها چهار سال پس از آنکه لولا با اختلافی اندک ژائیر بولسونارو، رئیس‌جمهور پیشین، را شکست داد، بار دیگر شاهد رقابت لولا و بولسونارو خواهیم بود؛ با این تفاوت که این بار لولا با پسر بزرگ رئیس‌جمهور سابق رقابت خواهد کرد.
اکنون با شمارش نزدیک به ۹۹ درصد آرا، بولسونارو حدود ۴۷ درصد آرای معتبر را به دست آورده است، در حالی که سهم لولا ۴۴.۹ درصد بوده است. هیچ‌یک از دو نامزد نتوانستند به حد نصاب ۵۰ درصدی لازم برای پیروزی در دور نخست برسند.
بیشتر نظرسنجی‌هایی که در آستانه روز انتخابات انجام شده بود، پیش‌بینی می‌کرد که انتخابات به دور دوم کشیده شود، اما لولا را در پایان دور نخست جلوتر از بولسونارو قرار می‌داد.
«رونالدو کایادو» و «رنان سانتوس» که در مجموع حدود ۵.۳ میلیون رأی به دست آورده‌اند، پیش‌تر گفته بودند که در دور دوم از هیچ‌یک از دو نامزد حمایت نخواهند کرد.
معترضان چه می‌خواهند؟
بولسونارو روز یکشنبه گفت نتایج انتخابات نشان می‌دهد برزیلی‌ها خواهان تغییر هستند.
تحلیلگران به خبرگزاری رویترز گفتند بولسونارو احتمالاً از «آرای اعتراضی» سود برده است؛ آرایی که متعلق به افرادی بوده که شاید نامزد دیگری را ترجیح می‌دادند، اما شکست لولا را اولویت اصلی خود می‌دانستند.
انتظار می‌رفت بسیاری از این رأی‌دهندگان تنها در دور دوم حمایت خود را به سمت بولسونارو سوق دهند؛ بنابراین نتیجه دور نخست می‌تواند بر میزان حمایت از او در سه هفته آینده تأثیر بگذارد.
خوش‌شانسی راست‌گرایان در کنگره
عملکرد غیرمنتظره بولسونارو در دور نخست، بخشی از نمایش گسترده‌تر قدرت جریان راست در برزیل بود.
الجزیره در گزارش خود نوشته است: احزاب راست‌گرا که حزب لیبرال بولسونارو در رأس آنها قرار دارد، در هر دو مجلس کنگره عملکرد قدرتمندی داشتند. حزب لیبرال در مسیر تبدیل شدن به بزرگ‌ترین نیروی مجلس نمایندگان قرار گرفته و در سنا نیز کرسی‌های بیشتری به دست آورده است. در میان پیروزی‌های جریان راست، موفقیت دیگر اعضای خانواده بولسونارو نیز قابل توجه بود.
از جمله، «میشل بولسونارو»، بانوی اول سابق برزیل و نامادری فلاویو، موفق شد یک کرسی سنا را از حوزه انتخابیه منطقه فدرال به دست آورد. این نخستین سمت انتخابی او محسوب می‌شود. «کارلوس بولسونارو»، برادر فلاویو، نیز در ایالت سانتا کاتارینا به عضویت سنا انتخاب شد.
نتایج انتخابات نشان می‌دهد جنبش سیاسی شکل‌گرفته حول ژائیر بولسونارو که با عنوان «بولسوناریستا» شناخته می‌شود، همچنان یک نیروی قدرتمند انتخاباتی است؛ حتی با وجود آنکه رئیس‌جمهور سابق خود از حضور در انتخابات منع شده است.
جریان راست برزیل طی سال‌های اخیر قدرت بیشتری پیدا کرده است. این روند از عواملی مانند خشم عمومی نسبت به جرایم خشن خیابانی، افزایش نفوذ سیاسی مسیحیان انجیلی و نارضایتی فعالان اقتصادی و رأی‌دهندگان طبقه متوسط از مالیات‌ها، هزینه‌های دولت و نحوه اداره اقتصاد از سوی جریان چپ تغذیه شده است.
بنا بر نوشته وال استریت ژورنال، این کارزار انتخاباتی یکی از خشن‌ترین رقابت‌ها در تاریخ دموکراتیک برزیل بوده است. نه داسیلوا و نه بولسونارو در مناظره‌های تلویزیونی حاضر نشدند و در نتیجه فضای چندانی برای بحث درباره سیاست‌ها و برنامه‌های اجرایی باقی نماند. کارزار انتخاباتی میان حملات شخصی و اتهاماتی همچون خیانت، کودک‌آزاری جنسی و کفرگویی در نوسان بود.
یک رسوایی گسترده بانکی که طبقه سیاسی برزیل را درگیر کرده است نیز بر کارزار انتخاباتی سایه انداخته و چهره‌هایی از هر دو جناح چپ و راست را درگیر کرده است.
نقش ترامپ در انتخابات برزیل
رئیس‌جمهور آمریکا، در شرایطی که دولت‌های راست‌گرا در بخش بزرگی از آمریکای جنوبی، از آرژانتین تا کلمبیا، به قدرت رسیده‌اند، احیای نفوذ آمریکا در آمریکای لاتین را به یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی خود تبدیل کرده است.
برزیل اکنون در کنار اروگوئه، آخرین کشور بزرگ منطقه است که همچنان توسط جریان چپ اداره می‌شود. داسیلوا و متحدانش دولت ترامپ را متهم کرده‌اند که تلاش می‌کند در انتخابات برزیل مداخله کند و به بازگشت جریان راست به قدرت کمک کند. آنها برای اثبات ادعای خود به تعرفه‌های آمریکا و تلاش‌های واشنگتن برای اعزام مقاماتی به برزیل با هدف گفت‌وگو درباره «سلامت و تمامیت انتخابات» اشاره کرده‌اند.
ترامپ تاکنون از حمایت رسمی از هیچ‌یک از نامزدهای این انتخابات خودداری کرده است، اما روابط دیرینه‌ای با خانواده بولسونارو دارد. او در سال ۲۰۲۲ از ژائیر بولسونارو حمایت کرده بود و اخیراً نیز فلاویو بولسونارو را در کاخ سفید به حضور پذیرفته بود.
۳۱۲/۴۲
