به گزارش برگزیده،«گوشی تلفن همراهش را بیرون آورد، علائم بیمارمان را در چتجیپیتی نوشت و چند دقیقه بعد درباره وضعیت او توضیح داد.» این را همراه یک بیمار میگوید که در اورژانس یکی از بیمارستانهای معروف پایتخت با آن مواجه شده و از این کار پزشک جوان بسیار تعجب کرده است. موارد مشابه دیگری هم گزارش میشود و به نظر میرسد که استفاده پزشکان از بسترهای متنوع هوش مصنوعی در مراکز درمانی در حال افزایش است.
همشهری در خبری نوشت:موضوعی که اگرچه میتواند به تصمیمگیریهای بالینی کمک کند، اما باعث نگرانی بیماران هم شده است، این که آیا حریم خصوصیشان رعایت میشود، یا استفاده از چتجیپیتی نشانه بیسوادی یک پزشک است؟ یا اصلا پزشکان مجاز به استفاده از آن در شرایط تشخیصی و اورژانسی هستند؟
سید امیرپاشا طبائیان، فوق تخصص گوارش و معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور در این باره چند نکته مهم دارد و میگوید: در استفاده از هوش مصنوعی مزایا و البته محدودیتها و نگرانیهایی وجود دارد که باید درباره همه آنها آگاه باشیم. نکته بسیار مهم اینکه در هر صنفی کسی که از هوش مصنوعی استفاده میکند، باید نسبت به آنچه دریافت میکند، آگاهی کامل باشدداشته باشد. این که با اطلاعات خام بخواهد از چنین ظرفیتی استفاده کند، قطعا روند اشتباهی است.
او درباره استفاده پزشکان از هوش مصنوعی هم توضیح داد: پزشکی که از چتجیبیتی یا هر بستر دیگر هوش مصنوعی استفاده میکند، قطعا درباره آن موضوع مطالعات پیشین داشته است. هوش مصنوعی برای پزشکان یک مشاور است نه به عنوان تعیین کننده روش تشخیص و درمان. قطعا اگر فردی پیش زمینه مطالعاتی درباره موضوع را نداشته باشد، مجاز به استفاده از هوش مصنوعی نیست، چون بیمارستان و اورژانس محل یادگیری نیست و نباید چنین اتفاقی رخ دهد. ما موردی که پزشک نسبت به بیماری آگاهی نداشته باشد و بر بالین بیمار بخواهد از هوش مصنوعی برای تشخیص استفاده کند، نداریم.
این فوق تخصص به یک نکته دیگر در این باره اشاره میکند که در استفاده از هوش مصنوعی احتمال بروز خطا به دلیل دادههای آموزشی ناقصی که داده میشود وجود دارد و نتایج نادرستی هم به دست میآید. به همین دلیل آگاهی پزشک اهمیت زیادی دارد.
هوش مصنوعی فقط مشاور است
طبائیان با تاکید بر این که قطعا پزشک از هوش مصنوعی به عنوان مشاوره استفاده میکند، ادامه میدهد: در عصر حاضر انواع و اقسام هوش مصنوعی را داریم اما پزشکان، رزیدنتها و اینترنهای ما از گذشته در گوشی همراه خود برنامهای به نام آپتودیت دارند که کلیه اطلاعات بیماریها در آن وجود دارد. این اطلاعات در بازههای زمانی مختلف بروزرسانی میشود. یعنی روش مرسومی است که آنها میتوانند مراجعه و برای علائم و روش تشخیصی از آن استفاده کنند. برنامههای آنلاین و آفلاین درباره بیماریها اتفاق جدیدی در حوزه پزشکی نیست و تمام پزشکان ما با آنها آشنایی دارند.
طبائیان درباره نگرانیهایی که بیماران از رعایت نشدن حریم شخصیشان در ارسال اطلاعات برای هوش مصنوعی رخ میدهد هم توضیح میدهد: بله این نگرانی درستی است. اطلاعاتی که ارسال میشود ثبت و ضبط میشوند. بنابراین آگاهی از چگونگی رعایت حریم خصوصی بیماران در ارسال اطلاعات از سوی پزشکان اهمیت زیادی دارد. این آموزشها به دانشجویان پزشکی داده میشود. البته بیماران هم باید آگاه باشند که پزشکان دادههای خود بیمار و اطلاعات هویتی آنها را ثبت نمیکنند.
به گفته معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی، حتی با وجود مشاوره از هوش مصنوعی اما نیاز به نظارت پزشک همیشه وجود دارد. به ویژه در شرایط اورژانسی که خیلی پیچیده است، قضاوت بالینی پزشک ضرورت دارد.
نشانه بیسوادی یک پزشک نیست
طبائیان درباره تدابیر سازمان نظام پزشکی در روند افزایشی استفاده از هوش مصنوعی در حوزه پزشکی هم بیان میکند: هوش مصنوعی در زندگی عادی مردم جای خود را باز کرده و یکی از اهداف و سیاستهای معاونت آموزشی نظام پزشکی هم بحث آموزش و استفاده از هوش مصنوعی است. چندین کنفرانس و برنامه آموزشی هم در این باره برگزار شده است. یکی از برنامههای جالب هم در حوزه استفاده از هوش مصنوعی برای بیماریهای کبدی آغاز کردهایم. که با جمعآوری اطلاعات و نتایج آزمایشگاهی به نوعی یک بانک اطلاعاتی قوی درباره این بیماریها در اختیار متخصصان این حوزه قرار میگیرد. این ظرفیت میتواند یک آنالیزور قوی برای متخصصان هم باشد چون بر اساس دادههایی که جمع شده هوش مصنوعی میتواند علائم و سوابق مریض را تحلیل و بیماران پرخطر را زودتر شناسایی کند. یا اگر تداخل دارویی یا نشانه جدی از بیماری وجود داشته، در کوتاهترین زمان به پزشک منتقل کند
این فوق تخصص تاکید میکند: با توجه به تمام آنچه گفته شد، قطعا استفاده از هوش مصنوعی نشانه بیسوادی یک پزشک نیست اما مساله مهم، استفاده درست و آگاهانه از آن است. تشخیص و درمان نهایی هم از سوی خود پزشک انجام میشود. هوش مصنوعی در حوزه پزشکی فقط یک مشاوره است و به هیچ عنوان جایگزین قضاوت بالینی پزشکان نخواهد شد.
او در پاسخ به این سوال که آیا سازمان نظام پزشکی یا وزارت بهداشت دستورالعمل مشخصی برای استفاده از ChatGPT و سایر مدلهای هوش مصنوعی بر بالین بیمار دارد یا خیر هم توضیح میدهد: در حال حاضر سازمان نظام پزشکی در حال تدوین آییننامه استفاده از هوش مصنوعی در نظام سلامت است که بعد از تدوین، ابلاغ خواهد شد.
۲۳۳۲۱۷
