به گزارش خبرگزاری برگزیده، لابد دور و برتان نوجوانانی دیدید که نسبت به هوش مصنوعی صحبت می کنند و یا از کاربردهایش می گویند. برای من به عنوان کسی در این عرصه فعال بوده جالب است که بدانم این نوجوانان چه تفاوتی بین هوش مصنوعی و هوش طبیعی می بینند؟ در واقع باید اعتراف کنم که اکثر آنها کاربردهای هوش مصنوعی را با مفهوم هوش مصنوعی اشتباه می گیرند. هوش مصنوعی هنوز در مراحل ابتدایی تکامل است و هنوز راه زیادی در پیش دارد. حتی این موضوع هم باعث تعجب آنها می‌شد.
جالب اینجاست که گاهی خود پدر و مادرها هم همین برداشت را دارند. وقتی می بینند نوجوانشان با ابزارهای هوش مصنوعی کار می کند، برایش متن تولید می کند، عکس می سازد یا پاسخ سوالات مختلف را از یک چت بات می گیرد، تصور می کنند که فرزندشان با هوش مصنوعی آشناست و حتی شاید یک متخصص هوش مصنوعی است. در حالی که توانایی استفاده از یک ابزار هوش مصنوعی، لزوماً به معنی شناخت هوش مصنوعی نیست.
ممکن است یک نوجوان در استفاده از چند ابزار بسیار ماهر باشد، اما هنوز نداند هوش مصنوعی چگونه کار می کند، چه تفاوتی با هوش انسان دارد، چه محدودیت هایی دارد و چرا گاهی پاسخی کاملاً اشتباه را با اطمینان ارائه می کند. به همین دلیل، بین «کاربر حرفه ای ابزارهای هوش مصنوعی» و «کسی که هوش مصنوعی را می شناسد» تفاوت وجود دارد؛ تفاوتی که شاید در سال های آینده اهمیت آن بیشتر هم مشخص شود.
اما چه اتفاقی خواهد افتاد؟ بگذارید با یک مثال نشان دهم. زمانی نقشه‌کش‌ها روی زمین و روی کاغذهایی که گاهی ده‌ها مترمربع وسعت داشتند، نقشه خود را ترسیم می‌کردند و ساختمان یا سازه‌ای جدید را طراحی می‌کردند. آیا آمدن کامپیوتر و نرم‌افزارهای نقشه‌کشی که این کار را به‌مراتب ساده‌تر و سریع‌تر کردند، موجب نابودی شغل نقشه‌کشی شد؟ قطعاً نه؛ بلکه نقشه‌کشی را تغییر داد.
هوش مصنوعی هم قرار نیست لزوماً برنامه‌نویسی، پزشکی، وکالت و بسیاری از مشاغل دیگر را از بین ببرد؛ البته شاید در آینده بعضی از مشاغل واقعاً از بین بروند. اما چیزی که با اطمینان بیشتری می‌توان گفت این است که هوش مصنوعی بسیاری از این حرفه‌ها را متفاوت از آنچه امروز می‌شناسیم خواهد کرد.
این تصور که هوش مصنوعی حتماً جای متخصصان را خواهد گرفت، تا حدی از اینجا ناشی می‌شود که ما فکر می‌کنیم در دانشگاه‌ها به دانشجویان صرفاً برنامه‌نویسی، پزشکی یا وکالت آموزش داده می‌شود. در حالی که بخش مهمی از آموزش دانشگاهی، یادگیری روش فکر کردن، تحلیل مسئله و پیدا کردن راه‌حل است.
فناوری ممکن است روش انجام کار را تغییر دهد، اما توانایی تعریف مسئله، تشخیص مسئله درست و تصمیم‌گیری درباره راه‌حل مناسب همچنان اهمیت خواهد داشت. شاید برنامه‌نویس آینده کمتر کد بنویسد، پزشک آینده بخش بیشتری از تحلیل اطلاعات را به هوش مصنوعی بسپارد و وکیل آینده برای بررسی حجم بزرگی از اسناد از هوش مصنوعی کمک بگیرد؛ اما این به معنای حذف کامل نقش انسان نیست، بلکه به معنای تغییر آن است.
شاید بنابراین سؤال اصلی برای نوجوانان این نباشد که «آیا هوش مصنوعی شغل آینده من را از بین می‌برد؟» بلکه بهتر است بپرسند: «اگر هوش مصنوعی وارد شغل آینده من شود، من باید چه چیزهایی بلد باشم تا بتوانم در کنار آن بهتر کار کنم؟»
چرا آموزش هوش مصنوعی برای نوجوانان اهمیت دارد؟
معلوم است؛ چون این مسئله یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. نوجوان امروز، نیروی کار ۱۰ سال بعد را تشکیل می‌دهد و زمانی وارد بازار کار می‌شود که باید با نسل قبل به رقابت بپردازد؛ نسلی که این شانس را داشته تا در جوانی و در دوران اوج یادگیری خود با هوش مصنوعی آشنا شود. به همین دلیل، اگر نوجوان امروز آشنایی درستی با هوش مصنوعی پیدا نکند، ممکن است چند سال بعد وارد بازاری شود که دیگر در آن صرفاً داشتن مدرک دانشگاهی یا مهارت‌های تخصصی به تنهایی کافی نباشد. در بسیاری از مشاغل، افرادی موفق‌تر خواهند بود که علاوه بر تخصص خود، بدانند چگونه از ابزارهای هوش مصنوعی برای انجام بهتر و سریع‌تر کارشان استفاده کنند.
البته منظور از آموزش هوش مصنوعی برای نوجوانان این نیست که همه آنها باید برنامه‌نویس یا متخصص هوش مصنوعی شوند. همان‌طور که همه ما برای استفاده از کامپیوتر نیازی به تبدیل شدن به مهندس کامپیوتر نداشتیم، در آینده نیز قرار نیست همه متخصص هوش مصنوعی باشند. مسئله این است که آنها باید سواد استفاده از هوش مصنوعی را داشته باشند و بدانند این فناوری چگونه می‌تواند در مسیر یادگیری، کار و زندگی به آنها کمک کند.
نوجوان امروز این فرصت را دارد که پیش از ورود به بازار کار، در محیطی کم‌خطر با این فناوری آشنا شود، آن را امتحان کند، اشتباه کند و یاد بگیرد. این شاید یکی از مهم‌ترین فرصت‌هایی باشد که نباید از دست برود؛ چرا که کسی که از دوران نوجوانی یاد بگیرد چگونه با هوش مصنوعی کار کند، در آینده صرفاً با یک فناوری جدید روبه‌رو نخواهد شد، بلکه از سال‌ها تجربه برای استفاده از آن برخوردار خواهد بود. به همین خاطر سه کتاب در حوزه هوش مصنوعی را که به نظرم مناسب نوجوانان است معرفی می‌شود.
هوش مصنوعی در ۲۰۴۱؛ ۱۰ چشم‌انداز برای آینده
کتاب «هوش مصنوعی در ۲۰۴۱؛ ۱۰ چشم‌انداز برای آینده» نوشته کای-فو لی و چن کیوفان، تلاش می‌کند تصویری از آینده‌ای ارائه دهد که هوش مصنوعی در بخش‌های مختلف زندگی انسان حضور پررنگی پیدا کرده است. نویسندگان برای این کار، ده داستان را در سال ۲۰۴۱ روایت می‌کنند و در کنار هر داستان، درباره فناوری‌ها و تغییراتی که می‌تواند در دنیای واقعی اتفاق بیفتد توضیح می‌دهند.
از آموزش و پزشکی گرفته تا حمل‌ونقل، سرگرمی، اقتصاد و روابط انسانی، کتاب نشان می‌دهد که هوش مصنوعی چگونه می‌تواند شیوه زندگی و کار انسان‌ها را تغییر دهد. برای نوجوانان، این کتاب بیشتر از آنکه یک کتاب فنی درباره هوش مصنوعی باشد، فرصتی است برای فکر کردن به آینده‌ای که قرار است در آن زندگی و کار کنند.
ابرعاملیت؛ تأملی بر پیشینه و آینده هوش مصنوعی
رید هافمن و گرگ بیتو در کتاب «ابرعاملیت» از زاویه‌ای متفاوت به هوش مصنوعی نگاه می‌کنند. محور اصلی کتاب این ایده است که هوش مصنوعی می‌تواند به انسان کمک کند تا توانایی‌های خود را گسترش دهد؛ از یادگیری و خلاقیت گرفته تا تصمیم‌گیری، حل مسئله و انجام کارهای پیچیده.
کتاب در کنار فرصت‌های هوش مصنوعی، به خطرات و چالش‌های آن نیز توجه دارد. مطالعه آن می‌تواند به نوجوان کمک کند هوش مصنوعی را نه صرفاً به‌عنوان یک ابزار سرگرم‌کننده یا یک چت‌بات، بلکه به‌عنوان فناوری‌ای قدرتمند ببیند که می‌تواند شیوه کار و زندگی انسان را تغییر دهد.
هم‌هوشی؛ زندگی و کار با هوش مصنوعی
«هم‌هوشی؛ زندگی و کار با هوش مصنوعی» نوشته ایتن مولیک، بیشتر از دو کتاب دیگر به استفاده عملی از هوش مصنوعی نزدیک می‌شود. مولیک هوش مصنوعی را نوعی «همکار»، «معلم» یا «مربی» در کنار انسان در نظر می‌گیرد و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از آن برای یادگیری، خلاقیت، کار و حل مسائل مختلف استفاده کرد.
یکی از نکات مهم کتاب این است که استفاده از هوش مصنوعی به معنای پذیرفتن بی‌چون‌وچرای پاسخ‌های آن نیست. انسان همچنان باید بتواند پاسخ‌های هوش مصنوعی را بررسی، ارزیابی و اصلاح کند. همین نکته برای نوجوانان اهمیت زیادی دارد؛ چرا که یادگیری نحوه استفاده درست از هوش مصنوعی، فقط یاد گرفتن چند دستور یا ابزار نیست، بلکه یاد گرفتن شیوه همکاری و تفکر در کنار این فناوری است.
در کنار هم، این سه کتاب سه نگاه متفاوت اما مکمل به هوش مصنوعی ارائه می‌کنند: کتاب اول بیشتر درباره آینده‌ای است که هوش مصنوعی می‌تواند بسازد، کتاب دوم درباره ظرفیت‌هایی است که این فناوری برای گسترش توانایی‌های انسان ایجاد می‌کند و کتاب سوم به استفاده عملی و روزمره از آن می‌پردازد.
پایان
مخاطبان برگزیده می‌توانند این مجموعه نشر همراه را با تخفیف ویژه از لینک زیر خریداری نمایند:
هوش مصنوعی برای نوجوانان
5959
