به گزارش برگزیده، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا طی روزهای اخیر بار دیگر تهدیدهای خود مبنی بر تصرف یا انهدام کامل جزیره خارک را تکرار کرده است؛ صخرهای مرجانی به طول حدود ۸ کیلومتر در عمق آبهای خلیج فارس که بیش از ۹۰ درصد از کل صادرات نفت خام ایران از طریق پایگاهها و اسکلههای بارگیری آن انجام میشود. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا با انتشار یک ویدئوی شبیهسازیشده توسط هوش مصنوعی در شبکه اجتماعی «تروت سوشیال» (Truth Social) مدعی شد که جزیره خارک «در حال تبدیل شدن به خاکستر و تکهتکه شدن است»؛ ادعایی که اگرچه از سوی هیچ منبع مستقلی تأیید نشد، اما نشاندهنده تمرکز فوقالعاده و وسواس ذهنی چنددههای وی بر روی این نقطه کلیدی از جغرافیای ایران است.
وسواس تاریخی ۴۰ ساله ترامپ؛ از گفتگوی ۱۹۸۸ تا تهدیدهای امروز
بررسی مواضع و اظهارات دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا نشان میدهد که نگاه وی به جزیره خارک بهعنوان یک «هدف اصلی» به سالها پیش از ورودش به دنیای سیاست بازمیگردد. وی نخستین بار در سال ۱۹۸۸ و در جریان «جنگ نفتکشها» در مصاحبه با روزنامه روزنامه گاردین تصریح کرده بود: «اگر یک گلوله به سمت نیروها یا کشتیهای ما شلیک شود، کار جزیره خارک را تمام میکنم؛ وارد میشوم و آن را تسخیر میکنم.»
وی هفته گذشته نیز در گفتگو با شبکه شبکه فاکس نیوز اعلام کرد: «ترجیح همیشگی من این بوده است که جزیره خارک را تصرف کنیم؛ اگرچه نمیدانم آیا آمریکا توان و جسارت لازم برای انجام چنین کاری دارد یا خیر، اما تصرف آن ثروت عظیمی به همراه خواهد داشت.» مقایسه این مواضع با اظهارات ترامپ پس از تسلط بر بازار نفت ونزوئلا، نشان میدهد که مقامات کاخ سفید تصور میکنند کنترل یا انهدام این جزیره میتواند سپاه پاسداران و دولت ایران را بهسرعت ورشکسته کرده و جنگ را به پایان برساند.
ویژگیهای استراتژیک جزیره خارک؛ چرا این صخره مرجانی کلیدی است؟
جزیره خارک در فاصله کمتر از ۳۰ کیلومتری (۲۰ مایل) از ساحل ایران واقع شده و به دلیل ساختار زمینشناختی و عمق مناسب آبهای اطرافش، تنها نقطهای در خلیج فارس است که سوپرتانکرها و نفتکشهای غولپیکر میتوانند به آن پهلو بگیرند. اکثر خطوط لوله زیردریایی ایران نفت خام تولیدی کشور را به مخازن ذخیرهسازی خارک، با ظرفیت برآورد شده حدود ۳۰ میلیون بشکه، منتقل میکنند.
بر اساس اسناد از افشا شده آژانس مرکزی اطلاعات آمریکا (CIA) که قدمت آنها به سال ۱۹۸۴ بازمیگردد، تاسیسات خارک «حیاتیترین بخش از سیستم نفتی ایران است که تداوم فعالیت آن برای حیات اقتصادی کشور الزامی است.» اگرچه ایران در سالهای اخیر ترمینال نفتی جاسک در شرق تنگه هرمز را راهاندازی کرده، اما گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نشان میدهد که خطوط جایگزین هنوز توان عملیاتی و ظرفیت لازم برای جایگزینی کامل خارک را ندارند.
تله مرگ برای نیروهای آمریکایی
با وجود مانورهای کلامی ترامپ، ارزیابیهای اندیشکدهها و فرماندهان نظامی آمریکا نشان میدهد که هرگونه عملیات زمینی یا اشغال این جزیره، ریسکهای مرگباری برای واشنگتن به همراه خواهد داشت. کریستین امری، دانشیار روابط ایران و آمریکا در کالج دانشگاهی لندن (UCL) در گفتوگویی با انبیسی نیوز با بررسی سناریوی حمله نظامی تأکید میکند: «اگرچه ترامپ روی این احتمال قمار میکند که ایران با از دست دادن دهها میلیارد دلار درآمد سالانه تسلیم خواهد شد، اما موفقیت نظامی در این عملیات به هیچ وجه تضمینشده نیست و خطری واقعی وجود دارد که درگیریها به یک بحران بسیار گستردهتر و خطرناکتر تبدیل شود.»
امری تصریح کرد: «جزیره خارک در تیررس مستقیم موشکها، توپخانه و پهپادهای ساحلی ایران قرار دارد. حتی اگر آمریکا بتواند جزیره را تصرف کند، نگه داشتن آن و پشتیبانی از نیروها زیر آتش مداوم ایران بسیار دشوار خواهد بود؛ عملیاتی که میتواند جنگ را به یک باتلاق فرسایشی چند ماهه تبدیل کند.»
دانیا ظافر، مدیر اجرایی تالار بینالمللی خلیج در واشنگتن در گفتوگو با انبیسی نیوز خاطرنشان کرد: «جزیره خارک شریان حیاتی اقتصاد ایران است و در صورت حمله به آن، تهران پاسخ را به شدت تصدید خواهد کرد و ضربات کوبندهای به نیروهای آمریکایی و زیرساختهای انرژی منطقه وارد خواهد آورد.»
منابع آگاه از گزارشهای اطلاعاتی آمریکا تایید میکنند که ایران طی ماههای اخیر پدافند چندلایه جزیره خارک را با استقرار سامانههای موشکی دوشپرتاب، سامانههای پدافند هوایی بیشتر و نیروهای ویژه تقویت کرده و تدابیر لازم را برای مقابله با هرگونه عملیات هوایی یا پیادهسازی نیرو به کار بسته است.
تشدید درگیریها در تنگه هرمز و پاسخ موشکی ایران به پایگاههای آمریکا
این تهدیدهای لفظی در شرایطی مطرح میشود که صحنه میدانی خلیج فارس پس از یک دوره آرامش شکننده، شب گذشته بار دیگر شاهد تقابل مستقیم نظامی بوده است. تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تایید کرد که نیروهای آمریکایی دو سامانه راکتانداز متعلق به سپاه پاسداران را در جزیره لارک، در نزدیکی بندرعباس، که به ادعای او آمادهسازی برای پرتاب مینهای دریایی هدف قرار دادهاند.
در پاسخ به این اقدام، نیروی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یک عملیات ترکیبی موشکی و پهپادی، دو پایگاه نظامی مهم آمریکا در اردن شامل پایگاههای «الملک حسین» و «الازرق» و همچنین پایگاه «المنهاد» آمریکا در امارات متحده عربی را هدف قرار داد. رسانههای ایرانی اعلام کردند این ضربات موشکی آسیبهای سنگینی به زیرساختهای پشتیبانی و محل استقرار جنگندههای آمریکایی وارد کرده است.
همزمان با این تحولات، ترافیک دریایی در تنگه هرمز به شدت کاهش یافته و نرخ نفت خام برنت در بازارهای جهانی با جهش ۲.۷ درصدی به بیش از ۹۰ دلار در هر بشکه رسیده است. در حالی که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا از تشدید تحریمهای هفتگی علیه بانکها و شرکای تجاری ایران خبر میدهد، ایستادگی تهران در کنترل تنگه هرمز و پاسخ صریح موشکی به تحرکات آمریکا نشان میدهد که سناریوی تصرف جزیره خارک بیش از آنکه یک طرح عملیاتی ساده باشد، یک بازی با آتش است که میتواند تمام منطقه را به آتش بکشد.
۴۲/۴۲
