ورود ایران به جمع ۵ کشور صاحب فناوری ابرخازن

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران، جهاد دانشگاهی نهادی انقلابی و برخاسته از دل دانشگاه است که با هدف گسترش امور فرهنگی، توسعه تحقیقات کاربردی و شکوفایی استعدادهای علمی فعالیت می‌کند؛ نهادی که به عنوان پلی میان دانشگاه و جامعه، نقش کلیدی در پیوند علم و زندگی مردم ایفا کرده است.

شانزدهم مردادماه، سالروز تأسیس جهاد دانشگاهی است؛ نهادی که امروز چهل‌وپنج‌سالگی خود را جشن می‌گیرد و در مسیر مرزهای دانش، به یکی از بازوان توانمند علمی و پژوهشی کشور تبدیل شده است. جایی که پژوهش به زندگی مردم گره می‌خورد، نام جهاد دانشگاهی می‌درخشد؛ نهاد پرچمدار خودباوری علمی، تولید دانش فنی، تحقق خودکفایی و توسعه پایدار.

مجتمع تحقیقاتی شهدای جهاد دانشگاهی مستقر در ساوجبلاغ استان البرز، امروز یکی از مراکز مرجع نوآوری علمی در کشور به‌شمار می‌رود؛ مجموعه‌ای که در حوزه‌های مختلفی همچون شیمی، گیاهان دارویی، ذخایر ژنتیکی، فناوری‌های زیستی، صنایع شیمیایی و غذایی فعالیت دارد.

در این مجموعه، مراکز برجسته‌ای چون پژوهشگاه ابن‌سینا، پژوهشگاه رویان، مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران، سازمان جهاد دانشگاهی علم و صنعت، واحد خواجه نصیرالدین طوسی و پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی حضور دارند و هر یک به‌صورت تخصصی در مسیر علم و رفع نیازهای کشور فعالیت می‌کنند.

بانک تنوع زیستی ایران، وابسته به مرکز ذخایر ژنتیکی، با گردآوری و حفاظت از نمونه‌های زیستی ملی، آینده زیست‌فناوری کشور را تأمین می‌کند. در این بانک، نمونه‌هایی در حوزه گیاهی، میکروارگانیسم‌ها، بانک سلول‌های انسانی و جانوری جمع‌آوری، شناسایی، ثبت و در اختیار محققان و دانشمندان کشور قرار می‌گیرد.

یکی از جدیدترین دستاوردهای این مجموعه، ارائه نمونه‌های DNA کنترل مثبت کیت‌های تشخیص برای بیماری‌های ژنتیکی است.

در دل پژوهشکده گیاهان دارویی نیز هر ساله امیدی تازه برای درمان بیماری‌ها شکل می‌گیرد. این پژوهشکده تاکنون بیش از 30 محصول را به سبد دارویی کشور اضافه کرده است. تمامی مراحل این داروها از مطالعات اولیه روی گونه‌های گیاهی تا تولید نهایی و ورود به بازار، به‌صورت کامل در داخل انجام شده است.

گیاهانی که در این پژوهشکده استفاده می‌شوند جزو 10 گونه برتر کشور از نظر ارزش تجاری و درمانی هستند. در این مسیر، لاین‌های خالص، لاین‌های مادری و جمعیت‌های برتر گیاهی تولید شده‌اند تا به هدف تولید پایدار و سهم بیشتر از بازار جهانی گیاهان دارویی نزدیک‌تر شویم.

پژوهشکده توسعه صنایع شیمیایی جهاد دانشگاهی نیز با مأموریت بومی‌سازی فناوری‌های شیمیایی و قطع وابستگی، در دو حوزه اصلی فعالیت می‌کند: نخست، صنایع مرتبط با نفت، گاز و انرژی؛ دوم، صنایع غذایی و توسعه پایدار در حوزه امنیت غذایی و پایش سلامت.

یکی از محصولات مهم این پژوهشکده، ابرخازن صنعتی یا ذخیره‌ساز انرژی است؛ فناوری پیشرفته‌ای که پیش از این تنها در اختیار کشورهایی چون کانادا، چین، آمریکا و کره جنوبی بود. با ساخت نمونه آزمایشگاهی این محصول در ایران، کشورمان به پنجمین دارنده این فناوری تبدیل شده است.

ابرخازن‌ها در خودروهای برقی، توربین‌های بادی و آسانسورها کاربرد دارند. این محصول دارای طول عمر فیزیکی بیش از 10 سال و بیش از یک میلیون چرخه شارژ و دشارژ است و در مقایسه با باتری‌ها، می‌تواند در زمان بسیار کوتاه‌تری انرژی را تخلیه کند. با این حال، ادامه روند تولید انبوه و تجاری‌سازی آن نیازمند سرمایه‌گذاری جدی از سوی بخش خصوصی یا دولتی است.

در حال حاضر، بیش از هزار متخصص علمی در این مجموعه‌ها فعالیت می‌کنند. آن‌ها با باور به مسیر خودکفایی علمی، اعلام کرده‌اند که این مسیر را تا رسیدن به اقتدار علمی کامل ادامه خواهند داد.

تا پایان امسال، حدود 20 طرح تحقیقاتی کاربردی در این مجتمع تحقیقاتی به مرحله اجرا خواهد رسید؛ طرح‌هایی که هر یک می‌تواند گرهی از مشکلات کشور باز کند و گامی به سوی توسعه ملی بردارد.

/