ورزش معلولین، نیازمند تغییر فرهنگ جامعه و نگاه مسئولان

به گزارش خبرنگار ورزشی خبرگزاری برگزیده های ایران، بازی‌های پارالمپیک 2024 در شرایطی برگزار شد که 4463 ورزشکار از 170 کشور در شهر پاریس گرد هم آمدند تا بزرگترین رویداد ورزشی در حوزه معلولان و توان‌یابان را به نمایش بگذارند.

بدون شک برگزاری چنین رویداد بزرگی نیازمند وجود زیرساخت‌ها، هماهنگی نهادهای مختلف، فرهنگ جامعه و… است؛ مواردی که شاید در ایران کمتر دیده می‌شود و به‌عبارت صحیح‌تر، کمتر به آنها پرداخته می‌شود.

* فرهنگ‌سازی صحیح در جامعه

* یکی از نکاتی که در پارالمپیک به چشم آمد، استقبال مردم از مسابقات مختلف بود. در طول یک روز شاید مسابقات نزدیک به 10 رشته برگزار می‌شد و همه سالن‌ها و ورزشگاه‌ها تقریباً مملو از جمعیت بودند، این استقبال چیزی نیست که فرهنگ‌سازی پیرامون آن در عرض یکی دو ماه به وجود آمده باشد. حضور افراد به‌صورت خانوادگی و کنار همسر و فرزند، بارها و بارها دیده شد، آن هم در شرایطی که هیچ مشکلی هم به وجود نمی‌آمد. کودکان از همان سنین پایین به‌کمک والدین خود با ورزش، به‌ویژه در حوزه معلولین آشنا می‌شوند و این نگاه و تفکر از همان سن کم در ذهن و مغز آنها شکل می‌گیرد.

در واقع این کودکان یاد می‌گیرند که چه نگاهی به معلولین داشته باشند، چه برخوردی با آنها کنند و چگونه با این موضوع برخورد داشته باشند تا شأن و جایگاه افراد توان‌یاب و معلولین در جامعه به‌طورکامل حفظ شود.

* نگاه مسئولان، مؤثر در فرهنگ جامعه

آنچه تأثیر مستقیمی در این فرهنگ‌سازی دارد، نقش مسئولان کشورهاست. ایجاد قوانین مؤثر و کاربردی، نظارت بر اجرای این قوانین، اتخاذ بهترین تصمیم‌ها و…، در نهایت منجر به آن می‌شود که مردم نگاه درستی به ورزش معلولان و سایر حوزه‌های این قشر داشته باشند.

این همان حلقه مفقوده در ایران است، همه چیز درخصوص عمومی‌سازی ورزش معلولین در ایران بیشتر در حد حرف و ایده است، در واقع هر زمان که زمان عمل‌گرایی فرا می‌رسد، هر دستگاه و نهادی وظیفه را روی دوش نهاد دیگر می‌گذارد و خودش از زیر بار مسئولیت خارج می‌شود و همین وضعیت باعث عدم اجرای درست قوانین و کارها می‌شود.

طبق آنچه در رویدادهای مختلف مشاهده شده است؛ از بازی‌های پاراآسیایی گرفته تا بازی‌های پارالمپیک در ادوار مختلف، فرهنگ‌سازی درستی پیرامون ورزش معلولین در جوامع مختلف شکل گرفته و وجود داشته است و بر همین اساس نیز، میزبانی‌ها اعطا می‌شود؛ چرا که نهادهای بالادستی در حوزه المپیک و پارالمپیک همواره بر استقبال مردم تأکید دارند و این استقبال به وجود نمی‌آید، مگر با ایجاد یک فرهنگ صحیح.

* نقش ورزش قهرمانی معلولین بر ورزش عمومی

برخی از کارشناسان این نگاه را دارند که انجام ورزش معلولان در حوزه قهرمانی، اتفاق خوشایندی نیست؛ چرا که این قشر از جامعه نیز مانند ورزش عمومی است، در واکنش به این موضوع باید عنوان کرد که حوزه قهرمانی تأثیر مستقیمی بر حوزه عمومی دارد. زمانی که ورزشکاران معلول و توان‌یاب روی سکوی قهرمانی در رویدادهای مختلف قرار می‌گیرند، این پیام مثبت را به کسانی که شرایطی مشابه آنها را دارند، می‌فرستند که هیچ محدودیتی برای حضور در جامعه نیست، همین مسئله می‌تواند باعث فاصله گرفتن افراد معلول از انزوا و خانه‌نشینی، حضور در جامعه و گرایش به‌سمت ورزش شود که در نهایت کاهش هزینه‌های خانواده‌ها و مسائل دیگر را به‌دنبال خواهد داشت، در واقع این انگیزه در افراد معلول به وجود می‌آید که آنها نیز می‌توانند در یک حوزه خاص موفق باشند و با وجود محدودیت جسمی، قادر به انجام کارهایی می‌شوند که شاید افراد سالم هم از پس آنها برنمی‌آیند.

* لزوم استانداردسازی معابر شهری

یکی از مواردی که لزوم اجرای در شهرهای مختلف کشور به‌شدت احساس می‌شود، استانداردسازی معابر شهری برای رفت‌وآمد معلولان و توان‌یابان است. یکی از موارد مهم در میزبانی اخیر شهر پاریس، وجود زیرساخت‌های لازم از جمله آسانسور در بسیاری از ایستگاه‌های مترو، پیاده‌روهای مناسب برای حرکت ویلچر و عدم‌وجود مانع‌های بزرگ و… است

این مسائل به‌طور گسترده در ایران و حتی در پایتخت نیز دیده نمی‌شود و شاید محدود به برخی ایستگاه‌ها و خیابان‌ها و معابر شهری باشد، شاید اگر همین زیرساخت‌ها استاندارد شوند، این حق برای معلولین برای حضور بیشتر در جامعه ایجاد شود و قطعاً آن زمان، این قشر از جامعه با رغبت بیشتری به‌سمت ورزش حرکت می‌کند.

* توان‌یابان، الگوهایی مناسب برای همه افراد یک جامعه

تماشای مسابقات ورزش معلولان و توان‌یابان، بدون شک یک ذهنیت خوب و مثبت را ایجاد می‌کند. انگیزه آنها برای رسیدن به بالاترین نقطه و تلاش‌هایی که در این مسیر با وجود محدودیت جسمی انجام می‌دهند، نه‌تنها برای قشر توان‌یاب در جامعه، بلکه برای همه افراد یک الگوی مناسب است تا همه متوجه این موضوع شوند که با شکستن حصارها در ذهن‌شان، می‌توانند به هر آنچه می‌خواهند، دست پیدا کنند.

* معلولان را در ورزش دریابید

همه این موارد بیان شد تا این حرف خطاب به مسئولان گفته شود که باید توجه بیشتری به قشر توان‌یاب در جامعه، به‌ویژه در حوزه ورزش صورت بگیرد. بدون شک این توجه اثرات مثبت بسیار زیادی به‌روی جامعه دارد و می‌تواند شور و سرزندگی فراوانی به افراد تزریق کند، البته بیشتر این موارد بارها در گذشته مطرح شده است، اما گوش شنوای بسیار کمی وجود دارد و شاید به همین دلیل است که معلولان هنوز نتوانسته‌اند به حق واقعی‌ خودشان در جامعه به‌عنوان یک شهروند دست پیدا کنند.

/