الهه جعفرزاده: این تصور سالهاست میان بسیاری از مردم وجود دارد: «اگر لیزیک عمل خوبی است، چرا بعضی چشمپزشکان خودشان آن را انجام نمیدهند؟» همین پرسش گاهی به شایعاتی دامن میزند که گویا متخصصان چشم به این جراحی اعتماد ندارند یا آن را برای دیگران توصیه میکنند اما برای خودشان نه. اما آیا واقعاً ماجرا همین است؟
دکتر محمود نقوی، متخصص مطرح چشمپزشکی، معتقد است پاسخ این سؤال را باید در سن افراد، زمان انجام عمل و پدیدهای به نام «پیرچشمی» جستوجو کرد؛ موضوعی که معمولاً در تبلیغات پرزرقوبرق حذف عینک کمتر درباره آن صحبت میشود.
«سن» فقط یک عدد نیست/ افزایش سن، آغازگر چالشهای سلامتی
نقوی، در یک مصاحبه ویدئویی که اخیراً از او در شبکههای اجتماعی منتشر شده، معتقد است مسیر طولانی آموزش پزشکی باعث میشود بسیاری از چشمپزشکان زمانی وارد زندگی حرفهای شوند که دیگر فاصله زیادی تا دهه چهارم زندگی ندارند.
او میگوید: «خیلی از ما بعد از اینکه درسمان تمام میشود، دوره سربازی، طرح، تخصص و همه این مراحل را میگذرانیم و سنمان میرسد به حدود ۳۰ یا ۳۰ و چند سالگی. در واقع یا باید همان زمانی که تازه دوره تحصیلمان تمام شده عمل کنیم، یا وقتی سنمان به ۳۰ و چند سالگی و بعضاً نزدیک ۴۰ سالگی میرسد که کمکم به پیرچشمی نزدیک میشویم.»
همین نکته، به گفته او، یکی از دلایل اصلی تفاوت تصمیم پزشکان با بسیاری از مراجعهکنندگان جوانتر است.
حذف عینک همه چیز را حل نمیکند
یکی از نکاتی که کمتر درباره آن صحبت میشود، این است که لیزیک نمیتواند روند طبیعی افزایش سن را متوقف کند. تقریباً همه افراد، دیر یا زود، با پدیدهای به نام پیرچشمی مواجه میشوند؛ وضعیتی که معمولاً از حدود ۴۰ سالگی آغاز میشود و باعث میشود دید نزدیک، بهویژه هنگام مطالعه یا انجام کارهای ظریف، دشوارتر شود.
این چشمپزشک میگوید: «الان من عینک را با توجه به شماره چشمم برای تماشای فاصله دور میزنم، اما اگر بخواهم مطالعه کنم یا جراحی انجام دهم، عینکم را برمیدارم تا بهتر ببینم. اگر در سنی که نزدیک به پیرچشمی هستم عمل کنم، آن وقت برای کار اصلیام که جراحی و مطالعه است باید عینک بزنم. به همین خاطر فایده و سود زیادی نمیبرم.»
به زبان ساده، فردی که در ۲۵ یا ۳۰ سالگی لیزیک انجام میدهد، ممکن است سالها از مزیت زندگی بدون عینک بهرهمند شود. اما برای فردی که به آستانه پیرچشمی رسیده، این دوره کوتاهتر خواهد بود.
همچنین بخوانید:
راستیآزمایی| آیا «پیرچشمی» درمان قطعی دارد؟ هشدار یک فوقتخصص چشم درباره تبلیغات فریبنده در فضای مجازی
آیا جراحان چشم فرزندان خود را لیزیک میکنند؟
یکی از برداشتهای رایج این است که پزشکان جراحی لیزیک را برای بیماران توصیه میکنند، اما حاضر نیستند آن را برای نزدیکان خود انجام دهند.
نقوی این تصور را رد میکند و توضیح میدهد: «من دوستانی دارم که در ۲۷ یا ۲۸ سالگی عمل کردهاند. همکارانی را دیدهام که پسر یا دخترشان را جلوی خودم عمل کردهاند. خب چه کسی عزیزتر از فرزند خود آدم است؟ اینطور نیست که بگوییم این عمل برای دیگران خوب است.»
واقعیت هم این است که لیزیک سالهاست یکی از شناختهشدهترین جراحیهای اصلاح عیوب انکساری در جهان محسوب میشود و همچنان توسط مراکز معتبر چشمپزشکی برای افراد واجد شرایط توصیه میشود.
نقش سبک زندگی در این تصمیم/ عمل لیزیک برای کدام مشاغل توصیه نمیشود؟
به گفته این متخصص، سن تنها عامل تعیینکننده نیست. نوع شغل و سبک زندگی افراد هم نقش مهمی در تصمیمگیری دارد. او توضیح میدهد: «مراجعهکنندههایی که ۴۲ یا ۴۳ ساله هستند و شغلشان خیاطی است یا کارهای ظریف نزدیک انجام میدهند، خیلی توصیه نمیکنم عمل کنند. چون بعد از شروع پیرچشمی برای کار نزدیکشان دوباره نیاز به عینک پیدا میکنند و فایده زیادی نمیبرند.
اما برای همه شرایط یکسان نیست؛ اگر همین فرد راننده باشد یا بیشتر برای فاصلههای دور کار کند، یا سن کمتری داشته باشد، حتماً توصیه میکنم.»
در واقع، آنچه تعیین میکند یک نفر کاندید مناسبی برای لیزیک هست یا نه، فقط شماره چشم نیست؛ بلکه مجموعهای از عوامل از جمله سن، وضعیت قرنیه، شغل، نیازهای بینایی و انتظارات فرد را شامل میشود.
پژوهشها چه میگویند؟/ رفع ابهام از یک سوءبرداشت قدیمی
بررسی توصیههای نهادهای معتبر بینالمللی نیز نشان میدهد این ادعا که «چشمپزشکان به لیزیک اعتقاد ندارند» فاقد پشتوانه علمی است. بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی انجمن چشمپزشکی آمریکا و سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، لیزیک همچنان یکی از مؤثرترین روشهای اصلاح نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم در افراد واجد شرایط محسوب میشود. مطالعات مختلف نیز نشان دادهاند که میزان رضایت بیماران از این جراحی بسیار بالاست.
البته متخصصان تأکید میکنند که لیزیک یک نسخه واحد برای همه نیست. همانطور که همه افراد عینک یکسانی نمیزنند، همه نیز لزوماً گزینه مناسبی برای این جراحی نیستند.
شاید بتوان گفت ریشه این باور رایج در یک سوءتفاهم ساده است. بسیاری از چشمپزشکان زمانی به نقطه تصمیمگیری برای لیزیک میرسند که دیگر به سن پیرچشمی نزدیک شدهاند و مزایای این جراحی برایشان کمتر از یک فرد ۲۰ یا ۳۰ ساله است.
بنابراین اینکه یک پزشک عینک به چشم داشته باشد، الزاماً به معنای بیاعتمادی او به لیزیک نیست. گاهی فقط به این معناست که شرایط سنی، شغلی یا نیازهای بینایی او با شرایط بیماری که روبهرویش نشسته، تفاوت دارد.
۴۷۲۳۲
