به گزارش برگزیده، این بازرسی‌ها که به سرپرستی رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (IAEA)، انجام شد، نخستین‌باری است که آژانس به دسترسی کامل و بدون مانع به سایت‌های مشکوک هسته‌ای در سوریه دست می‌یابد.
به گزارش اکسیوس پیش از این، نظام اسد برنامه‌ای سرّی در سایت «الکبر» (دیرالزور) داشت که در سال ۲۰۰۷ توسط نیروی هوایی اسرائیل بمباران و منهدم شد. با این حال، چند مرکز تحقیق‌وتوسعه و انبار نگهداری مواد، به‌صورت غیرفعال باقی مانده بود که پس از سقوط حکومت اسد، دولت جدید سوریه توافق‌نامه‌ای را با آژانس برای دسترسی به این اماکن امضا کرد.
کشف اورانیوم و گرافیت در «سایت ۹۹»
یکی از تأسیساتی که طی دو سال گذشته به‌شدت تحت نظر اسرائیل و آمریکا قرار داشت، نقطه‌ای موسوم به «سایت ۹۹» است. مقام‌های اسرائیلی تأکید کرده‌اند که رژیم سابق اسد مواد هسته‌ای مرتبط با پروژه المفاعل الکبر را در این مکان انبار کرده بود.
در همین راستا، اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه جدید سوریه، در کنفرانس مطبوعاتی مشترک با گروسی اعلام کرد که دمشق طی نامه‌ای رسمی در ۱۷ ژوئیه، وجود این مواد هسته‌ای را افشا کرده و بازرسان آژانس را برای بازدید از منطقه دعوت نموده است.
گروسی نیز با تأیید این بازدیدها خبر داد که بازرسان آژانس از سایت الکبر در دیرالزور بازدید کرده و شاهد عملیات خاک‌برداری با هماهنگی آژانس بوده‌اند. مدیرکل آژانس افزود: «ما همچنین از موقعیتی اعلام‌نشده در خارج از دمشق بازدید کردیم که در آن چندین تن فلز اورانیوم طبیعی نگهداری می‌شد؛ علاوه بر این، از محلی که مقادیر زیادی گرافیت مرتبط با فعالیت‌های هسته‌ای گذشته ذخیره شده بود نیز بازرسی به عمل آمد.»
قرار گرفتن مواد هسته‌ای تحت پادمان آژانس
مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرد که طبق توافق با دولت جدید سوریه، مواد هسته‌ای افشاشده تحت راستی‌آزمایی دقیق و پادمان‌های روتین آژانس قرار خواهد گرفت و هرگونه جابه‌جایی احتمالی این مواد باید با حضور و نظارت کامل سازمان ملل انجام شود.
وزیر امور خارجه سوریه نیز با اشاره به اینکه این مواد تحت پادمان قرار می‌گیرند، تصریح کرد: «دولت سوریه حاکمیت ملی و مسئولیت کامل خود را بر تمامی مواد هسته‌ای موجود در خاک کشور اعمال می‌کند و این مواد همچنان در اختیار و تحت حفاظت ملی سوریه باقی خواهد ماند.»
۴۲/۴۲
