به گزارش خبرگزاری برگزیده، تصمیم برای افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، پیش از اجرا به یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات میان کاربران برگزیده تبدیل شده است. برگزیده از مخاطبان خود پرسیده بود که افزایش قیمت بنزین تا چه اندازه میتواند در کاهش مصرف و برطرف کردن ناترازی موجود در بازار سوخت مؤثر باشد؛ سوالی که پاسخ بسیاری از کاربران به آن، کوتاه اما صریح بود: «هیچ تأثیری ندارد.»
برخی کاربران اساساً ناترازی بنزین را بهانهای برای افزایش قیمت دانستند. یکی از مخاطبان نوشت: «این حرفا بهانه است» و کاربر دیگری نیز با تکرار همین نگاه تأکید کرد: «ناترازی بهونه است.» این دیدگاه در میان بخش قابلتوجهی از نظرات دیده میشد؛ کاربرانی که معتقدند افزایش قیمت سوخت، بدون اصلاح مشکلات ساختاری، نمیتواند بحران مصرف بنزین را حل کند.
در میان این واکنشها، انتقاد از افزایش هزینههای زندگی بدون رشد متناسب درآمد مردم نیز پررنگ بود. یکی از کاربران پرسید: «چرا همینقدر تلاش نمیکنید حقوقها و درآمدهای مردم را افزایش دهید و نیازهای مردم را برطرف کنید؟» گروهی دیگر نیز معتقد بودند نمیتوان قیمت بنزین را با معیارهای جهانی مقایسه کرد، در حالی که سطح درآمد بسیاری از خانوارها با استانداردهای جهانی فاصله دارد.
یکی از کاربران در واکنش به این بحث نوشت: «تقریباً هیچ تأثیری ندارد؛ موضوع قیمت بنزین در ایران تا ابد هم حلشدنی نیست. هیچ دولتی جرئت واقعی کردن قیمت بنزین را ندارد.» او در ادامه با اشاره به گروههایی که توانایی پرداخت هزینههای بالا برای سفر و تفریح دارند، این تناقض را مطرح کرد که برخی افراد حاضرند برای هزینههای دیگر مبالغ سنگینی بپردازند اما همچنان بنزین بسیار ارزان میخواهند.
این دیدگاه البته با واکنش تند کاربر دیگری روبهرو شد. او نوشت: «فکر کنم صداوسیما زیاد نگاه میکنی که خیلی راحت تقصیر را میاندازی گردن مردم.» این کاربر پرسید مگر چند درصد مردم توان سفر خارجی و حضور در کنسرتهای خارج از کشور را دارند و ادامه داد: «مگر حقوق و درآمد مردم مطابق با درآمدهای روز دنیاست که قیمت بنزین مطابق باشد؟»
او همچنین یکی از مهمترین انتقادهای مطرحشده در کامنتها را بیان کرد: «مگر مردم مسئول ماشینهای بیکیفیت و پرمصرف هستند که الان باید تاوانش را بدهند؟ نبود سیستم حملونقل عمومی منظم، قابل اتکا و کافی مگر تقصیر مردم است که ضرر و زیانش را مردم بدهند؟»
موضوع خودروهای پرمصرف داخلی در بخش دیگری از واکنشها نیز بارها تکرار شد. یک کاربر به صراحت نوشت: «هیچی! تا خودروهای داخلی آشغال و پرمصرف تولید میشود، بیشتر هم میشود.» این نظر که بهصورت تکراری نیز در میان کامنتها دیده میشد، ریشه اصلی افزایش مصرف بنزین را نه قیمت سوخت، بلکه کیفیت خودروهای تولید داخل میدانست.
کاربر دیگری نیز معتقد بود اثر افزایش قیمت ۱۰ هزار تومانی بنزین «جزئی و موقت» خواهد بود و راه اصلی را «نابودی مافیای خودرو، ارزان کردن خودروهای خارجی باکیفیت و کممصرف و جایگزینی آنها با خودروهای فرسوده» عنوان کرد. این دیدگاه نیز در میان کامنتها دو بار تکرار شده بود.
برخی دیگر از کاربران معتقد بودند رقم ۱۰ هزار تومان اساساً نمیتواند رفتار مصرفکنندگان را تغییر دهد. یکی از مخاطبان با مقایسه قیمت بنزین با هزینههای روزمره نوشت: «متأسفانه خیر؛ عدد ۱۰ هزار عددی نیست که کسی را از خودرو دور کند، در حالی که یک آب معدنی ۲۰ هزار تومان شده است.»
البته این نظر نیز با واکنش مخالفی روبهرو شد.
کاربری در پاسخ نوشت: «حتماً شما به دلاری دارید حقوق میگیرید که دلاری حساب میکنید.» این گفتوگو، شکاف موجود میان دو نگاه متفاوت به قیمت بنزین را بهخوبی نشان میدهد؛ گروهی معتقدند بنزین همچنان ارزان است و گروهی دیگر میگویند قیمت سوخت باید با سطح درآمد مردم سنجیده شود.
یکی از کاربران نیز افزایش قیمت بنزین را دارای اثر متفاوت بر طبقات مختلف جامعه دانست و نوشت: «افزایش قیمت بنزین کلاً در ناترازی مؤثر است، ولی آدم داریم تا آدم؛ برای مایهدارها مایه آرامش است و برای نادارها مایه رنج، چون بحث مرگ و زندگی است.»
استفاده از ضربالمثل «گنه کرد در بلخ آهنگری، به شوشتر زدند گردن مسگری» نیز در میان نظرات دیده میشد. یکی از کاربران که نظرش دو بار منتشر شده بود، معتقد بود عامل اصلی ناترازی، قیمت بنزین نیست و افزایش قیمت سوخت نیز تأثیری بر حل مسئله نخواهد داشت. او این اقدام را به ریختن یک دبه آب در کویر تشبیه کرد و نوشت: این تصمیم مانند دادن «یک استامینوفن کدئین به بیماری سرطانی رو به موت» است.
انتقاد از عملکرد دولت نیز بخش مهم دیگری از واکنشها را تشکیل میداد. یک کاربر نوشت: «دولت هیچ راهکاری برای این وضعیت ندارد، فقط آسانترین راه را انتخاب میکند؛ گران کردن.» در کنار او، کاربری دیگر تنها با تکرار طولانی کلمه «هیچ» تأکید کرد که افزایش قیمت بنزین هیچ تأثیری بر ناترازی نخواهد داشت.
چند کاربر نیز بهصورت مستقیم نوشتند: «تأثیری ندارد.» کوتاهترین واکنشهایی که شاید بتوان آنها را خلاصه دیدگاه غالب در میان بخش بزرگی از کامنتهای منتشرشده دانست.
موضوع نظرسنجی برگزیده نیز خود به سوژه انتقاد برخی مخاطبان تبدیل شد. یک کاربر نوشت: «چه اهمیتی دارد نظر مردم؟ خیلی مسخره است که برایش نظرسنجی گذاشتید.» کاربر دیگری نیز با لحنی مشابه نوشت: «خنده تلخ؛ تصمیم میگیرند و بعد از مردم سؤال میپرسند؟!» مخاطب دیگری نیز تأکید کرد: «متأسفانه نظر اکثریت مردم در ایران اهمیتی ندارد»؛ نظری که در میان کامنتها دو بار تکرار شده بود.
در میان تمام مخالفتها، برخی کاربران نسخههای متفاوتی برای اصلاح قیمت بنزین پیشنهاد کردند. یک کاربر معتقد بود ۱۰ هزار تومان «جز زیان نیست» و این سیاست را نوعی فشار تدریجی بر مردم توصیف کرد. او پیشنهاد داد اگر قرار بر اصلاح قیمت است، قیمت بنزین بهصورت واقعی تعیین شود و در مقابل، یارانه آن به همه مردم پرداخت شود. این کاربر همچنین پیشنهاد کرد حملونقل عمومی رایگان شود.
کاربر دیگری نیز پیشنهاد مشخصتری ارائه کرد و نوشت که قیمت بنزین با کارت شخصی میتواند در سه سطح ۳ هزار، ۶ هزار و ۱۰ هزار تومان تعیین شود و استفاده از کارت جایگاه با نرخ ۲۰ هزار تومان انجام گیرد.
یکی دیگر از کاربران، واژه «ناترازی» را نیز محل مناقشه دانست و نوشت: «اسم درستش ناترازی نیست، بلکه کمبود تولید نسبت به مصرف مورد نیاز است.» او معتقد بود افزایش دو برابری نرخ سوم بنزین تأثیری بر کاهش مصرف خودروها ندارد و تنها مزیت آن برای دولت، افزایش درآمد خواهد بود.
نگرانی از پیامدهای تورمی افزایش قیمت بنزین نیز در میان واکنشها جایگاه ویژهای داشت. یکی از کاربران نوشت: «افزایش قیمت بنزین در ناترازی که هیچ تأثیری ندارد، ولی در افزایش قیمتها تا دلت بخواهد تأثیر دارد.» او پیشبینی کرد که با ادامه وضعیت موجود، موضوع افزایش دوباره قیمت بنزین در ماههای آینده نیز مطرح خواهد شد.
کاربر دیگری نیز تأکید کرد که افزایش قیمت بنزین تنها نباید از زاویه مصرف سوخت بررسی شود. او نوشت که باید تأثیر این گرانی بر سایر کالاها، خدمات و بازار تولید و مصرف نیز مورد توجه قرار گیرد. این کاربر با اشاره به افزایش قیمت محصولات مختلف در ماههای گذشته، نگران بود گرانی بنزین به بهانه تازهای برای افزایش قیمت تولیدات کارخانهها و مواد غذایی تبدیل شود.
در همین حال، یکی از کاربران به خودروهای صفر کیلومتری اشاره کرد و پرسید: «خودروهای صفر کیلومتری که تازه از کارخانه تحویل گرفته شدهاند چه میشوند؟» پرسشی که به مسئله سهمیه و نحوه اجرای احتمالی سیاست جدید برای خودروهای تازهوارد به بازار اشاره دارد.
اما شاید یکی از جامعترین پیشنهادها در میان نظرات را کاربری مطرح کرد که معتقد بود افزایش قیمت سوخت، حتی پیش از اجرا نیز میتواند آثار تورمی داشته باشد. او نوشت که این تصمیم شاید در کوتاهمدت تأثیر اندکی بر مصرف داشته باشد، اما با افزایش عمومی قیمت کالاها و خدمات، شرایط دوباره به نقطه نخست بازمیگردد.
این کاربر پیشنهاد کرد دولت برای کاهش واقعی مصرف، مجموعهای از اقدامات را بهطور همزمان اجرا کند؛ از ارتقای فناوری خودروها و استفاده از کیتهای کاهش مصرف سوخت گرفته تا افزایش پلکانی قیمت برای مصرفکنندگان پرمصرف، توسعه حملونقل عمومی، استفاده از فناوریهای دیجیتال برای کاهش سفرهای غیرضروری، گسترش دورکاری و اصلاح الگوی توسعه شهرها.
برخی کاربران نیز مسئله وجود استثناها و تبصرههای متعدد برای گروههای مختلف را مطرح کردند. یکی از مخاطبان نوشت که افزایش قیمت «تأثیری ندارد» و در کنار وجود خودروهای پرمصرف، استثناها برای برخی افراد نیز میتواند مانع از اثربخشی این سیاست شود.
در میان انبوه واکنشهای انتقادی، یک دیدگاه دیگر نیز مطرح شد که خواستار کاهش عوارض واردات خودرو بود. این کاربر در یک جمله نوشت: «ای شیفتگان خدمت، عوارض واردات خودرو را حذف کنید»؛ پیشنهادی که بار دیگر موضوع ارتباط میان کیفیت خودروها، مصرف سوخت و بحران بنزین را به مرکز بحث کاربران بازگرداند.
مجموع این واکنشها نشان میدهد افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، دستکم در نگاه بسیاری از کاربران برگزیده، بهتنهایی راهحل ناترازی سوخت نیست. از نگاه مخاطبان، مسئله بنزین تنها به قیمت آن خلاصه نمیشود و خودروهای پرمصرف، فرسودگی ناوگان، ضعف حملونقل عمومی، سطح درآمد خانوارها و پیامدهای تورمی، حلقههای دیگری از زنجیرهای هستند که بدون اصلاح آنها، افزایش قیمت سوخت ممکن است بیش از آنکه مصرف را کاهش دهد، فشار هزینهای جدیدی بر خانوارها وارد کند.
با این حال، در میان تمام این دیدگاهها، یک پرسش همچنان بیپاسخ مانده است؛ آیا بنزین ۱۰ هزار تومانی واقعاً میتواند بخشی از شکاف میان تولید و مصرف را پر کند یا همانطور که بسیاری از کاربران نوشتهاند، «تأثیری ندارد» و تنها آغاز فصل تازهای از افزایش هزینههای زندگی خواهد بود؟
۲۲۳۲۲۴
