کتاب «علم اصول و زبان‌شناسی شناختی»؛ گامی نو در پیوند علوم اسلامی و انسانی

به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری برگزیده های ایران، کتاب تازه‌ای با عنوان «علم اصول و زبان‌شناسی شناختی» به قلم حجت‌الاسلام علیرضا قائمی‌نیا و با همت انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی منتشر شد. اثری که می‌توان آن را آغازگر فصلی تازه در مباحث تطبیقی میان دانش دیرپای اصول فقه و یکی از رویکردهای نوین زبان‌شناسی، یعنی «زبان‌شناسی شناختی» دانست.

این کتاب تنها به تطبیق مباحث میان دو حوزه بسنده نکرده، بلکه نوآوری‌هایی ویژه را در خود جای داده است. نویسنده با بررسی دقیق ظرفیت‌های زبان‌شناسی شناختی در تحلیل ساختارهای زبانی و معنایی، نشان داده است که چگونه برخی از مباحث «معناشناسی شناختی» می‌تواند بر استدلال‌ها و مباحث اصولی اثرگذار باشد و حتی مسیر تازه‌ای را در استنباط فقهی بگشاید.

قائمی‌نیا در مقدمه اثر بیان می‌کند که ورود جدی علوم زبانی به علم اصول، به‌ویژه با تمرکز بر رویکرد شناختی، نه یک بحث جانبی، بلکه ضرورتی اساسی است که می‌تواند چارچوب‌های سنتی را بازتعریف کرده و تحولی عمیق در این عرصه ایجاد کند. او تأکید دارد که علم اصول فقه، به‌عنوان علمی که از دیرباز با زبان و معنای نصوص گره خورده، بیش از هر حوزه دیگری آمادگی دارد تا از یافته‌های زبان‌شناسی جدید بهره گیرد.

بی‌تردید، انتشار این کتاب می‌تواند آغازگر موج تازه‌ای از پژوهش‌ها و گفت‌وگوهای علمی در میان محققان حوزه و دانشگاه باشد. در شرایطی که تعامل علوم اسلامی با دستاوردهای علوم انسانی مدرن بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته، کتاب «علم اصول و زبان‌شناسی شناختی» پلی میان سنت اصولی و دانش نوین زبان‌شناسی شناختی می‌سازد و افق‌های تازه‌ای برای پژوهشگران می‌گشاید.

این اثر اکنون در دسترس علاقه‌مندان به مباحث فلسفه فقه، اصول، زبان‌شناسی و مطالعات میان‌رشته‌ای قرار دارد و می‌تواند به‌ویژه برای دانش‌پژوهان و محققانی که دغدغه ارتقای علوم اسلامی و گشودن باب تعامل آن با علوم روز را دارند، منبعی راهگشا باشد.

/