به گزارش برگزیده، مرکز آمار ایران و بانک مرکزی در نهایت پس از گذشت ۱۱ روز از خردادماه، گزارش تورمی اردیبهشت را منتشر کردند. نکته حائز اهمیت این است که با وجود اختلافات آماری و محاسباتی که میان این دو نهاد وجود دارد، آمارهای هر دو از حرکت افزایشی تورم و رشد چشمگیر آن در اردیبهشت ماه هم خبر میدهند. ضمن اینکه در پی شوک ارزی دی ماه ۱۴۰۴ نرخ تورم سالانه و نقطه به نقطه هم به طور چشمگیری هر ماه افزایش مییابد.
نرخ تورم ماهانه را بانک مرکزی تورم ماهانه اردیبهشت را در حالی ۸.۵ درصد محاسبه کرده که این نرخ را مرکز آمار معادل ۸.۸ درصد محاسبه کرده است. تورم ماهانه گزارش شده از سوی بانک مرکزی بالاترین تورم ماهانه یک سال اخیر است و تورم گزارش شده از سوی مرکز آمار، پس از تورم بهمن پیش، بیشترین تورم ماهانه ثبت شده یک ساله است. بانک مرکزی و مرکز آمار تورم نقطه به نقطه در پایان اردیبهشت را به ترتیب ۷۷.۲ و ۸۳.۹ درصد گزارش کردند و در تورم سالانه هم بانک مرکزی نرخ ۵۳.۹ درصد را اعلام کرد و مرکز آمار ۵۷.۷ درصد.
به این ترتیب در هر سه شاخص تورم، مرکز آمار محاسباتش تورم بیشتری را نشان میدهد. هر چند وقتی محاسبات مرکز آمار در مناطق شهری ملاک قرار میگیرد، فاصله آماری با بانک مرکزی کاهش مییابد. با وجود اختلافی که میان محاسبات این دو مرجع رسمی اعلام آمار است، هر دو نهاد در آمارها، از حرکت افزایشی تورم خبر میدهند.
تورم ماهانه با وجود وعده وزیر اقتصاد، افزایش یافت
تورم ۸.۵ درصدی ماهانه در اردیبهشت را بانک مرکزی در حالی محاسبه کرده که در تمام یک سال گذشته، این نرخ بیشترین نرخی است که سیاستگذار پولی برای جهشهای یک ماه اعلام کرده است. حتی در بهمن ۱۴۰۴ که تحت تاثیر شوک ارزی تورم شدیدا بالا رفته بود هم نرخ تورم ماهانه به ۸.۴ درصد رسید. این افزایش تورم در حالی رقم خورده که وزیر اقتصاد وعده داده بود پس از بهمن ماه ۱۴۰۴، نرخ تورم کاهش یابد اما در فروردین ماه تورم ماهانه را بانک مرکزی ۷ درصد و در اردیبهشت ۸.۵ درصد گزارش کرد. تنها در اسفند ماه تورم با رسیدن به ۳ درصد کاهشی نسبی داشت. از فروردین ۱۴۰۰ تا امروز، بانک مرکزی تنها در یک ماه، خرداد ۱۴۰۱، تورم ماهانه را بیش از این رقم محاسبه کرده بود. در آن زمان و پس از شوک ارزی دولت سیزدهم نرخ تورم ماهانه را بانک مرکزی ۹.۸ درصد محاسبه کرد.
تورم ماهانه مرکز آمار در حالی به ۸.۸ درصد رسیده که این نرخ سومین تورم بالای ماهانه این مرکز را از فروردین ۱۳۹۸ تا به امروز نشان میدهد. پیش از این در خرداد ۱۴۰۱ تورم ماهانه به ۱۰.۴ درصد رسید که بیشترین تورم ماهانه تجربه شده در سالهای اخیر محسوب میشود و پس از آن نیز تورم ماهانه بهمن ۱۴۰۴ با رسیدن به نرخ ۹.۴ درصد، بالاترین نرخ تورم تجربه شده است. نکته مهم این است که هر سه این ماههای پر تورم، درست پس از اجرای سیاست شوک درمانی ارزی در دولتهای سیزدهم و چهاردهم بهدست آمد.
تورم نقطهای در آستانه سه رقمی شدن
بانک مرکزی تورم نقطه به نقطه را در حالی ۷۷.۲ درصد اعلام کرده که این نرخ بیشترین نرخ مذکور از سال ۱۴۰۱ به این سو محسوب میشود. حتی پس از اینکه ارز ترجیحی در اردیبهشت ۱۴۰۱ حذف شد هم شاخص تورم نقطه به نقطه به این رقم نرسید. در آن زمان، در فروردین ۱۴۰۲ و ۱۱ ماه پس از اجرای آن سیاست، تورم نقطه به نقطه ۶۲.۴ درصد محاسبه شده بود.
بنابراین نه تنها تورم نقطه به نقطه اردیبهشت، بالاترین تورم تجربه شده سالهای اخیر است که لااقل تا ابتدای زمستان هم میتوان انتظار افزایش این نرخ را داشت. نکته قابل توجه دیگر این است که تورم نقطه به نقطه فروردین ۱۴۰۵، دومین تورم نقطه به نقطه بالا در این سالها بوده است. این شاخص در فروردین ۶۷ درصد گزارش شده بود.
تورم نقطه به نقطه مرکز آمار در اردیبهشت ماه با رسیدن به نرخ ۸۳.۹ درصدی بالاترین تورم نقطه به نقطه ای است که تاکنون از سوی مرکز آمار ایران محاسبه شده است. به زبان دیگر، از دی ماه ۱۴۰۴ که نرخ تورم نقطهای به ۶۰ درصد رسید، هر ماه تورم نقطهای رکوردشکنی تازهای میکند. پیش از این و در طول سال ۱۴۰۱ هم هرگز تورم نقطه به نقطه به ۶۰ درصد نرسیده بود.
نکته قابل توجه دیگر این است که بانک مرکزی تورم نقطه به نقطه گروه کالاها، که خوراکیها هم زیرمجموعه آن هستند را بیش از ۱۱۳ درصد محاسبه کرده و مرکز آمار هم تورم نقطه به نقطه خوراکیها را ۱۲۹.۸ درصد اعلام کرده است. با توجه به روند تورم نقطه به نقطه، رسیدن این شاخص به نرخهای سه رقمی تا دو سه ماه آینده محتمل به نظر میرسد.
سبقت تورمی دولت چهاردهم از دولت سیزدهم
بانک مرکزی در حالی نرخ تورم سالانه را ۵۳.۹ درصد محاسبه کرد، که تا پیش از این نرخ تورم ۱۴۰۱ با رسیدن به ۵۳.۱ درصد، بالاترین تورم پس از انقلاب و درواقع پس از سالهای اشغال ایران در پایان جنگ جهانی دوم به حساب میآمد. هر چند بعدها وقتی جزییات کامل گزارشهای ماهانه بانک مرکزی منتشر شد، مشخص شد که در فروردین ۱۴۰۲ نرخ تورم سالانه به بیش از ۶۲ درصد هم رسید. با این وجود، در مقایسه با پایان سالها، تورم اردیبهشت بالاتر از همه سالهای دیگر بوده است.
مرکز آمار هم در شرایطی تورم سالانه را ۵۷.۷ درصد محاسبه کرده که این نرخ بیشترین تورم اعلام شده از سوی این مرکز به حساب میآید. مرکز آمار از سال ۹۱ به محاسبه نرخ تورم دست زده و هیچگاه تورمی که گزارش کرده بود به بیش از ۴۵ درصد نرسید. از زمستان پارسال که دولت در پی شوک ارزی رفت، تورم برای اولین بار در محاسبات مرکز آمار به بیش از ۵۰ درصد رسید. حتی در پایان ۱۴۰۱ هم که تورم رکوردشکنی کرد، مرکز آمار تورم آن سال را اندکی بیش از ۴۵ درصد اعلام کرد.
کارشناسان مخالف شوک درمانی، در پاییز و زمستان به دولت هشدار دادند که دست زدن به این اقدامات، این بار میتواند هزینههای سنگینتری از گذشته داشته باشد چرا که در آغاز اجرای آن، تورم به مراتب بیش از گذشته بود و با اعمال هر شوک اقتصادی، جهشهای تورمی به نحوی بی سابقه افزایش خواهد یافت. در عمل به نظر میرسد همین اتفاق افتاد و در نهایت دولت پزشکیان در رکورد تورمی از دولت رییسی پیشی گرفت.
به این ترتیب با وجود فاصله گاه معناداری که میان ارقام محاسبه شده و شاخصهای تورمی دو مرجع رسمی اعلام آمار کشور وجود دارد، هر دو مرجع از ادامه شتاب تورمی در کشور خبر میدهند.
۲۲۳۲۲۹
