چرا طرح تحول سلامت کنار گذاشته شد؟/ گفتوگو با عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس
چرا طرح تحول سلامت کنار گذاشته شد؟/ گفتوگو با عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس
به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران از همدان، سفر کمیسیونهای مجلس شورای اسلامی به استانها و مناطق محروم کشور، فرصتی ارزشمند برای درک مستقیم و بیواسطه دغدغههای مردم و مشکلات پایهای آنان است. این سفرها که با انگیزه دیدن به جای شنیدن و با اولویتدهی به مناطق محروم و کمتربرخوردار انجام میشود، نقش مهمی در عینیسازی برنامهریزیهای کلان و هدایت آن به سمت رفع موانع اصلی زندگی مردم ایفا میکند.
احمد آریایینژاد نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی و دبیر دوم کمیسیون بهداشت و درمان مجلس در گفتوگو با خبرنگار برگزیده های ایران به تبیین دستاوردهای این سفرهای میدانی و همچنین بررسی یکی از اساسیترین اولویتهای کشور، سلامت و بهداشت عمومی، پرداخته است. وی با تشریح چالشهای پیشِ رو،تصویری روشن از ارتباط مستقیم این سفرها با افزایش دغدغه مندی مسئولان و ضرورت بازتعریف سیاستها ارائه میدهد و به مسائل اقتصادی به عنوان ریشه بسیاری از چالشها در حوزههای مختلف، از جمله سلامت، پرداخته و بر لزوم مبارزه با فساد، رونق تولید و حل معضل تورم تأکید میکند.
این مصاحبه گویای آن است که سفر به مناطق محروم، تنها یک بازدید تشریفاتی نیست، بلکه حلقه اتصالی ضروری برای درک واقعیتهای میدانی، پیگیری عدالت در توزیع امکانات و کارآمدتر کردن قوانین و نظارت مجلس بر اجرای آنهاست، که در ادامه میخوانید.
درک دغدغههای مردم،هدف از سفرهای میدانی مجلس است
برگزیده های ایران: سفر کمیسیونهای مجلس به استانها و مناطق محروم چه دستاوردی برای مجلس، دولت و مردم دارد؟
آریایینژاد: کمیسیونها معمولاً به حوزه انتخابیه اعضا سفر میکنند تا مشکلات را از نزدیک ببینند. مصداق آن شعر «شنیدن کی بُوَد مانند دیدن» است. ما میرویم تا چیزهایی را که مردم نگرانش هستند، از نزدیک لمس کنیم. حُسن این کار این است که دغدغه بیشتری پیدا میکنیم و برنامهریزیها به سمت و سویی میرود که مشکلات مردم کمتر شود. در کمیسیون بهداشت و درمان اولویت را با حوزههای انتخابیهای گذاشتیم که محرومتر هستند و نمایندهشان پزشک نیستند.
اگر به پیشگیری، حفظ سلامت مردم، مراقبتهای بهداشتی اولیه، سیستم ارجاع و نهایتاً پزشک خانواده اهمیت ندهیم، بیشتر از قبل دچار مشکل میشویم. بنابراین، اصل مسئله اینجاست که سلامت مردم را حفظ کنیم و نگذاریم بیمار شوند درصورتی که به سطح دوم رسیدند، سریع برگردیم به سلامت تا افراد سالم در جامعه افزایش یابند. اگر به سطح سوم برسد، درمان بسیار سخت و تقریباً نشدنی خواهد بود. با این وضع گرانی دارو، تجهیزات و کمبود پزشک، راهی جز پیشگیری نداریم. امیدواریم هرچه زودتر این سیاستگذاریها با رونق، سرعت و دقت بیشتری در سراسر کشور اعمال شود و چالشهای اجرای پزشک خانواده پشت سر گذاشته شود تا کشور و مردم منفعت بیشتری ببرند.
برگزیده های ایران: با توجه به اینکه شما پزشک نیز هستید، بفرمایید در حال حاضر مردم کشور در معرض ابتلا به چه بیماریهایی هستند و باید مراقبت کنند؟
آریایینژاد: فعلاً اوضاع خوب است اما باید مراقب آنفولانزا باشیم که با توجه به فصل سرما پیک نزند، متاسفانه بیماریهای غیرواگیر در جامعه روبه افزایش است. حدود یکپنجم مردم فشار خون دارند. این نشان میدهد که سبک زندگی باید تغییر کند و خانههای بهداشت احیا شوند تا بهورز در بین روستاها حضور داشته باشد و در صورت نیاز به پزشک خانواده ارجاع شود. مهمترین بیماریهایی که چالش کشور است، فشار خون، دیابت و همچنین تصادفات است. فشار خون منجر به سکتههای مغزی و بیماری قلبی در اثر استرس میشود. دیابت منجر به کمبینایی، نابینایی، نارسایی کلیه و قطع اعضای بدن میشود. تصادف نیز به دلیل سرعت، بیاحتیاطی و خوابآلودگی، عامل درصد بالای مرگومیر کشور ماست. بیماریهای واگیر تقریباً کنترل هستند، اما باید مراقب پیک آنفولانزا، کرونا و پشه آئدس در جنوب باشیم.
غربالگری و سبک زندگی سالم؛ کلید کاهش بیماریها در جامعه
برگزیده های ایران: طرح غربالگری چه تأثیری میتواند در بحث فشار خون، دیابت و بیماریهای قلبی-عروقی داشته باشد؟
آریایینژاد: غربالگری بسیار مؤثر است، منتها باید در سطح اول درمان یعنی خانههای بهداشت و درمانگاههای شهری و روستایی انجام شود. ما نباید بگذاریم سبک زندگی به سمتی برود که افراد فشار خون یا دیابت داشته باشند، یا اگر داشتند، سریعاً پیدا شوند. طرح پزشک خانواده هم که مراحل مختلفی اجرا شده، دانشگاههای ما متخصص و فوق تخصص پرور شدهاند، در حالی که ما میتوانیم با هزینه کم در سطح اول، با یک بهورز و پزشک خانواده، سلامت مردم را حفظ کنیم. همانطور که دکتر پزشکیان حدود 10-12 سال قبل گفتند، “درمان” چاه ویلی است که هیچگاه پر نخواهد شد؛ مگر اینکه نیازمندان به درمان را از طریق پیشگیری کم کنیم.
برگزیده های ایران: مجلس چه حمایتی تاکنون از بیماران پروانهای انجام داده است؟
آریایینژاد: متاسفانه، روزبهروز انواع بیماریها اضافه میشود؛ پروانهای، اماس، اوتیسم و… ما باید توانمان را بگذاریم که اینها کم شوند. یکی از راهها، غربالگری، بهویژه در بخش ژنتیک است. باید ازدواجهای فامیلی کاهش یابد و اگر ازدواج انجام گرفت، ارزیابی ژنتیک شوند تا فرزند ناقص به دنیا نیاید. در بحث فرزندآوری هم باید آزمایشهای لازم انجام شود تا نسلی سالم داشته باشیم. اما در مورد حمایت، متأسفانه این بیماران آنطور که باید حمایت نمیشوند. داروها گرانقیمت هستند و چون بعضی مواد اولیه از خارج وارد میشود، تحریم و افزایش قیمت ارز اثرات خود را میگذارد.
بعضی بیمهها خودشان بیمارند؛ قادر نیستند پرداختها را مدیریت کنند
اگر نتوانیم بیماری را کاهش دهیم، سالبهسال این مشکل بیشتر خواهد شد، شک نکنید. اقتصاد کشور شاید جوابگوی این همه بیمار نباشد. راهش اصلاح روش زندگی و کاهش تدریجی نیازمندان به درمان است. این مسائل باید در کمیسیون مطرح شود، تشکیلات مقتضی گرفته شود و تدابیر لازم اندیشیده شود. امیدواریم بودجه کشور طوری باشد که بتواند با این معضل بزرگ مبارزه کند. در بحث بیمهها نیز مشکل داریم. بعضی بیمهها خودشان بیمارند؛ قادر نیستند پرداختها را مدیریت کنند که افزایش آورده داشته باشند یا حداقل به سر به سر برسند تا بتوانند خدمات به موقع و کافی بدهند. ورشکسته میشوند و مجبورند از خدمات تحت پوشش کم کنند.
گاهی میشود که واقعاً به صورت آزاد ویزیت و درمان شدن با دفترچه بیمه داشتن، تفاوت چندانی ندارد. این ناشی از سیاستگذاریهای نادرست و اضافه شدن تعداد بیماران است. همچنین در بحث بیماران پروانهای، موضوع عدالت آموزشی و فرهنگی نیز مطرح هست؛ مدارس آنها باید جداگانه و استانداردسازی شود که همه اینها هزینه است و با افزایش تعداد بیماران، اداره زندگی آنها سختتر خواهد شد.
اقتصاد، مطالبه کلیدی مجلس از دولت
برگزیده های ایران: مهمترین مطالبه مجلس از دولت در حال حاضر چیست؟
آریایینژاد: به طور کلی، اقتصاد است. اصلیترین بخش در حال حاضر افزایش اشتغال، رونق تولید و حل تورمهای جانگداز است. به نظر شخص بنده، هر دولتی بتواند دست واسطههایی که بدون زحمت یا با زحمت اندک به درآمد سرشار میرسند، قطع کند و حامی تولیدکننده باشد، ثروت در جامعه تولید میشود و به راحتی از پس هزینهها برمیآید. در غیر این صورت، دولت مجبور است با چاپ پول بدون پشتوانه اداره شود که خودش تورم را بیشتر میکند.
برگزیده های ایران: چرا دولت در مقابل برخی قوانین مجلس استنکاف دارد؟
آریایینژاد: مجلسی قوی و کارآمد است که هر کاری میکند. کار شناختهشده، پخته و مصوباتش دارای استقامت باشد. نظارت مجلس باید کارآمد باشد و از مسیر خودش خارج نشود تا قوانین کارآمد به مرحله اجرا درآیند. اگر قوانین کارآمد نباشند، دولتها ممکن است دچار مشکل شوند یا بهانهتراشی کرده و کار را به سرانجام نرسانند.
برگزیده های ایران: چرا طرح تحول سلامت کنار گذاشته شد؟
آریایینژاد: بحث ما بیشتر پزشک خانواده است که امیدواریم بهزودی در جاهای دیگر کشور تعمیم پیدا کند. به نظر من علت شکست طرح تحول، خوب نبودن تأمین بودجه برای بهورز، پزشک و دارو بود. چون مسیر را اشتباه رفتیم و بر درمان تمرکز کردیم، فعلاً توان کشور باید بازیابی شود و بر قسمت پیشگیری، سیستم ارجاع و حفظ سلامت مردم متمرکز شود تا طرح پزشک خانواده به خوبی اجرا شود؛ در غیر این صورت، ادامه طرحهای قبلی به شکست منجر خواهد شد.
به گزارش برگزیده های ایران، نجات نظام سلامت و بهبود معیشت مردم، در گرو یک تغییر استراتژیک از درمان به پیشگیری و تقویت اقتصاد تولیدمحور است.متاسفانه بحرانهای حوزه سلامت از کمبود دارو تا افزایش بیماران خاص ریشه در مشکلات ساختاری اقتصاد دارد. اقتصاد بیمار، توان تأمین هزینههای کمرشکن نظام درمان را ندارد.تنها راه برونرفت، سرمایهگذاری بر روی پیشگیری است. این امر تنها از طریق اجرای سراسری و واقعی طرح پزشک خانواده و احیای خانههای بهداشت ممکن میشود تا بیماریهای پرهزینهای مانند فشار خون و دیابت در نطفه شناسایی و کنترل شوند.
مجلس باید از حالت نظارتی-تشریفاتی خارج شده و با تصویب قوانین کارآمد و نظارت قوی و بیامان، مسیر را برای اجرای این تغییر استراتژیک هموار و دولت را ملزم به پاسخگویی کند. درمان دردهای کشور، نسخه پیشگیری به جای تسکین موقت و تولید ثروت به جای توزیع فقر است. سفرهای میدانی نمایندگان تنها زمانی ارزشمند خواهد بود که خروجی آن، این عزم جدی برای تغییر بنیادین باشد.
مصاحبه از: ملیکا قانعی و حاجی قربان خرم
/