۲۸ مرداد؛ روزی با دو روایت در تاریخ ایران؛ از کودتای آمریکایی تا گشایش مجلس خبرگان

به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران از کرمان، 28 مرداد در تاریخ ایران، یادآور دو رخداد سرنوشت‌ساز است؛ روزی که در سال 1332 کودتای آمریکایی ـ انگلیسی علیه دولت ملی مصدق رقم خورد و ملت ایران را 25 سال دیگر در بند استبداد و استعمار فرو برد، و روزی که در سال 1358 مجلس خبرگان برای بررسی نهایی مهم‌ترین سند حقوقی کشور، پس از پیروزی انقلاب اسلامی تشکیل شد. این دو واقعه اگرچه ماهیتی متفاوت داشتند، اما درسی مشترک به ملت ایران آموختند اینکه استقلال و حاکمیت ملی تنها در سایه وحدت مردم و اتکا به ظرفیت‌های درونی امکان‌پذیر است؛ 28 مرداد، برای ایرانیان تنها یک تاریخ در تقویم نیست؛ این روز نمادی از دو واقعه تاریخی و تعیین‌کننده در سرنوشت ملت ایران است.

در 28 مرداد 1332، دولت ملی مصدق که با شعار استقلال و ملی شدن صنعت نفت بر سر کار آمده بود، با طراحی و حمایت مستقیم آمریکا و انگلیس و همکاری برخی عناصر داخلی سرنگون شد. کودتای 28 مرداد نه تنها نقطه پایانی بر دولت ملی ایران بود، بلکه راه را برای بازگشت استبداد پادشاهی و تسلط 25 ساله مجدد بیگانگان بر کشور هموار کرد. این کودتا یکی از سیاه‌ترین صفحات تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود و نشان داد که تکیه بر قدرت‌های خارجی هرگز نمی‌تواند حافظ منافع ملی باشد.

در سوی دیگر، 28 مرداد 1358 نماد تولدی تازه در مسیر ملت ایران است. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، نمایندگان منتخب مردم در قالب مجلس خبرگان قانون اساسی، برای تدوین سندی بنیادین گرد هم آمدند. این مجلس با 75 نماینده از سراسر کشور تشکیل شد و مأموریت یافت تا قانون اساسی جدیدی بر مبنای اسلام و خواست ملت تدوین کند؛ قانونی که امروز ستون اصلی جمهوریت و اسلامیت نظام جمهوری اسلامی ایران است.

مجلس خبرگان؛ نماد مردم‌سالاری دینی

به همین مناسبت، با آیت‌الله سید احمد خاتمی، امام جمعه موقت تهران و نماینده مردم استان کرمان در مجلس خبرگان رهبری، گفت‌وگو کردیم. آیت‌الله خاتمی در ابتدای سخنان خود با اشاره به اهمیت تشکیل مجلس خبرگان قانون اساسی در 28 مرداد 1358 گفت: مجلس خبرگان نماد مردم‌سالاری دینی در نظام جمهوری اسلامی ایران است.

وی افزود: ایران عزیز با انقلاب بزرگش، بنیانگذار تز جدیدی در عرصه حاکمیت شد؛ تزی که مردم‌سالاری را در چارچوب دین تعریف کرد و ما افتخار می‌کنیم که اساس نظام ما اسلام است.

نماینده مردم استان کرمان در مجلس خبرگان رهبری، ادامه داد: اصل چهارم قانون اساسی جمهوری اسلامی تأکید دارد که همه قوانین باید بر پایه اسلام باشد و در عین حال این قانون بر جمهوریت نظام نیز صحه گذاشته است.

وی تأکید کرد: در جمهوری اسلامی همه ارکان نظام با رأی مردم تعیین می‌شوند؛ چه مستقیم مانند انتخاب ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان، و چه غیر مستقیم همچون انتخاب رهبری که مردم خبرگان را برمی‌گزینند و خبرگان رهبر را انتخاب می‌کنند. بنابراین مجلس خبرگان بارزترین نماد مردم‌سالاری دینی است.

کودتای 28 مرداد؛ روز ننگین اسارت ملت ایران

امام جمعه موقت تهران در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به کودتای 28 مرداد 1332 گفت: ملت ایران باید بداند که در طول حکومت ننگین قاجار و پهلوی، استقلال واقعی در کشور وجود نداشت. دولت‌ها برده بیگانگان بودند و سرنوشت ملت ایران توسط انگلیس و آمریکا رقم می‌خورد.

نماینده مردم استان کرمان در مجلس خبرگان رهبری، خاطرنشان کرد: در 28 مرداد سال 32، آمریکا با حمایت استعمارگران و همکاری برخی عناصر داخلی، شاه را بازگرداند و 25 سال دیگر ملت ایران را به بند استبداد کشاند.

آیت‌الله خاتمی با یادآوری اعترافات حسین فردوست درباره وابستگی شاه به بیگانگان، افزود: 28 مرداد روز کودتای ننگین آمریکا و آغاز دوباره اسارت ملت ایران است. اما این اسارت با پیروزی انقلاب اسلامی پایان یافت. آن سبو بشکست و آن پیمانه ریخت، و ملتی آزاد سرنوشت خود را به دست گرفت.

تجربه‌ای که راه انقلاب را هموار کرد

کودتای 28 مرداد نشان داد هرگاه ملت ایران به قدرت‌های خارجی تکیه کند، نتیجه‌ای جز شکست و استبداد به همراه نخواهد داشت. این تجربه تلخ تاریخی، بذر آگاهی را در دل ملت ایران کاشت و زمینه‌ساز پیروزی انقلاب اسلامی در سال 1357 شد؛ انقلابی که با شعار «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» و رهبری امام خمینی(ره)، به دخالت بیگانگان پایان داد و استقلال واقعی را به کشور بازگرداند.

28 مرداد، هم یادآور تلخ‌ترین روزهای تاریخ معاصر ایران و هم نماد آغاز حرکتی تازه در مسیر استقلال و آزادی ملت است. اگر در سال 1332 دخالت بیگانگان، دولت ملی را سرنگون کرد، در سال 1358 مردم ایران با اراده خود و بر پایه آموزه‌های اسلامی، قانونی را بنیان نهادند که ضامن استقلال و جمهوریت نظام باشد.

امروز نیز دشمنی‌های آمریکا با ملت ایران ادامه دارد، اما عبرت‌های 28 مرداد نشان می‌دهد تنها راه پیشرفت و مقابله با توطئه‌های استکبار، حفظ وحدت ملی، تکیه بر ظرفیت‌های داخلی و پایبندی به اصول مردم‌سالاری دینی است؛ مسیری که انقلاب اسلامی آغاز کرد و همچنان ادامه دارد.

/511/