وزیر فرهنگ: در حوزه کتاب و مطالعه، “ناترازی” داریم/ آمارها، زنگ هشدار را به صدا درآوردند

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، آیین گرامیداشت روز کتاب، کتابخوانی و کتابدار شامگاه امروز شنبه 24 آبان ماه با حضور رئیس جمهور، مسعود پزشکیان، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از کتابداران سراسر کشور در تالار وحدت برگزار شد. 

سیدعباس صالحی در مقدمه صحبت‌های خود ضمن اشاره به گرامیداشت روز ملی کتاب با بزرگداشت علامه طباطبایی گفت: خوشبختانه با تلاش سفیر ایران در یونسکو، سال 2026 بزرگداشت علامه طباطبایی در برنامه‌های یونسکو قرار گرفت. علامه طباطبایی طلایه‌دار گفت‌وگوهای میان فرهنگی بود. او علاوه بر اینکه فقیه و عارف بود، به گفت‌وگو باور داشت و پلی بین فلسفه غرب و شرق باز کرد که توان گفت‌وگو را افزایش داد.

وی ادامه داد: در عصر فعلی، بیش از هر زمان دیگری به گفت‌وگو نیازمندیم و اگر بتوانیم پل‌های گفت‌وگو را باز کنیم، آینده بشریت را درخشان‌تر خواهیم کرد. علامه طباطبایی پیشرو این عرصه بود.

او خطاب به رئیس جمهور گفت: شما در شرایطی اداره کشور را به دست گرفتید که با ناترازی‌های زیادی دست و پنجه نرم می‌کرد و هر روز در سلسله ناترازی‌ها، یک ناترازی دیگر افزوده می‌شد. ناترازی در انرژی، صندوق‌های بیمه، بازنشستگی و بانکی و … امروز هم در جلسه‌ای که خدمتتان بودیم، درباره ناترازی جمعیتی سخن گفتید اما من هم می‌خواهیم پایان روز کاری شما را با یک ناترازی دیگر تکمیل کنم و آنهم ناترازی در حوزه مطالعه و کتاب است. این ناترازی شاید ملموس نباشد اما آثارش عمیق، پایدار و گسترده است.

صالحی ضمن ارائه آماری از تولیدات کتاب گفت: به نظر می‌رسد که در حوزه تولید کتاب، کارنامه بدی نداریم. در سال گذشته، 119 هزار کتاب تولید شد و در 6 ماه نخست امسال نیز علیرغم وقوع جنگ، آمارها همانند همین دوره زمانی سال گذشته بود، اما ناترازی اصلی در این قسمت است که کمتر می‌خوانیم. وقتی مروری بر آمارها می‌کنیم اعداد عجیب و غریبی دیده می‌شود؛ در سال 1382 از مردم سوال شده بود که آیا به جز کتاب درسی، کتاب دیگری هم می‌خوانید؟ 63.5 درصد مردم در پاسخ به این سوال گفته بودند: بله! همین سوال در سال 1394 تکرار شده بود و 41.4 درصد پاسخ مثبت داده بودند و در نهایت در سال 1398 32.8 درصد به این سوال پاسخ بله داده بودند. به عبارت دیگر در دوره زمانی دو دهه‌ای مطالعه کتاب به اندازه بسیار زیادی کاهش پیدا کرده است. این آمارها زنگ هشدار است.

وزیر فرهنگ با تاکید بر اینکه کتاب نخواندن برای یک جامعه خطر جدی و اساسی است، گفت: اینکه عوامل بروز این موضوع چه بوده‌اند، قابل احصا است. عواملی مثل فضای مجازی، اقتصاد و … را می‌توان برشمرد اما نکته اصلی اینجاست که چه باید کرد.

صالحی خاطرنشان کرد: در اینجا 2 پیشنهاد دارم؛ اولین پیشنهاد برآمده از دغدغه‌‌های خود شما است. یعنی حل مسئله به دست مردم با تسهیل‌گری نظام حکمرانی. شما دغدغه درستی درباره مدرسه دارید که بسیار بنیادی است. وقتی از مدرسه صحبت می‌کنیم، از سنگ و آجر صحبت نمی‌کنیم، بلکه از کیفیت آموزشی صحبت می‌کنیم. مطلوب شما، مدرسه تفکر بنیاد و مهارت محور است. این مدرسه نیاز به کتاب و معلم کتابخوان دارد. نیاز به جریان کتاب در فضای مدرسه دارد. پیشنهاد دیگر، استفاده از ظرفیت نهاد کتابخانه‌ها هم از نظر فرهنگی و هم از نظر اجتماعی است. این ظرفیت در خدمت دولت قرار دارد و دارای 3 ضلع اساسی سخت‌افزاری، کالبد کتابخانه و کتابدار است. همواره تاکید کرده‌ایم که کتابخانه‌ها باید تبدیل به باشگاه فرهنگی و اجتماعی بشوند. کتابخانه ضلع موازی مدرسه است و اگر مدرسه و کتابخانه پابه پای هم حرکت کنند، این آزادراه به مقصد می‌رسد.