به گزارش برگزیده، فرانسیس فوکویاما، اندیشمند و نظریهپرداز برجسته آمریکایی، در گفتگوی جدید خود تحلیلی جامع از دلایل ظهور دونالد ترامپ و رفتارهای سیاسی او ارائه کرده است. او معتقد است رفتارها و رفتوآمدهای قدیمی ترامپ با قدرتمندان و ساختارهای مستبد، یکی از پرسشهای بزرگ روانشناختی برای تاریخنگاران آینده خواهد بود.
فوکویاما در بررسی روحیات فردی ترامپ به تمایل قدیمی او نسبت به قدرتهای مطلق اشاره کرد. وی با یادآوری سفر ترامپ به مسکو در دهه ۱۹۸۰ و انتشار آگهیهای تمامصفحه علیه ناتو در اوج جنگ سرد، این رفتارها را نشانه فقدان قطبنمای اخلاقی دانست.
این نظریهپرداز برجسته تصریح کرد: «ترامپ اساساً فقط نگران این است که آیا میتواند پول به دست آورد یا نه؛ و اگر بتوان در یک نظام استبدادی پول درآورد، از نظر او کاملاً بیاشکال است.»
احساس تحقیر جامعه و روانشناسی سیاسی ترامپیسم
نویسنده کتاب «پایان تاریخ» در تشریح انگیزههای جامعه آمریکا برای حمایت از ترامپ، به مفهوم فلسفه یونان باستان با عنوان «تیموس» یا همان نیاز انسان به دریافت احترام اشاره کرد. فوکویاما تاکید کرد که نخبگان سیاسی و اداری آمریکا نتوانستهاند این نیاز را در میان اقشار عادی برآورده سازند.
او با اشاره به حضور پرشور مردم در تجمعهای ترامپ گفت: «آنها احساس میکنند نخبگان لیبرال به آنها احترام نگذاشتهاند. ترامپ این بیاحترامی را درک کرد و راهی برای صحبت با مردم یافت که فارغ از نگاه تحقیرآمیز بود.»
فوکویاما در ادامه اظهار داشت که ترامپ برخلاف نخبگان، از کلمات بزرگ استفاده نمیکند و با روایت داستانهای ساده، ارتباط روانی محسوسی با بدنه جامعه برقرار میسازد.
وی همچنین با نقد رویکرد حزب دمکرات افزود: «بسیاری از سیاستمداران نخبه در واقع به حرف مردمی که مانند خودشان نیستند گوش نمیدهند و نمیدانند چگونه با مردم عادی صحبت کنند.»
ادعای بحران ساختگی و نقش شبکههای اجتماعی
اندیشمند مطرح آمریکایی در ادامه به مقایسه شرایط فعلی با بحرانهای عمیق تاریخی پرداخت. وی یادآور شد که در آلمان دهه ۱۹۳۰ پس از شکست در جنگ و بروز ابرتورم، کشیده شدن مردم به سمت ایدئولوژیهای افراطی قابل درک بود؛ اما جامعه امروز آمریکا بسیار باثبات و در صلح است.
فوکویاما با ابراز تعجب از ادعاهای مطرحشده در فضای سیاسی آمریکا تصریح کرد که جناح راست جنبش بازگشت عظمت آمریکا (MAGA) مدعی است کشور در حال احتضار بوده و جناح مقابل کمر به قتل کشور بستهاست. وی تاکید کرد که مطرح کردن چنین ادعاهایی بدون داشتن حداقل آگاهی تاریخی بسیار دشوار است.
او در انتهای این بخش، فناوریهای جدید را عامل اصلی شکلگیری این فضای متوهمانه دانست و گفت: «رسانههای اجتماعی و اینترنت، اجازه دادهاند شکاف عظیمی میان واقعیت زیسته و مادی با آنچه مردم در فضای آنلاین تجربه میکنند، ایجاد شود.»
تحلیلگران بر این باورند که روانشناسی سیاسی ترامپیسم و بررسی علل روانی و اجتماعی تمایل جامعه آمریکا به جریانات راست افراطی، یکی از کلیدیترین محورها برای درک آینده دمکراسی در غرب به شمار میرود.
۴۲/۴۲
