به گزارش خبرگزاری برگزیده به نقل از مهر، امیر سفیری کارگردان نمایش «سلطان مار» که این شب‌ها در تالار حافظ روی صحنه است، درباره داستان این نمایش گفت: این نمایش برگرفته از افسانه‌ای کهن است که بهرام بیضایی بر اساس آن نمایشنامه خود را نوشته است. در این داستان، پادشاهی صاحب فرزندی می‌شود که انسان نیست و مار است. در ادامه، اتفاقاتی رخ می‌دهد که مخاطب را با سرنوشت این شخصیت و شرایطی که او را به موقعیت خود رسانده است، مواجه می‌کند.
وی با اشاره به جایگاه بهرام بیضایی در هنر ایران افزود: بیضایی در فرهنگ و هنر ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و علاقه‌مندان، شاگردان و دوستان او احترام زیادی برایش قائل هستند. من نیز به‌واسطه حضور در فیلم «وقتی همه خوابیم» تجربه همکاری با او را داشته‌ام. حتی اگر سهم من در آن فیلم یک سکانس بود، همان تجربه برایم ارزشمند بود.
ظرفیت‌های مدرن یک افسانه کهن
این کارگردان درباره ویژگی‌های اجرایی نمایش «سلطان مار» بیان کرد: یکی از دلایل انتخاب این نمایشنامه، ظرفیت آن برای خلق فضاهای بصری و ذهنی بود. عناصری مانند خواب و سایه‌بازی امکان شکل‌دادن به جهان اجرایی مورد نظر من را فراهم می‌کردند. نمایشنامه بیضایی با وجود ریشه‌داشتن در یک افسانه کهن، متنی مدرن است و ظرفیت ارتباط با جهان امروز را دارد؛ بنابراین برای امروزی‌کردن آن لزوماً نیازی به تغییرات بنیادین در متن نیست. تلاش کردم با استفاده از بازیگری فیزیکال، سایه‌بازی، ویدئو و انیمیشن، فضای اجرایی مورد نظرم را شکل دهم و ظرفیت‌های متن را با زبان اجرایی خودم به صحنه منتقل کنم.
وی درباره شیوه هدایت بازیگران با توجه به پیچیدگی و چندلایه‌بودن شخصیت‌ها در آثار بیضایی بیان کرد: برای آماده‌سازی این نمایش حدود ۹ ماه تمرین کردیم و در این مدت بارها متن را خواندیم تا به درک روشنی از آن برسیم. به اعتقاد من، نمایشنامه بیضایی از دقت و شفافیت زیادی برخوردار است و بسیاری از نکات مورد نیاز برای اجرا را می‌توان از خود متن استخراج کرد.
کارگردان «سلطان مار» افزود: هدایت بازیگران در نهایت باید با جهان ذهنی و نگاه اجرایی کارگردان نیز هماهنگ باشد. ممکن است شیوه بازی مورد نظر من دقیقاً با آنچه از جهان اجرایی خود بیضایی تصور می‌شود، یکسان نباشد؛ زیرا من نیز به‌عنوان کارگردان، نگاه و زبان اجرایی خودم را دارم. تلاش کردم بازیگران را با این جهان ذهنی همراه کنم و به درک مشترکی از شیوه اجرا برسیم.
تولید تئاتر با وجود مشکلات اقتصادی یک ضرورت است
سفیری در ادامه، درباره دشواری‌های تولید تئاتر در شرایط این روزهای جامعه اظهار کرد: اگر اثر نمایشی تولید نکنیم، فیلم نسازیم و آثار فرهنگی منتشر نکنیم، چه کاری می‌توانیم انجام دهیم؟ هر حرفه‌ای وظیفه مشخصی دارد و ما نیز باید کاری را که در آن تخصص داریم، انجام دهیم. بخشی از زندگی ما از این راه می‌گذرد، اما مسئله فقط تأمین معاش نیست و مسئولیتی فرهنگی نیز بر دوش خود احساس می‌کنیم.
وی با اشاره به تجربه فعالیت در حوزه کودک و نوجوان گفت: فعالیت هنری‌ام را با کار برای کودکان و نوجوانان آغاز کردم. در دوره جنگ، شرایط بسیار دشوار بود و همراه همسرم برای کودکان نمایش سایه اجرا می‌کردیم؛ زیرا احساس می‌کردم باید به آنها کمک کنیم تا از فضای سنگین جنگ فاصله بگیرند و حال بهتری داشته باشند. این کار را وظیفه شخصی خودم می‌دانستم و همچنان نیز چنین نگاهی دارم.
این کارگردان با اشاره به افزایش هزینه‌های تولید آثار نمایشی تأکید کرد: تولید تئاتر، به‌ویژه در شرایط فعلی، هزینه سنگینی دارد؛ به‌طوری که گاهی با هزینه تولید یک نمایش می‌توان فیلم کوتاه ساخت. با این حال، همچنان تئاتر کار می‌کنم؛ زیرا از نگاه من، تئاتر یک ضرورت است و باید به فعالیت در این حوزه ادامه داد.
اندیشه نباید در تئاتر به حاشیه برود
سفیری در ادامه درباره وضعیت تئاتر و رابطه آثار نمایشی با مخاطبان اظهار کرد: تئاتر کمدی باید وجود داشته باشد، آثار جدی و روشنفکرانه نیز جایگاه خود را دارند و پرفورمنس هم می‌تواند بخشی از فضای هنری ما باشد. مسئله این است که هرکدام از این گونه‌ها باید در جایگاه مناسب خود قرار بگیرند و تنوع تئاتر نباید به معنای نادیده‌گرفتن کیفیت آثار باشد.
وی ادامه داد: به نظر من، مخاطب امروز تا حدی به تماشای آثار ساده‌تر عادت کرده است؛ البته این موضوع را باید در کنار کیفیت خوراک فرهنگی‌ای بررسی کرد که در اختیار او قرار می‌دهیم. اگر می‌خواهیم تماشاگر زمان بیشتری را در سالن بگذراند، باید اثری ارائه کنیم که ارزش این زمان را داشته باشد.
کارگردان «سلطان مار» با تأکید بر اهمیت اندیشه در تئاتر گفت: مسئله این نیست که حتماً هر نمایشی سه ساعت باشد؛ مهم این است که اثر نمایشی حرفی برای گفتن داشته باشد. تماشاگر می‌تواند با دیدن یک نمایش کمدی بخندد و لذت ببرد، اما در کنار سرگرمی باید به اندیشه نیز توجه کنیم. مهم است که مخاطب پس از خروج از سالن درباره آنچه دیده است، فکر کند و از خود بپرسد نمایش چه می‌خواست بگوید.
وی در پایان تاکید کرد: اگر بتوانیم حتی بر یک نفر تأثیر بگذاریم، کار خود را به نتیجه رسانده‌ایم. به همین دلیل، نباید تنها به میزان استقبال از نمایش‌های کمدی یا آثاری که با حضور چهره‌های شناخته‌شده روی صحنه می‌روند توجه کنیم. اندیشه در تئاتر اهمیت زیادی دارد و ما باید خوراک فرهنگی و فکری مناسبی به مخاطب ارائه دهیم.
نمایش «سلطان مار» به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی امیر سفیری از ۳ آبان در تالار حافظ به صحنه رفته است.
فرشته ارسطویی، مریم افشار، آرش باقری، ملیکا بذال طبع، ثمین بزرگمند، شقایق بهرامی، عرفان حسین زاده، رویا رحیمی منش، امیر سفیری، فاطمه ظهیری، زهره فتحی فر، سعید کمانی، شکیبا مرادی، عارفه موسیوند و باران ودیعی گروه بازیگران این نمایش را تشکیل می‌دهند.
۲۴۲۲۴۳
