3 سئوال صریح از نظام سلامت/ هزینههای سنگین درمان و دسترسی دشوار به خدمات پزشکی!
3 سئوال صریح از نظام سلامت/ هزینههای سنگین درمان و دسترسی دشوار به خدمات پزشکی!
به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران از کرمانشاه، در سالهای اخیر، حوزه سلامت یکی از پرچالشترین عرصههایی بوده که مردم سراسر کشور از نزدیک با کیفیت و نواقص آن مواجه شدهاند؛ حوزهای که هر اختلال کوچک در آن، مستقیمترین و عمیقترین پیامدها را بر زندگی مردم برجای میگذارد. استان کرمانشاه نیز از این قاعده مستثنی نیست؛ استانی با جمعیت قابلتوجه، پراکندگی جغرافیایی گسترده، بافت اجتماعی متنوع و فشار مضاعفی که حوادث طبیعی، بحرانهای اقتصادی و مشکلات ساختاری طی سالها بر دوش نظام درمانی آن گذاشته است.
در میان همه این دغدغهها، تأمین داروهای بیماران خاص همچنان یکی از اصلیترین نگرانیهای مردم بوده است؛ بیمارانی که زندگیشان به چند قلم دارو وابسته است و کوچکترین کمبود یا افزایش هزینه میتواند آرامش خانواده را برهم بزند. از سوی دیگر، بعضی ناهنجاریها مانند دریافتهای غیرقانونی برخی پزشکان، گرچه محدود، اما همواره سایهای از بیاعتمادی بر فضای سلامت میاندازد؛ موضوعی که با حساسیت افکار عمومی و ضرورت برخورد قاطع همراه است.
در کنار این موارد، نقض حریم خصوصی بیماران، تعطیلی یا نیمهفعال بودن برخی درمانگاههای شبانهروزی، کمبود نیروی متخصص، ازدحام در مراکز درمانی و ضرورت اجرای دقیق قوانین حوزه سلامت از جمله مسائل دیگری است که مردم بارها در تماس با رسانهها آن را مطرح کردهاند. بسیاری از شهروندان میپرسند چرا برخی درمانگاههای شبانهروزی نیمهشب تعطیل میشوند؟ چرا نظارتها در تمام ساعات روز یکسان نیست؟ آیا بیماران خاص همچنان با کمبود دارو مواجهاند؟ و چرا زیرمیزی هنوز در برخی مراکز مشاهده میشود؟
همزمان، توسعه زیرساختهای سلامت، بهبود نظارت، اجرای قوانین سختگیرانه و توجه به حقوق بیماران، از مطالبههای جدی مردم کرمانشاه بهشمار میرود؛ مطالبهای که دستگاههای درمانی ناگزیرند پاسخ روشنی برای آن ارائه کنند. در چنین فضایی و با وجود این پرسشهای متعدد، نقش مدیریت ارشد دانشگاه علوم پزشکی بیش از هر زمان دیگری پررنگ است.
در حالیکه مردم درگیر هزینههای سنگین درمان و دسترسی دشوار به خدمات پزشکی هستند، سه پرسش بنیادین دوباره پیشِ روی نظام سلامت قرار گرفته است؛ پرسشهایی که سالهاست بیپاسخ ماندهاند و هر شب هزاران شهروند با آن دستبهگریباناند: چرا درمانگاههای شبانهروزی نیمهشب تعطیل میشوند؟ چرا هنوز پدیده تلخ «زیرمیزی» در سیستم درمانی ریشهکن نشده؟ و چرا نظارتها همچنان در حد شعار باقی مانده است؟ این سؤالات نه فقط دغدغه مردم که آزمونی جدی برای سیاستگذاران سلامت است؛ آزمونی که نتایج آن، مستقیماً بر جان و زندگی بیماران اثر میگذارد.
خبرنگار خبرگزاری برگزیده های ایران در گفتوگویی تفصیلی با دکتر علی سروش، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان کرمانشاه به بررسی شفاف و دقیق وضعیت فعلی حوزه سلامت پرداخت تا پرسشهای افکار عمومی درباره تأمین داروهای بیماران خاص، برخورد با تخلفات پزشکی، تقویت نظارتها، رعایت حریم خصوصی بیماران و ضرورت فعالیت 24 ساعته درمانگاههای شبانهروزی پاسخ دهد.
برگزیده های ایران: آقای دکتر، در ابتدا بفرمایید وضعیت تأمین دارو برای بیماران خاص در استان کرمانشاه چگونه است؟ آیا دغدغه و کمبودی در این حوزه وجود دارد؟
سروش: خوشبختانه در حال حاضر تأمین داروهای بیماران خاص در استان بهطور کامل انجام میشود. ما علاوه بر تأمین دارو، بسته حمایتی ویژهای نیز برای این بیماران فعال کردهایم که کمک میکند فشار مالی بر خانوادهها به حداقل برسد. تقریباً همه بیماران خاص تحت پوشش بیمه سلامت هستند و عمده هزینه دارویی آنها نیز شامل فرانشیز، توسط بیمه پرداخت میشود. به همین دلیل، بار مالی درمان برای این گروه کاملاً کنترلشده است.
البته باید توجه داشت که تفاوت هزینه در مواردی ایجاد میشود که بیمار به دلایل مختلف تصمیم به تهیه داروی خارجی یا دارویی خارج از فهرست رسمی دارویی کشور میگیرد. در این موارد انتخاب به عهده بیمار است و نظام سلامت موظف است داروی مورد تأیید و موجود را تأمین کند. با این حال سازمان غذا و دارو و معاونت غذا و داروی استان پیگیریهای مستمری دارند تا کمبودها به حداقل برسد و چرخه تأمین دارو دچار وقفه نشود.
برگزیده های ایران: با توجه به کمبودهای مقطعی دارو در کشور، آیا در استان با مشکل خاصی مواجه بودهاید؟
سروش: کمبودهای مقطعی یک واقعیت ملی است و تنها مختص استان ما نیست. گاهی به دلیل مشکلات واردات، تولید یا توزیع، برخی داروها برای مدتی محدود دچار کمبود میشوند. اما همه تلاش ما این است که توزیع دارو در استان شفاف، منظم و طبق قانون باشد. داروخانههای دولتی و خصوصی نیز موظف شدهاند تنها سهم قانونی بیمار را دریافت کنند و هیچ هزینه اضافی مطالبه نکنند.
نظام دارویی استان با حساسیت بالا موضوع را رصد میکند و در بسیاری موارد کمبود احتمالی پیش از تبدیلشدن به بحران، مدیریت میشود.
برگزیده های ایران: یکی از مسائل مطرحشده در جامعه، دریافتهای غیرقانونی برخی پزشکان است. آیا در استان کرمانشاه این مسئله وجود دارد؟
سروش: بله، این موضوع یک مشکل محدود اما مهم است. باید تأکید کنم که اکثریت قریب به اتفاق پزشکان قانونمدار، متعهد و جزو سرمایههای انسانی استان هستند. اما متأسفانه معدود افرادی اقدام به دریافت مبالغ غیرقانونی یا همان زیرمیزی کردهاند. این افراد شناسایی شدهاند و در مواردی برخوردهای جدی و حتی انضباطی انجام شده است.
نظارتها ادامه دارد و ما از مردم نیز میخواهیم موارد مشاهدهشده را گزارش دهند تا بتوانیم با سرعت و دقت بیشتری برخورد کنیم. اصل مهم این است که هیچ بیمار نباید بابت درمان، تحت فشار مالی غیرقانونی قرار گیرد.
برگزیده های ایران: سامانه 190 تا چه حد میتواند کمککننده باشد؟ آیا شکایات مردمی از این طریق پیگیری میشود؟
سروش: سامانه 190 یکی از ابزارهای اصلی ما در دریافت گزارشهای مردمی است و نقش تعیینکنندهای در نظارت بر حوزه سلامت دارد. این سامانه کاملاً آماده ثبت شکایات است، اما باید تاکید کنم که برای پیگیری حقوقی کامل، لازم است شکایت به صورت رسمی نیز ثبت شود تا روند بررسی و برخورد قانونی امکانپذیر باشد.
علاوه بر این، بازرسی دانشگاه بهطور مستمر فعال است و کوچکترین تخلفات احتمالی را بررسی میکند. هدف ما ایجاد فضایی امن و قانونمند برای بیماران است تا بدون نگرانی از حقوقشان دفاع شود.
برگزیده های ایران: موضوع مهم دیگری که مطرح میشود رعایت حریم خصوصی بیماران است. آیا در استان این مسئله بهصورت کامل رعایت میشود؟
سروش: رعایت حریم خصوصی یکی از اصول اخلاقی و قانونی حوزه درمان است و بارها نسبت به آن تأکید کردهایم. متأسفانه در برخی زمانها و بهویژه به دلیل کمبود متخصصان یا حجم بالای مراجعان، این اصل صددرصد رعایت نمیشود. اما سیاست دانشگاه علوم پزشکی این است که در همه مراکز درمانی—اعم از مطبها، درمانگاهها و بیمارستانها این موضوع جدی گرفته شود.
تذکرهای لازم داده شده و در بازرسیها نیز این محور در اولویت قرار دارد. کر dignity انسان باید در هر لحظه از فرایند درمان حفظ شود.
برگزیده های ایران: مردم از تعطیلی برخی درمانگاههای شبانهروزی گلایه دارند. آیا این مراکز ملزم به فعالیت 24 ساعته هستند؟
سروش: بله، درمانگاه شبانهروزی طبق قانون موظف است بدون وقفه 24 ساعت خدمات ارائه کند. به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست که یک مرکز درمانی از نیمهشب فعالیت خود را متوقف کند. با تعدادی از مراکز که این تخلف را انجام دادهاند برخورد شده و تذکر جدی دادهایم. اگر این اتفاق تکرار شود، قطعاً لغو مجوز در دستور کار قرار میگیرد.
برخی از این مراکز بهدلیل کاهش تعداد بیماران پس از نیمهشب اقدام به تعطیلی میکنند، اما چنین توجیهی در نظام سلامت جایگاهی ندارد. مردم باید در هر ساعت از شبانهروز امکان دسترسی فوری به خدمات درمانی اولیه را داشته باشند.
برگزیده های ایران: در پایان، پیام یا توصیهای برای مردم استان دارید؟
سروش: از شهروندان میخواهم در صورت مشاهده هرگونه تخلف در حوزه درمان—از زیرمیزی گرفته تا نقص در ارائه خدمات—بدون نگرانی گزارش دهند. همراهی مردم با نظام سلامت کمک میکند کیفیت خدمات درمانی در استان ارتقا یابد. سلامت مردم ارزشمندترین سرمایه ماست و همه دستگاهها موظفاند برای صیانت از آن تلاش کنند.
/