گمنام 199 سانتی‌متری فراتر از ستاره‌های فوتبال اروپا

به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران، در دنیای پرستاره‌ فوتبال اروپا نام‌هایی چون هری کین، کیلیان امباپه و ارلینگ هالند همواره مترادف با گل، رکورد و افتخار هستند اما در رقابت برای کسب کفش طلای اروپا در فصل جاری چهره‌ای کاملاً متفاوت و کمتر شناخته‌ شده در صدر جدول قرار گرفته است؛ بازیکنی از کشوری کوچک و لیگی نه‌ چندان مطرح.

این بازیکن کسی نیست جز دارکو لماجیچ، مهاجم 32 ساله‌ صربستانی که با عملکردی خیره‌ کننده در لیگ لتونی نام خود را بالاتر از بزرگترین مهاجمان فوتبال جهان قرار داده است.

درخشش غیرمنتظره در شمال اروپا
دارکو لماجیچ در 32 سالگی فصلی رؤیایی را در لتونی پشت‌سر می‌گذارد. او تاکنون موفق شده است 28 گل در لیگ به ثمر برساند و بهترین فصل دوران حرفه‌ای خود را رقم بزند. عملکردی که نه تنها برای فوتبال لتونی کم‌سابقه است، بلکه باعث شده او در جدول کفش طلا از بازیکنانی چون کین، امباپه و هالند پیشی بگیرد.

با این حال، کارشناسان معتقدند برتری فعلی او موقتی است و با ادامه‌ فصل در لیگ‌های بزرگ احتمالاً دوباره نام‌های آشنا به صدر بازخواهند گشت اما حتی اگر صدرنشینی او کوتاه‌مدت باشد، جایگاه کنونی لماجیچ یادآور این نکته است که استعداد و پشتکار می‌توانند از هر نقطه‌ای در اروپا بدرخشند.

نحوه تعیین برنده کفش طلای اروپا
جایزه‌ «کفش طلا» به بهترین گلزن لیگ‌های اروپایی تعلق دارد و تنها گل‌هایی که در رقابت‌های لیگ داخلی به ثمر می‌رسند محاسبه می‌شوند. گل‌های زده‌ شده در مسابقات جام حذفی، لیگ قهرمانان اروپا یا بازی‌های ملی در امتیازدهی این جایزه لحاظ نمی‌شوند.

بر اساس ضریب امتیازدهی، هر گل در پنج لیگ برتر اروپا یعنی لیگ برتر انگلیس، لالیگای اسپانیا، سری‌ A ایتالیا، بوندس‌لیگای آلمان و لیگ  یک فرانسه 2 امتیاز دارد. گل‌های لیگ‌هایی که در رتبه‌های ششم تا بیست‌ودوم جدول ضریب یوفا قرار دارند، 1.5 امتیاز دارند و در سایر لیگ‌ها هر گل تنها یک امتیاز محسوب می‌شود.

به همین دلیل، اگرچه آمار گلزنی بازیکنانی چون کین، امباپه و هالند چشمگیر است اما به سبب ضریب متفاوت لیگ‌ها، مقایسه‌ امتیازها همیشه به نفع آنها تمام نمی‌شود.

به عنوان نمونه، کیلیان امباپه فصل گذشته با 31 گل در لالیگا (با احتساب ضریب 2) توانست 62 امتیاز کسب کند و کفش طلا را از آن خود سازد. در همان فصل، ویکتور یوکرش، مهاجم سوئدی اسپورتینگ لیسبون با 39 گل عملکرد بهتری از امباپه داشت اما چون لیگ پرتغال جزو پنج لیگ برتر محسوب نمی‌شود، گل‌های او در ضریب 1.5 ضرب شدند و در نتیجه 58.5 امتیاز گرفت، یعنی کمتر از امباپه.

در تاریخ این جایزه، آخرین بازیکن خارج از پنج لیگ برتر که کفش طلا را برده، ماریو ژاردل برزیلی بود. او در فصل 2001 با 42 گل برای اسپورتینگ برنده‌ جایزه شد. جالب آن‌که ژاردل سه سال پیشتر در فصل 1998 نیز با 36 گل برای پورتو همین عنوان را کسب کرده بود.
در مجموع، لیونل مسی با شش بار قهرمانی رکورددار تاریخ این جایزه است؛ ستاره‌ای که در فصل تاریخی 12-2011 با 50 گل رکوردی افسانه‌ای بر جا گذاشت. پس از او، کریستیانو رونالدو چهار بار موفق به کسب این عنوان شده است.

صدرنشینی یک مهاجم بی‌نام و نشان
در جدول فعلی کفش طلا، امباپه و هالند هرکدام با 13 گل در لیگ‌های خود (لالیگا و لیگ برتر انگلیس) 26 امتیاز دارند و در جایگاه دوم مشترک هستند اما بالاتر از آنها، نامی قرار گرفته که برای بسیاری از هواداران فوتبال ناشناخته است: دارکو لماجیچ، بازیکن تیم RFS از لیگ لتونی.

طبق آمار رسمی وب‌سایت لیگ لتونی، او در این فصل در 30 بازی لیگ، 28 گل به ثمر رسانده است. با توجه به ضریب یک‌امتیازی لیگ لتونی، او نیز 28 امتیازدارد؛ عددی که او را فعلاً بالاتر از امباپه و هالند قرار داده است.

مسیر پرپیچ‌وخم یک مهاجم صربستانی
لماجیچ دوران حرفه‌ای خود را در کشورش آغاز کرد اما هرگز برای غول‌های سنتی فوتبال صربستان مانند پارتیزان بلگراد یا ستاره سرخ بازی نکرد. او در تیم‌های متوسطی چون ایندیا (با 33 گل در 119 بازی) و اپرداک (5 گل در 29 بازی) توپ زد و تا سال 2017 در فوتبال داخلی کشورش ماند. در آن سال، تصمیمی گرفت که مسیر حرفه‌ای‌اش را تغییر داد: او به لتونی نقل مکان کرد و با تیم ریگا قرارداد بست. در فصل نخست حضورش، در 8 بازی تنها سه گل زد اما در فصل دوم با 15 گل در 24 بازی درخشید.

سال 2019 برای او نقطه‌ عطف دیگری بود. در 10 بازی پنج گل زد و سپس به فوتبال روسیه رفت. او نیم‌فصل دوم را در باشگاهی روسی گذراند و در 13 بازی 10 گل به ثمر رساند اما فصل 2020 برای او کم‌فروغ بود و در تابستان 2021 به تیم بلژیکی خنت پیوست. خنت برای جذب او 900 هزار یورو پرداخت کرد.

لماجیچ در بلژیک با محیطی حرفه‌ای‌تر روبرو شد، اما نتوانست به طور کامل در ترکیب اصلی جای بگیرد. در 38 بازی، تنها هفت گل زد و پس از دو فصل، در تابستان 2023 دوباره به لتونی بازگشت. بازگشتی که اکنون، با فصل خیره‌کننده‌اش در RFS به نقطه‌ اوج دوران حرفه‌ای او تبدیل شده است.

روایتی از زبان خودش
 لماجیچ درباره‌ تجربه‌ سال‌های حضورش در لتونی و بلژیک گفت: ریگا برای من مانند خانه‌ دوم است. 6 سال است که اینجا زندگی می‌کنم، اگر هر دو دوره حضورم را حساب کنید. وقتی برای نخستین بار پیشنهاد لتونی را دریافت کردم، واقعاً نمی‌دانستم کجاست! حتی فکر می‌کردم به لیتوانی می‌روم اما می‌خواستم خودم را در محیطی جدید امتحان کنم. در ابتدا لیگ پر از توپ‌های بلند و سانتر بود اما حالا سرعت و کیفیت بازی‌ها خیلی بیشتر شده است. یادم هست نخستین تمرینم در زمین مدرسه برگزار شد اما بعدها امکانات حرفه‌ای‌تری پیدا کردیم.

او درباره‌ دوران حضورش در بلژیک نیز گفت: وقتی از پیشنهاد خنت شنیدم، فکر کردم شوخی است. تصور می‌کردم پیشنهاد از یک باشگاه کوچک‌تر است. سه روز بعد تست پزشکی دادم و یک ماه بعد هنوز باورم نمی‌شد که در بلژیک بازی می‌کنم. تمرینات آنجا بسیار سخت بود. مربی‌مان، هاین ون‌هازبروک آدمی سخت‌گیر و منظم بود. حتی میزان آب مصرفی، درصد چربی بدن و رژیم غذایی‌مان را کنترل می‌کردند. هفته‌ای یک بار با روانشناس تیم کار می‌کردیم تا از نظر ذهنی آماده بمانیم. در اردوی پیش‌فصل، ما را به کوه‌های اتریش بردند و مجبور شدیم کنده‌های چوب را از دریاچه‌ها بیرون بکشیم و در جنگل دوچرخه‌سواری کنیم. یک‌ بار حتی مسابقه‌ قایق‌سواری ترتیب دادند و جایزه‌اش یک روز استراحت بود، ولی مجبور شدیم از اتریش تا مجارستان پارو بزنیم! واقعاً جهنم بود.

در ادامه، لماجیچ درباره‌ بازگشتش به لتونی گفت: بعد از جدایی از بلژیک، پیشنهادهای مختلفی داشتم اما RFS با من تماس گرفت و قراردادی پنج‌ ساله با شرایط مالی عالی پیشنهاد داد. من لیگ و تیم را می‌شناختم و احساس می‌کردم هرگز از اینجا جدا نشده‌ام.

آمار و تحلیل عملکرد فنی
عملکرد دارکو لماجیچ در فصل جاری از منظر آماری نیز تحسین‌برانگیز است. او برای هر گل به طور میانگین تنها به 1.5 شوت در چارچوب نیاز دارد. عدد xG (گل‌های مورد انتظار) او 17.92 است، اما او با زدن 10 گل بیشتر از انتظار، دقت و کارایی چشمگیری از خود نشان داده است. با وجود این درخشش فردی، تیم RFS احتمالاً قهرمان لیگ لتونی نخواهد شد. با یک بازی باقی‌مانده، آنها چهار امتیاز از تیم ریگا عقب هستند. نکته جالب این‌که، این دو تیم در 7 نوامبر با هم دیدار خواهند کرد. هرچند این بازی تأثیری بر سرنوشت قهرمانی ندارد اما فرصتی طلایی برای لماجیچ است تا آمار گل‌های خود را حتی بهتر کند.

 مهاجم 199 سانتی‌متری با افتخاری تاریخی
دارکو لماجیچ، مهاجم بلندقد (199 سانتی‌متر) و توانمند صرب پیشتر نیز در فوتبال روسیه رکوردی جالب به جا گذاشته بود: او نخستین بازیکنی بود که در یک فصل، در تمام رقابت‌ها به مرز 30 گل رسید؛ شامل 28 گل در لیگ و یک گل در هر یک از مراحل مقدماتی لیگ قهرمانان و لیگ کنفرانس اروپا.

اکنون، او با وجود آن‌که دیر یا زود از صدر جدول کفش طلای اروپا کنار خواهد رفت، می‌تواند با غرور به جایگاه فعلی خود نگاه کند. برای بازیکنی از لیگ لتونی، جلو زدن از نام‌هایی مانند کین، امباپه و هالند دستاوردی استثنایی است. دستاوردی که شاید ماندگار نباشد اما بدون تردید در تاریخ فوتبال اروپا ثبت خواهد شد.

/