به گزارش برگزیده، بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، در مقالهای که در روزنامه فرانسوی «لوموند» منتشر شده، با تأکید بر لزوم بازنگری اساسی در ساختار امنیتی خلیج فارس، خواستار کنار گذاشتن سیاست «مهار» [ایران] و حرکت به سوی نظامی فراگیر و مشارکتی برای تأمین امنیت منطقه شد.
به روایت فارس؛ وی در ابتدای این مقاله با اشاره به پیامدهای جنگ اخیر تصریح کرد: «مردم سلطنت عمان و همسایگانشان در منطقه خلیج فارس همچنان از پیامدهای جنگی رنج میبرند که هیچ توجیهی برای وقوع آن وجود نداشت.» البوسعیدی افزود: «امید فراوانی وجود دارد که اکنون واقعاً وارد دوران پس از جنگ شده باشیم، نه اینکه تنها با یک آتشبس کوتاهمدت دیگر روبهرو باشیم.»
وزیر خارجه عمان هشدار داد: «اگر جنگ واقعاً پایان نیافته باشد و کسانی با بیاحتیاطی و بیخردی تصمیم به ازسرگیری درگیریها بگیرند، دستکم باید از آن درس بگیریم.» وی تأکید کرد: «به جای تمرکز بر گذشته نزدیک و خطاها و سوءمحاسبات آن، باید نگاه خود را به آینده معطوف کنیم.»
البوسعیدی با اشاره به مذاکرات جاری درباره تنگه هرمز اظهار داشت که اکنون گفتوگوهای پیچیدهای برای دستیابی به ترتیبات بلندمدت با هدف تضمین آزادی کشتیرانی در این آبراه در جریان است.
وی گفت سلطنت عمان «مسئولیت ویژهای» بر عهده دارد تا همراه با ایران و همچنین جامعه بینالمللی بهعنوان استفادهکنندگان از تنگه هرمز، برای دستیابی به سازوکارهایی عملی، پایدار و مبتنی بر حقوق بینالملل که آزادی کشتیرانی را تضمین کند، همکاری کند.
وزیر خارجه عمان خاطرنشان کرد که جامعه بینالمللی به موفقیت این مذاکرات نیاز دارد، زیرا آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز یکی از ارکان حیاتی اقتصاد جهانی است.
وی در عین حال تأکید کرد که رسیدگی به مسئله تنگه هرمز نباید مانع نگاه به مسائل بنیادیتر شود و افزود: «باید پذیرفت که تنگه هرمز تنها بخشی از یک تصویر بزرگتر است که آن نیز نیازمند توجهی جدی است.»
سیاست مهار ایران، بر پایه یک دروغ بنا شد
البوسعیدی سپس به بررسی ساختار امنیتی خلیج فارس از سال ۱۹۷۹ پرداخت و گفت: «امنیت خلیج فارس بر پایه سیاستی سازماندهی شد که به «مهار» معروف بود.» به گفته وی، منطق این سیاست که بر حذف و کنار گذاشتن نیز استوار بود، دفاع از خلیج فارس و منافع غرب در برابر آنچه تهدیدی وجودی از سوی ایران تلقی میشد، عنوان میشد.
وی تأکید کرد: «اشکال اساسی این منطق آن است که ایران در واقع چنین تهدید وجودیای نبوده است.»
وزیر خارجه عمان افزود که طی دهههای گذشته با صرف هزینههای سنگین، ساختاری مبتنی بر افزایش بیرویه هزینههای دفاعی کشورهای منطقه، گسترش پایگاههای آمریکا در خلیج فارس و تقویت حضور نظامی پیشگیرانه و دوربرد ایجاد شد، اما این ساختار در نهایت دستاورد واقعی بسیار اندکی داشت.
البوسعیدی تصریح کرد: «جنگ اخیر نشان داد که سیاست مهار چیزی جز یک افسانه نبوده است.» وی افزود این واقعیت اکنون حتی از سوی بسیاری از کسانی نیز پذیرفته شده که پیشتر بیش از ۴۵ سال اجرای پرهزینه این سیاست را ضرورتی اجتنابناپذیر میدانستند.
تلآویو تهدید اصلی منطقه است
وی در ادامه تأکید کرد: «بزرگترین تهدیدها علیه امنیت خلیج فارس از درون منطقه سرچشمه نمیگیرند، بلکه نتیجه تصمیمها و اقداماتی هستند که خارج از منطقه و در رأس آنها در تلآویو اتخاذ میشوند.»البوسعیدی افزود: «این واقعیت اکنون آشکار شده است.»
وی سپس این پرسش را مطرح کرد که این درک جدید چه پیامدهایی برای آینده امنیت خلیج فارس خواهد داشت و چگونه باید با تصویر گستردهتر امنیت منطقه برخورد کرد.
وزیر خارجه عمان با اشاره به اینکه هشت کشور در سواحل خلیج فارس قرار دارند، گفت علاوه بر عمان و پنج عضو شورای همکاری خلیج فارس، عراق و ایران نیز دو کشور مهم این منطقه هستند که در دورههای مختلف هدف سیاستهای مهار و مداخلات نظامی قرار گرفتهاند.
البوسعیدی تصریح کرد که هر هشت کشور از منافع حیاتی ملی برخوردارند و با وجود تفاوت در مسئولیتها و اولویتها، همگی در قبال امنیت مشترک خلیج فارس مسئولیت دارند.
وی تأکید کرد: «همه این کشورها باید بخشی از هر فرآیندی باشند که به شکلگیری ترتیبات امنیتی جدید منجر میشود و همگی باید در آن مشارکت کرده و مسئولیت مشترک آن را بر عهده بگیرند.»
وزیر خارجه عمان با اشاره به ضرورت گفتوگوهای آینده گفت که این مسیر مستلزم مذاکراتی جدی و شاید دشوار است، زیرا پرسشهای پیچیدهای باید مطرح شود و تصمیمهای عملی نیازمند بررسی و رایزنی است.
وی افزود یکی از مهمترین موضوعات، کنار گذاشتن فرضیات قدیمی درباره این مسئله است که کدام نوع از شراکتها واقعاً میتواند امنیت مورد نیاز هشت کشور ساحلی خلیج فارس و همچنین جامعه بینالمللی را تأمین کند و کدام شراکتها ممکن است آسیبپذیریهای ناخواستهای ایجاد کنند.
البوسعیدی همچنین تأکید کرد که این روند دستکم مستلزم ارزیابی صریح روابط با دوستان و متحدان قدرتمند، بهویژه ایالات متحده، است.
رابطه با آمریکا باید بازتنظیم شود
وی در عین حال تصریح کرد: منظور از این ارزیابی، قطع روابط با آمریکا نیست، زیرا این روابط بر پایههای تاریخی عمیق استوار بوده و ظرفیت همکاریهای ارزشمند در آینده را نیز دارد، بلکه شاید لازم باشد این روابط به گونهای بازتنظیم شود که با واقعیت راهبردی آشکارشده در جنگ اخیر هماهنگی بیشتری داشته باشد.
وزیر خارجه عمان سپس این پرسش را مطرح کرد: «اگر اصل شمولگرایی قرار است جایگزین سیاست مهار بهعنوان مبنای نظام همکاری امنیتی منطقهای شود، دوستانی مانند ایالات متحده چه نقش مثبتتر و مناسبتری میتوانند ایفا کنند؟»
البوسعیدی در پایان تأکید کرد که این گفتوگوها در درجه نخست به کشورهای حوزه خلیج فارس مربوط میشود، اما خلیج فارس را نمیتوان از محیط پیرامونی آن جدا دانست و باید واقعیتهای جغرافیایی و الزامات لجستیکی منطقه نیز در نظر گرفته شود.
وی افزود یکی از موضوعاتی که تاکنون آنگونه که شایسته است مورد توجه قرار نگرفته، منطقه گسترده شمالغرب اقیانوس هند است؛ منطقهای که بنادر و آبراههای راهبردی مهمی را در خود جای داده و از مسیرهای مختلف با زیرساختهای کشورهای حوزه خلیج فارس پیوند خورده است.
وزیر خارجه عمان در پایان نوشت: این جنگ یک فاجعه است. جنگی که بدون مجوز سازمان ملل متحد آغاز شد و به هیچیک از اهدافی که به طور رسمی برای آن اعلام شده بود، دست نیافت. با این حال، اگر این جنگ سرانجام به دفن شدن افسانه «سیاست مهار» [ایران] در خلیج فارس بینجامد، آنگاه میتوان به آینده امیدوار بود؛ امید به شکلگیری نظامی عادلانهتر، واقعبینانهتر و کارآمدتر که بتواند نزدیک به نیمقرن خطاهای راهبردی را اصلاح کند.
315
