به گزارش برگزیده، حمیدرضا عزیزی، پژوهشگر اندیشکده گروه بینالمللی بحران در یادداشتی تحلیلی به بررسی نشانههای رویارویی احتمالی جدید میان دو کشور پرداخت و نوشت: جرقه فوری این تنشها ممکن است نه مستقیماً از جانب ایران، بلکه از سوی یمن باشد؛ جایی که حملات موشکی و پهپادی انصارالله به اهدافی در خاک عربستان سعودی از جمله ریاض شدت گرفته است.
با این حال، هشدار شبانه وزارت امور خارجه آمریکا نشاندهنده نگرانیهای بهمراتب وسیعتری است؛ واشنگتن با هشدار درباره احتمال «تشدید پیشبینینشده تنشها»، از شهروندان آمریکایی خواست در سفر به خاورمیانه تجدیدنظر کنند و صراحتاً یادآور شد که ایران و گروههای همپیمان آن ممکن است منافع ایالات متحده را هدف قرار دهند.
همزمان، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا یک روز زودتر از موعد مقرر و بدون ذکر دلیل رسمی، از کمپ دیوید به کاخ سفید بازگشت؛ رویدادی که با گزارشهایی مبنی بر تحرکات بمبافکنهای بی-۱بی (B-1B) در پایگاه هوایی فیرفورد بریتانیا و پرواز دستکم یک فروند از آنها همزمان شد.
واکنش قاطع تهران؛ تهدید منافع منطقهای و اقیانوس هند
عزیزی تاکید کرد آنچه به این رخدادها اهمیت مضاعف میبخشد، نحوه واکنش ساختار دفاعی و سیاسی ایران است.
قرارگاه مرکزی خاتمالانبیاء اعلام کرده اطلاعات دریافتی نشان میدهد واشنگتن بار دیگر در پی جلب نظر کشورهای منطقه برای اقدام نظامی علیه ایران است و هشدار داد که در صورت هرگونه تعدی، پایگاهها و منافع آمریکا در سراسر منطقه هدف «ضربات پیوسته، موثر و دردناک» قرار خواهد گرفت.
از سوی دیگر، محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی در مصاحبهای جدید لحن تندتری اتخاذ کرد و هشدار داد در نبردی دیگر، نیروهای دریایی آمریکا حتی در گستره اقیانوس هند نیز ممکن است هدف قرار گیرند؛ پیامی که نشان میدهد پاسخ تهران فراتر از تبادل آتش دوجانبه محدود پیشین خواهد بود.
این تحولات با متغیر حساس هستهای نیز همراه شده است؛ دبیر شورای عالی امنیت ملی تصریح کرد که خروج از معاهده انپیتی در دست بررسی است و مستقیماً با رفتار آمریکا پیوند دارد.
مجلس شورای اسلامی نیز در پی صدور قطعنامه اخیر شورای حکام آژانس، پیگیری طرحی سهفوریتی برای خروج از انپیتی را کلید زده است؛ اقدامی که فعلاً بیشتر یک پیام بازدارنده ارزیابی میشود تا تصمیمی قطعی.
دیپلماسی پرتحرک زیر سایه بدگمانیهای امنیتی
پژوهشگر گروه بینالمللی بحران خاطرنشان ساخت که این تنشها در شرایطی زبانه میکشد که تلاشهای دیپلماتیک نیز شدت گرفته است.
کشورهای پاکستان، قطر، چین و ترکیه در انتقال پیامها و بررسی پیشنهادها فعال بودهاند و تهران نیز «هفت شرط» مشخص را برای ازسرگیری مذاکرات ارائه کرده است.
با این حال، نباید این تحرکات دیپلماتیک را نشانهای از فروکش کردن خطر جنگ قلمداد کرد؛ بلکه فعالیت بازیگران منطقهای دقیقاً ناشی از احساس خطر آنان نسبت به وقوع درگیری تازه است.
در عین حال، گزارشهایی از افزایش پروازهای شناسایی نیروهای آمریکایی در پیرامون مرزهای ایران مخابره شده است.
عزیزی در پایان جمعبندی کرد که تقارن زمانی این رویدادها با گردهمایی سران کشورها در مجمع عمومی سازمان ملل اهمیت ویژهای دارد و تهران نگران همزمانی تمهیدات دیپلماتیک با تدارکات نظامی طرف مقابل است؛ علائمی که نشان میدهد ایران احتمال اقدام نظامی دوباره را بسیار جدی تلقی کرده و آرایش دفاعی، هشدار به همسایگان و بازدارندگی هستهای خود را بر همین اساس فعال ساخته است.
۴۲/۴۲
