به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران از اصفهان، زرشک، نهالی همیشه سبز و اغلب خاردار است که از دیرباز از برگ، ریشه، پوست و میوه آن به عنوان دارو مورد مصرف قرار میگرفته است و علاوه بر ایران، در بخشی از اروپا، آسیا، آمریکای شمالی و جنوبی و آفریقا نیز یافت میشود، اما بیشترین پراکندگی را در ایران دارد و بومی ایران به حساب میآید و کشور ما بزرگترین تولیدکننده زرشک در جهان است.
این گیاه پرخاصیت، گونههای مختلفی دارد و با توجه به طعم دلپذیر و رنگ خود، جایگاه خاصی در تهیه فرآوردههای غذایی دارد و با شناخت ماده مؤثره آن به نام «بربرین» که خاصیت دارویی دارد، در صنایع دارویی نیز نقش بهسزایی پیدا کرده است.
زرشک از نظر طب سنتی ایرانی، دارای طبعی سرد و خشک دارد و به عنوان ضد تب و تنظیم ضربان قلب شناخته شده است. زرشک در ایران به دو نوع قرمز و سیاهرنگ مصرف میشود. زرشک قرمز برای پلو و زرشک سیاه را بهصورت دمنوش یا شربت و برای آبگیری استفاده میکنند. ولی خواص زرشک، محدود به همین موارد نمیشود.
کبد چرب خود را با زرشک درمان کنید
مریم امیرزاده، کارشناس گیاهان دارویی در گفتوگو با خبرنگار برگزیده های ایران با بیان اینکه امروزه افزایش چربی خون و کبد چرب یک معضل شایع شهرنشینی محسوب میشود و گیاهان دارویی با توجه به اثرات مفید دارویی جایگاه ویژهای در سلامت جوامع دارند، اظهار داشت: یکی از خواص زرشک برای کبد چرب است، کبد وظیفه دفع سموم و پاکسازی بدن را به عهده دارد، زرشک به عنوان مادهای ضد میکروب و از بین برنده التهابات، به سلامت کبد کمک شایانی خواهد کرد.
وی با بیان اینکه این ماده غذایی میتواند به پاکسازی کبد پرداخته و به بهبود عملکرد آن و به رفع عفونتهای احتمالی در این عضو بسیار مهم کمک کند، گفت: استفاده از زرشک در مداوای کبد چرب مؤثر بوده و در شستوشو و تصفیه کبد نقش دارد، عصاره زرشک با کنترل رادیکالهای آزاد و فاکتورهای آنتیاکسیدانی، سبب حفظ سلامت کبد میشود.
امیرزاده با اشاره به فواید زرشک برای قلب و فشار خون افزود: «بربامین» موجود در زرشک با تنظیم غلظت یونهای موجود در خون، به سلامت قلب کمک کرده و از آسیب به بافت قلب جلوگیری میکند، تنظیم این یونها در کنار تصفیه چربی و غلظت خون، مانع بروز سکته قلبی شده و باعث سلامت قلب و عروق و از بین رفتن گرفتگیهای قلبی و عروقی میشود؛ از طرفی زرشک با داشتن پلیفنول و آنتیاکسیدانهای قوی و ویتامین C منجر به کاهش فشار خون شده و به سلامت و طول عمر دیواره رگهای خونی کمک میکند.
کارشناس گیاهان دارویی با اشاره به خاصیت زرشک بر دیابت بیان کرد: به دلیل وجود آلکالوئیدی به نام «بربریت» در زرشک، دیده شده است که به دلیل پاسخ بهتر سلولها به هورمون انسولین که مسؤول تنظیم قند خون است، میزان قند خون کاهش یافته و بیماران دیابتی شرایط بهتر و قند خون کنترل شده را تجربه خواهند کرد، تا جایی که مصرف زرشک به دلیل کاهش قند خون بر بیماران دیابتی، اثری مشابه مصرف داروی متفورمین داشته است.
زرشک سبب کمرنگ شدن لکه و آکنههای پوستی میشود
وی با بیان اینکه میوه زرشک سرشار از ویتامین C بوده و باعث افزایش کلاژنسازی در پوست شده و تولید ملانوما را در پوست کنترل کرده و به همین جهت سبب کمرنگ شدن لکه و آکنههای پوستی شده و ظاهری شفاف و یک دست به پوست میبخشد، عنوان کرد: از طرفی ویتامین C مانع از پیری پوست شده و ظهور علائم پیری را در پوست به تعویق میاندازد.
امیرزاده ادامه داد: ویتامین C موجود در خواص زرشک، به حفظ سلامت و درخشانی موها نیز کمک میکند و با بهبود گردش خون و تشدید فرآیند غذارسانی به پوست و مو، سلامت و زیبایی را به آنها هدیه میدهد.
کارشناس گیاهان دارویی با اشاره به تأثیر خواص زرشک بر کاهش چربی خون و لاغری گفت: میوه زرشک و عصاره آن با بهبود عملکرد کبد و کمک به افزایش جریان خون و بالا رفتن سوخت و ساز و متابولیسم بدن، باعث کاهش چربی مضر در خون میشود.
وی با بیان اینکه زرشک دشمن عفونتهای بدن است، اضافه کرد: از شاخصترین فواید زرشک، از بین بردن میکروب و عفونتهای بدن، خاصیت آنتیبیوتیکی و آنتی باکتریالی آن است، این میوه محبوب، عفونت گلو، روده، ریه، معده را از بین برده و مقاومت آنتی بیوتیکها را افزایش میدهد.
مجموعهای از خواص زرشک سیاه
اگر کسی از شما درباره خواص زرشک سیاه بپرسد، شما چه پاسخی به او میدهید؟ به طور حتم، اولین موضوعی که به ذهن شما خطور خواهد کرد تصفیه خون و درمان کم خونی است. پاسخ شما صحیح بوده و جای هیچ انکاری نیست، اما باید بدانید که خواص زرشک سیاه بسیار است و به همین یک یا دو خواص ختم نمیشود. نمونههای بارزی از خواص زرشک سیاه عبارتاند از
زرشک سیاه بخورید و کم خونی نگیرید
فاطمه رضایی، متخصص تغذیه در گفتوگو با خبرنگار برگزیده های ایران با بیان اینکه از مهمترین خواص زرشک سیاه میتوان به درمان کم خونی و کم خونی مینور اشاره کرد، گفت: یکی از مشکلاتی که اکثر افراد با آن روبهرو هستند مشکل کم خونی و فقر آهن است، برخی از علل کم خونی هم تغذیه نادرست، ناهنجارهای ژنتیکی و یا مسمومیت دارویی خواهد بود، نوع کم خونی ناشی از فقر آهن، بیشتر از اختلالات تغذیه ای بروز میدهد.
وی ادامه داد: افرادی که به کم خونی شدید مبتلا هستند، کافیست روزانه از دمنوش زرشک سیاهرنگ استفاده کنند و خون را در بدن جایگزین کنند، این میوه تأثیر زیادی در خونسازی داشته و میتوانیم آن را جایگزین قرص فولیک اسید بدانیم.
رضایی با بیان اینکه پژوهشگران طب سنتی، یکی از بهترین مواد غذایی که برای شستشوی کبد و سم زدایی کیسه صفرا معرفی میکنند، دمنوش یا شربت زرشک سیاه است، افزود: زرشک سیاه نقش مؤثری در سمزدایی و شستوشوی کبد و کیسه صفرا دارد.
متخصص تغذیه با اشاره به اینکه مصرف آب زرشک طبیعی سبب پایین آمدن چربی خون، روشن شدن پوست صورت، درمان آفت دهان و درمان جوش صورت و بدن میشود، بیان کرد: آب زرشک طبیعی حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین ث است و سبب تقویت سیستم ایمنی بدن میشود، آب زرشک طبیعی به نوعی به عنوان تصفیهکننده خون عمل کرده و خوردن آن توصیه میشود.
تهیه آب زرشک
قابل ذکر است که برای تهیه آب زرشک بیشتر از زرشک کوهی یا زرشک سیاه استفاده میشود و به دو طریق میتوانید آب زرشک را تهیه کنید:
روش اول؛ مقدار ۲۵۰ گرم زرشک سیاه را پس از تهیه و پاکسازی با آب سرد به صورت ملایم بشویید. سپس آن را داخل ظرفی غیر فلزی با ۶ تا ۸ لیوان آب خیس کرده و پس از مدت ۲۴ ساعت مخلوط را داخل مخلوط کن ریخته آن را برای ۳۰ ثانیه با دور متوسط، مخلوط کنید. مخلوط به دست آمده که حاصل خرد شدن کامل زرشک سیاه است را با استفاده از پارچه صاف کرده و به بطریهای شیشهای برای نگهداری منتقل کنید. مخلوط کردن بیش از اندازه سبب خرد شدن کامل زرشک میشود، مخلوط کردن به اندازهای لازم است که دانههای زرشک شکسته شوند و آب آنها خارج شود. اگر دانههای زرشک کاملا خرد شوند، جدا کردن تفاله از آب بسیار سخت است.
روش دوم؛ زرشک را با آب سرد بشویید و آبکش کنید، به ازای هر ۲۵۰ گرم زرشک ۶ پیمانه آب اضافه کنید، سپس آب را بر روی شعله گاز قرار میدهید تا به نقطه جوش برسد و سپس آن را از روی شعله بردارید و زرشکهای شسته شده را داخل آن بریزید.
توجه داشته باشید که به هیچ وجه نباید زرشک را درون آب ریخته و بر روی شعله قرار داد؛ زیرا علاوه بر از بین رفتن خواص زرشک، مزه آن هم به تلخی میزند.
بعد از آنکه زرشکها را درون آب جوش ریختید درب قابلمه را گذاشته و پس از سرد شدن درون یخچال بگذارید و تا ۲۴ ساعت صبر کنید. پس از سپری شدن زمان مورد اشاره؛ آب زرشک غلیظ و گوارای شما آماده است و باید پس از صاف کردن آن با آبکش و گرفتن آب تفاله زرشکها، آن را درون یخچال نگهداری کنید و هر زمان که خواستید مقداری از آن را نوش جان کنید.
مدت زمان ماندگاری آب زرشک
زمان ماندگاری آب زرشک در بطری شیشهای در یخچال تنها به مدت یک هفته است. بعد از آن به مرور زمان آب زرشک، گازدار و خراب میشود. بهترین راه برای جلوگیری از خراب شدن آب زرشک این است که زرشک را فریز کنید و هر بار به میزان مصرفتان، آن را تهیه کنید.
زمان مناسب مصرف آب زرشک
میزان مصرف آب زرشک به شرایط مصرف آن بستگی دارد. اگر تمایل دارید که آب زرشک را برای درمان بیماری کبد چرب مصرف کنید، یک لیوان از آن را صبح بهصورت ناشتا و یک لیوان از آن را شب پیش از خواب مصرف کنید.
اگر برای کاهش وزن میخواهید آب زرشک مصرف کنید، هر روز نیم ساعت پیش از هر وعدهی غذایی یک لیوان از آن بنوشید.
دمنوش زرشک
زرشک را تمیز بشویید و مقداری آب جوش بر روی آن بریزید و اجازه دهید مقداری بماند تا عصاره آن در بیاید و دم بکشد، مقداری عسل به آن اضافه کنید و بخورید.
چای و دم کرده زرشک برای پاکسازی و سمزدایی بدن ، جلوگیری از ایجاد سنگ صفرا، رفع حالت تهوع، استفراغ، سوءهاضمه و درمان سنگ کلیه مفید است.
مضرات زرشک
* مصرف زرشک برای کسانی که دچار سرفههای خشک هستند ضرر دارد، چون طبع زرشک، سرد و خشک است، بهتر است افراد سردمزاج در مصرفش، رعایت سردی مزاج خود را بکنند تا دچار کرختی و سستی و سردرد و سایر نشانه های بیماریزا نشوند.
* مصرف مقدار زیاد زرشک و یا ریشه و ساقه و برگ آن برای زنان باردار مناسب نیست و ممکن است باعث سقط جنین شود.
* مصرف زرشک برای کودکان و نوزادان توصیه نمیشود چرا که باعث بروز اختلالات کبدی شده و در نوزادان بیماری زردی را تشدید میکند.
* زرشک ممکن است برای کبد بزرگسالان بسیار عالی باشد، اما برای کودکان ممکن است مشکلاتی در کبد آنها ایجاد کند. پس بهتر است از فرزندانتان دورش کنید.
* بیماران دیابتی نباید داروهای خاص خود را با زرشک ترکیب کنند.
* مصرف طولانی مدت آن باعث اختلال در دستگاه گوارشی و ناراحتی معده می شود. در صورتی که زرشک بیش از حد مصرف شود مانع جذب ویتامین B بدن میشود.
انتهای پیام/۶۳۱۰۱/آ/ی
