الهه جعفرزاده: در هفتههای اخیر، همزمان با افزایش رفتوآمد، تعدد مسافرت و بازگشت زائران از سفرهای زیارتی، گزارشهایی درباره افزایش ابتلا به بیماریهای تنفسی و گوارشی منتشر شده است. تجمع شمار زیادی از افراد از کشورهای مختلف در چنین سفرهایی میتواند زمینه انتقال بیماریهای عفونی را افزایش دهد. با این حال، به گفته متخصصان، افزایش موارد بیماریهای تنفسی لزوماً به معنای ظهور یک ویروس جدید نیست.
مینو محرز، فوق تخصص بیماریهای عفونی، درباره وضعیت بیماریهای عفونی و افزایش موارد ابتلا به برگزیده میگوید: «در حال حاضر در میان بیمارانی که میبینیم، همه را از نظر کووید بررسی نمیکنیم، اما تعدادی از آنها کووید هم داشتند که البته مواردش خفیف است. در کنار آن، عفونتهای گوارشی هم زیاد شده است.»
او با اشاره به گستردگی بیماریهای عفونی میگوید: «بیماری عفونی فقط همین سرماخوردگی و کرونا نیست؛ بیماریهای عفونی شامل همه ویروسها و همه باکتریها میشوند.»
افزایش آنفلوانزا و کووید؛ علائم بیماری تغییری کردهاند؟
محرز درباره بیماریهایی که در حال حاضر بیشتر مشاهده میشوند، میگوید: «ویروس جدیدی که اخیراً زیاد شده باشد، نداریم. چیزی که الان زیاد شده، آنفلوانزا و کووید است. موارد ابتلا به این دو بیماری در میان کودکان نیز مشاهده میشود و تجمعهای گسترده میتواند در افزایش شیوع بیماریهای عفونی نقش داشته باشد.»
او در توضیح علت افزایش بیماریها در پی تجمعهای بزرگ میگوید: «چندی پیش مراسم حج و اربعین را داشتیم و بالاخره کسانی که برای زیارت میروند، میلیونها نفرند که از کشورهای مختلف دور هم جمع میشوند؛ حتی از کشورهایی که آنجا زمستان است و کووید و آنفلوانزا دارند. بر همین اساس، ویروس ممکن است در مقصد انتشار یابد و به گسترش بیماریهای عفونی کمک کند. از سوی دیگر ممکن است خود زائر لزوماً بیمار نشود، اما ناقل باشد؛ که با بازگشت از سفر، ویروس و احتمال ابتلا به بیماری را برای اطرافیان خود به همراه داشته باشد.»
محرز در عین حال تأکید میکند که علائم مشاهدهشده در بیماران، عمدتاً همان علائم شناختهشده بیماریهای تنفسی و گوارشی -تب، اسهال، استفراغ یا علائم تنفسی- است و نشانهای از یک الگوی کاملاً متفاوت در علائم مطرح نمیکند.
چرا عفونتهای گوارشی در تابستان بیشتر میشوند؟
محرز درباره افزایش عفونتهای گوارشی در فصل گرم سال، به نقش افزایش دما و همچنین مصرف غذا در خارج از خانه اشاره میکند و میگوید: «در تابستان، با گرم شدن هوا، عفونتهای گوارشی بیشتر میشوند. بخشی از این مسئله به مصرف مواد غذایی مربوط است؛ بهخصوص اینکه بسیاری از جوانها بیشتر بیرون از خانه غذا میخورند و در این شرایط، مشخص نیست مواد غذایی مورد استفاده یا سبزیجات بهدرستی شسته و آماده شده باشند. همچنین احتمال فساد و منقضی شدن برخی محصولات غذایی در گرما وجود دارد.»
او با اشاره به گسترش عرضه غذا در مکانهایی خارج از رستورانهای معمول، ادامه میدهد: «امروز مکانهایی وجود دارد که در آنها غذا تهیه میشود و با کامیون یا اتوبوس در سطح شهر عرضه میکنند. مسئله این است که مشخص نیست در چنین مکانهایی همان دقت و نظارت بهداشتی که در رستورانها وجود دارد، رعایت میشود یا نه. حتی دما و نحوه نگهداری از غذا در آن ماشینها برای ما مشخص نیست و همین موضوع، ریسک ابتلا به بیماری را بالا میبرد.»
این متخصص بیماریهای عفونی یکی دیگر از عوامل مؤثر در انتقال عفونتهای گوارشی را رعایت نکردن بهداشت فردی افرادی میداند که در تهیه و عرضه غذا نقش دارند: «یکی از راههای انتقال عفونتهای گوارشی میتواند این باشد که فردی که آشپز است یا با غذا در رستوران سروکار دارد، پس از مراجعه سرویس بهداشتی، دستهایش را بهدرستی نشوید و دوباره با غذا تماس پیدا کند. رعایت نشدن همین موارد بهداشتی در فرآیند آمادهسازی و عرضه غذا میتواند در افزایش عفونتهای گوارشی نقش داشته باشد.»
شستن دستها؛ مهمترین راههای پیشگیری
محرز درباره راههای پیشگیری از عفونتهای گوارشی، بر رعایت بهداشت دست تأکید میکند و میگوید: «باید عادت کنیم پیش از غذا خوردن دستهایمان را بهخوبی بشوییم. وقتی از خانه خارج میشویم با سطوح مختلف تماس داریم و بنابراین، شستن دستها پیش از غذا خوردن یا پیش از تماس دست با چشم و صورت، یکی از اصول مهم بهداشتی برای پیشگیری از بیماریهای عفونی است.»
او همچنین بر ضرورت دقت در انتخاب محل تهیه و مصرف غذا تأکید دارد: «اگر قرار است در بیرون از خانه غذا بخوریم، بهخصوص در مکانهایی که از شرایط بهداشتی آنها اطمینان نداریم، باید دقت بیشتری داشته باشیم. در مورد سبزیجات و مواد غذایی خام نیز باید احتیاط کرد، چون مشخص نیست این مواد چگونه شسته و آماده شدهاند و چه کسی آنها را تهیه کرده است.»
واکسن آنفلوانزا فراموش نشود
محرز درباره وضعیت فعلی بیماریهای عفونی نیز با تأکید بر اینکه شرایط کنونی مشابه دوره اوج کووید نیست، میگوید: «در حال حاضر جای نگرانی از نظر یک اپیدمی وجود ندارد. با این حال، بیماریهای عفونی در موارد شدید میتوانند نیاز به بستری شدن در بیمارستان داشته باشند و برای بیمار و سیستم درمانی دردسر ایجاد کنند، اما شرایط مانند کووید قبلی نیست.»
او در ادامه با اشاره به واکسن آنفلوانزا و اهمیت پیشگیری از این بیماری، بر تزریق واکسن تأکید میکند: «وقتی یک بیماری عفونی میتواند شدید و حتی کشنده باشد و برای آن واکسن مؤثر وجود دارد، واکسیناسیون باید جدی گرفته شود. بعضی از بیماریها با واکسن قابل کنترل هستند، اما اگر فرد به بیماری مبتلا شود، ممکن است با عوارض شدید و حتی خطر مرگ مواجه شود. بنابراین، انتخاب منطقی این است که از واکسن برای پیشگیری استفاده کنیم.»
۴۷۲۳۲
