کتابخانه مجلس از سایه مخازن به صحن حکمرانی آمد

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، آیین گرامیداشت روز کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار با حضور محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، محسن اسماعیلی معاون راهبردی و امور مجلس رئیس‌جمهور، جمعی از نمایندگان، استادان، مدیران فرهنگی و کارکنان کتابخانه مجلس در تالار کتابخانه و موزه مجلس برگزار شد.

در این مراسم مسعود معینی‌پور رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، با تشریح دیدگاه‌های راهبردی خود درباره «گنجینه روایت حکمرانی» و «ضرورت تحول در نظام دانایی»، از برنامه‌ها و اقدامات یک سال گذشته کتابخانه سخن گفت. همچنین از چند پژوهشگر و کتابدار تقدیر و هشت اثر جدید تخصصی کتابخانه رونمایی شد.

رئیس کتابخانه مجلس؛ از استنطاق سنت تا تحول در نظام دانایی

در آغاز مراسم، مسعود معینی‌پور رئیس کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس، ضمن تبریک هفته کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار اظهار کرد: کتاب، گنجینه تجربه‌های مادی و معنوی بشر است و کتاب‌خوانی پلی میان گذشته و آینده؛ و در این میان کتابدار مشاور امین جویندگان دانایی است.

معینی‌پور با اشاره به تجربه مدیریت این مجموعه تأکید کرد که کتاب، کتاب‌خوان و کتابدار سه ضلع مثلثی‌اند که بدون یکدیگر اثرگذاری ندارند.

کتابخانه مجلس؛ گنجینه روایت حکمرانی

وی با مروری بر سابقه یک قرنی کتابخانه مجلس گفت: این مجموعه امروز یکی از مهم‌ترین مراکز علمی و فرهنگی کشور است؛ گنجینه‌ای از دانش و تجربه نسل‌ها که می‌توان آن را گنجینه روایت حکمرانی دانست؛ جایی میان نظر و عمل و حاصل تراکم تجربی عالمان، حکمرانان و مردم.

استنطاق سنت؛ تغییر رویکرد از آرشیو‌داری به زایایی معرفتی

رئیس کتابخانه مجلس نخستین گام تحول را «استنطاق سنت» دانست و توضیح داد: بسیاری از مراکز پژوهشی هنوز صرفاً به صیانت و آرشیو بسنده کرده‌اند. ما تلاش کرده‌ایم این رویکرد را به نطق واداشتن متون و تبدیل تجربه گذشتگان به راهبرد امروز تغییر دهیم. این وظیفه فراتر از کتابخانه مجلس است و به عزم ملی نیاز دارد.

او با اشاره به جنگ 12روزه و اهمیت هویت تاریخی و فرهنگی در انسجام اجتماعی افزود: تجربه‌های اخیر نشان داد که بدون هویت و روایت درست از گذشته، امکان همگرایی ملی کاهش می‌یابد. باید میراث مکتوب را از مخازن تاریک رها کرد و آن را به سرمایه اجتماعی تبدیل کرد.

نظام دانایی و مدیریت داده؛ حلقه مفقوده سیاستگذاری علمی

معینی‌پور بخش مهمی از آسیب کتاب‌خوانی در کشور را بی‌ارتباطی دانش مکتوب با زندگی روزمره دانست و گفت: تا زمانی که کتابخانه و کتابداری در نظام تولید علم و مدیریت داده جایگاه راهبردی پیدا نکند، نمی‌توان انتظار داشت کتاب در سبد مصرف مردم قرار گیرد. امروز دانش، حاکمیت و مردم، هر کدام در مسیری متفاوت حرکت می‌کنند و این واگرایی نگران‌کننده است.

تاریخ علم؛ پشتوانه‌ای برای سیاستگذاری

وی ضعف کشور در بهره‌گیری از ظرفیت تاریخ علم را یکی از خلأهای مهم دانست: تاریخ علم ابزاری برای برنامه‌ریزی راهبردی است؛ اما ما دچار لکنت در روایت و فقدان ساختار هستیم. کتابخانه مجلس با گنجینه‌های ارزشمند خود می‌تواند این روایت را احیا کند.

برنامه‌ها و دستاوردهای یک ساله کتابخانه

در ادامه، رئیس کتابخانه به مهم‌ترین اقدامات انجام‌شده در سال گذشته اشاره کرد، از جمله: تدوین بیانیه مأموریت و ساختار جدید کتابخانه، تشکیل شوراهای فناوری و پژوهش، اصلاح آیین‌نامه‌ها و آغاز تحول دیجیتال، ایجاد تعامل میان معاونت‌ها، راه‌اندازی و تکمیل کتابخانه‌های تخصصی،‌ توسعه فعالیت‌های پژوهشی و نشر،‌ برگزاری نشست‌های علمی، نمایشگاه‌ها و رویدادهای کتاب‌محور،‌ مرمت، فهرست‌نویسی و سامان‌دهی منابع و اسناد و توسعه ارتباط میان نخبگان و حاکمیت با محوریت مسائل روی میز تصمیم‌گیری.

معینی‌پور همچنین از اقدامات گسترده برای بهبود وضعیت معیشتی کارکنان کتابخانه خبر داد و از حمایت‌های رئیس مجلس و هیأت امنای کتابخانه قدردانی کرد.

تقدیر از کتابداران و پژوهشگران و رونمایی از 8 اثر جدید

در پایان مراسم، با حضور مسئولان از کتابداران، نسخه‌پژوهان، پژوهشگران و اعضای فعال کتابخانه تقدیر شد. همچنین از هشت اثر جدید کتابخانه مجلس رونمایی شد: رهنمودهای ایفلا برای کتابخانه‌های پارلمانی‌، طبقات اعلام‌الشیعه نوشته علامه آقابزرگ تهرانی (دفتر نهم)، فهرست اسناد کتابخانه مجلس (عرایض دوره هفتم مجلس شورای اسلامی)، فهرست اسناد کتابخانه مجلس (عرایض دوره هشتم مجلس شورای اسلامی)، فهرست دست‌نویس‌های فارسی کتابخانه ابلاغیه (استانبول)، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مرکزی تبریز، فهرست نسخه‌های خطی کتابخانه مجلس شورای اسلامی (جلد 58) و فهرست نسخه‌های خطی فارسی در کتابخانه‌های دانشگاه مک‌گیل کانادا.

محسن اسماعیلی؛ کتابدار خازن بهشت است

در بخش دیگری از مراسم، محسن اسماعیلی معاون راهبردی و امور مجلس رئیس‌جمهور در سخنانی با تأکید بر اهمیت کتابدار گفت: کتاب، کتاب‌خوان و کتابدار باید در جامعه ارزشمند باشند تا جامعه به فرزانگی برسد. کتابدار همچون خازن بهشت است و باید شرایط را به‌گونه‌ای فراهم کنیم که همه عالم را کتاب ببینیم؛ همان‌گونه که قرآن و اهل‌بیت ما را چنین می‌خواهند.

اسماعیلی با اشاره به جایگاه فرهنگی کتاب در تمدن ایرانی ـ اسلامی افزود: ما با کتاب آمده‌ایم و باید با کتاب از دنیا برویم.

مراسم گرامیداشت روز کتاب، کتاب‌خوانی و کتابدار امسال در کتابخانه مجلس، علاوه بر جنبه تقدیری و فرهنگی، پیامی راهبردی نیز داشت؛ پیامی مبتنی بر ضرورت: احیای هویت فرهنگی، روایت‌بخشی به میراث مکتوب، پیوند کتابخانه با نظام تولید دانش و نقش کتابدار به‌عنوان کنشگر دانایی. 

در این مراسم محمدباقر قالیباف رئیس مجلس هم بر ضرورت توجه به کتاب‌داری و کتابخوانی تأکید کرد که مشروح آن را اینجا بخوانید.

/