با افزایش دمای هوا در روزهای گرم سال، خطر ابتلا به بیماریهای ناشی از گرما نیز بیشتر میشود. در این میان، گرمازدگی یکی از خطرناکترین پیامدهای قرار گرفتن طولانیمدت در گرماست؛ وضعیتی که در صورت تأخیر در درمان میتواند جان فرد را تهدید کند. با این حال، هنوز باورهای نادرستی درباره گرمازدگی وجود دارد که ممکن است باعث شود افراد علائم هشداردهنده را جدی نگیرند یا اقدامات اشتباهی انجام دهند.
بر اساس اعلام مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، یکی از رایجترین باورهای غلط این است که اگر فرد همچنان عرق میکند، پس دچار گرمازدگی نشده است. در حالی که متخصصان تأکید میکنند در برخی موارد، بهویژه گرمازدگی ناشی از فعالیت بدنی شدید، فرد ممکن است همچنان تعریق قابل توجهی داشته باشد. بنابراین وجود تعریق، گرمازدگی را رد نمیکند و علائمی مانند گیجی، اختلال در هوشیاری، تشنج یا افزایش شدید دمای بدن باید بهعنوان نشانههای هشدار جدی در نظر گرفته شوند.
باور نادرست دیگری که CDC به آن اشاره میکند، این است که گرمازدگی فقط در روزهایی با دمای بسیار بالا اتفاق میافتد. در واقع، تنها دمای هوا تعیینکننده نیست. رطوبت زیاد، انجام فعالیت بدنی سنگین، پوشیدن لباسهای ضخیم یا تجهیزات محافظ و ناتوانی بدن در دفع گرما نیز میتوانند احتمال بروز این وضعیت خطرناک را افزایش دهند؛ حتی اگر دمای هوا به اندازه تصور عموم بالا نباشد.
از سوی دیگر، برخی تصور میکنند نوشیدن آب یا چند دقیقه استراحت برای درمان گرمازدگی کافی است. اما متخصصان هشدار میدهند که گرمازدگی یک وضعیت اورژانسی پزشکی محسوب میشود و نیاز به اقدام فوری دارد. در صورت مشاهده علائم، باید بلافاصله با اورژانس تماس گرفته شود و همزمان اقدامات لازم برای کاهش دمای بدن، مانند انتقال فرد به محل خنک و استفاده از آب سرد یا کمپرس سرد، انجام شود. تأخیر در درمان میتواند به آسیب دائمی اندامها یا حتی مرگ منجر شود.
یکی دیگر از باورهای اشتباه، محدود دانستن خطر گرمازدگی به سالمندان است. اگرچه سالمندان، کودکان خردسال و افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند، اما افراد جوان و سالم نیز، بهویژه هنگام ورزش یا انجام کارهای سنگین در محیطهای گرم، ممکن است دچار گرمازدگی شوند. به همین دلیل رعایت اصول پیشگیری برای همه افراد اهمیت دارد.
همچنین بسیاری از مردم گرمازدگی را با گرمازدگی خفیف یا «فرسودگی ناشی از گرما» (Heat Exhaustion) یکسان میدانند، در حالی که این دو وضعیت تفاوتهای مهمی با یکدیگر دارند. فرسودگی ناشی از گرما معمولاً با تعریق شدید، ضعف، سرگیجه و خستگی همراه است، اما اگر به موقع درمان نشود، میتواند به گرمازدگی تبدیل شود. گرمازدگی مرحلهای بسیار خطرناکتر است که با اختلال در عملکرد مغز، کاهش سطح هوشیاری، تشنج و افزایش شدید دمای بدن همراه میشود و نیازمند درمان فوری است.
متخصصان CDC تأکید میکنند آگاهی از واقعیتهای علمی درباره گرمازدگی و کنار گذاشتن باورهای نادرست، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض این وضعیت خطرناک دارد. در روزهای گرم سال، نوشیدن مایعات کافی، پرهیز از فعالیتهای سنگین در ساعات اوج گرما، استفاده از لباسهای سبک و مراجعه فوری به مراکز درمانی در صورت مشاهده علائم هشدار، میتواند از بروز پیامدهای جبرانناپذیر جلوگیری کند.
منبع: cdc و cdc
۴۷۴۷
