به گزارش برگزیده، بانک مرکزی هم پس از یک روز تاخیر نسبت به مرکز آمار ایران به ارائه گزارش خود از رشد اقتصادی ۱۴۰۴ دست زد. در ایران دو مرجع رسمی برای اعلام آمارهای کلان اقتصاد وجود دارد، بانک مرکزی و مرکز آمار ایران. بانک مرکزی به طور خاص تحولات اقتصادی شهرها را محاسبه میکند و مرکز آمار، ارقام محاسباتی خود را از دو منطقه شهری و روستایی جمع آوری میکند که این امر موجب تفاوت در آمارهای این دو نهاد رسمی میشود.
بانک مرکزی در حالی رشد اقتصادی پارسال را -۰.۷ درصد محاسبه کرده که روز گذشته مرکز آمار نرخ رشد را ۰.۲ درصد اعلام کرد. سیاستگذار پولی همچنین نرخ رشد اقتصادی بدون احتساب درآمدهای نفتی -۱.۱ درصد اعلام کرد که ۰.۸ درصد رشد منفی بیشتری را نسبت به مرکز آمار نشان میدهد.
بانک مرکزی در حالی نرخ رشد اقتصادی ۱۴۰۴ را -۰.۷ درصد اعلام کرد که در ۱۴۰۳ رشد اقتصادی را ۳.۱ درصد محاسبه کرد. به این ترتیب در طول یک سال ۳.۸ واحد درصد از میزان رشد اقتصادی کاسته شد. همچنین رشد اقتصادی بدون احتساب درآمدهای نفتی که در ۱۴۰۳ را سه درصد محاسبه کرده بود برای ۱۴۰۴ به -۱.۱ درصد رساند تا کاهش رشد بدون نفت در طول یکسال به بیش از ۴ واحد درصد افزایش یابد.
برآوردهای اولیه بانک مرکزی نشان میدهد تولید ناخالص داخلی کشور به قیمت ثابت سال ۱۴۰۰ از ۷۸ هزار و ۴۴۳ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۳ به ۷۷ هزار و ۸۶۷ هزار میلیارد ریال در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. بررسی ارزش افزوده فعالیتهای مختلف اقتصادی نشان میدهد عمده کاهش رشد اقتصادی ناشی از افت عملکرد بخشهای «ساختمان»، «کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری»، «صنعت» و «عمدهفروشی، خردهفروشی و تعمیر وسایل نقلیه موتوری» بوده است. سهم این بخشها در رشد منفی ۰.۷ درصدی اقتصاد به ترتیب منفی ۰.۸، منفی ۰.۴، منفی ۰.۴ و منفی ۰.۴ واحد درصد برآورد شده است.
ارزش افزوده بخش کشاورزی هم در سال ۱۴۰۴ به ۷ هزار و ۸۲۶ هزار میلیارد ریال کاهش یافته که نسبت به سال گذشته کاهش چشمگیر ۴.۲ درصدی داشته است. کاهش تولید محصولاتی چون گندم، جو، پسته و خرمات از مهمترین عوامل افت رشد بخش کشاورزی مطرح شده است. از سوی دیگر بخش نفت در سال گذشته ۳.۱ درصد رشد کرد و ارزش افزوده آن به ۶ هزار و ۳۷۷ هزار میلیارد ریال رسید. افزایش تولید و صادرات نفت خام به ویژه در پاییز سال گذشته به نحو چشمگیری به بهبود رشد اقتصادی منجر شد.
همچنین گروه صنایع و معادن در سال گذشته ۳.۲ درصد رشد منفی را تجربه کرد تا نسبت به رشد ۲.۴ درصدی این بخش در ۱۴۰۳ کاهش ۵.۶ واحد درصدی را از سر بگذراند. رشد منفی این بخش سبب شد تا از این محل ۱.۱ واحد درصد از رشد کلی اقتصاد کاسته شود.
در زیرمجموعه صنایع و معادن، بخشهای «صنعت»، «ساختمان» و «آبرسانی، مدیریت پسماند، فاضلاب و فعالیتهای تصفیه» به ترتیب با رشد منفی ۳.۴، منفی ۱۵.۸ و منفی ۱.۶ درصدی روبهرو شدند. در مقابل، بخشهای «استخراج معدن» و «تأمین برق، گاز، بخار و تهویه هوا» به ترتیب رشد ۰.۱ و ۲.۹ درصدی را ثبت کردند.
از نگران کنندهترین موضوعات مطرح شده در گزارش اخیر بانک مرکزی، کاهش چشمگیر و بی سابقه نرخ تشکیل سرمایه ثابت ناخالص است؛ در ۱۴۰۳ این مولفه رشد ۳.۸ درصدی داشت در ۱۴۰۴ با رشد -۱۱.۹ درصدی مواجه شد. این مهم در شرایطی رقم میخورد که تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در بخش ماشین آلات -۱۲.۲ درصد و در بخش ساختمان -۱۲.۳ درصد بوده است.
این امر به معنای تشدید استهلاک صنایع داخلی است و در میان مدت میتواند تولید صنعتی را به نحو چشمگیری کاهش دهد.
۲۲۳۲۲۹
