افزایش سهبرابری خریداران بازار کتاب در جنگ ۱۲ روزه
افزایش سهبرابری خریداران بازار کتاب در جنگ ۱۲ روزه
به گزارش خبرگزاری برگزیده های ایران، به نقل از روابطعمومی خانه کتاب و ادبیات ایران، سامانه بازار کتاب در حالی طی بازه یکماهه از 20 خرداد تا 20 تیر 14040 شاهد رشد کمسابقهای در میزان فروش و تعداد خریداران بود که کشور وضعیت جنگی و محدودیتهای ناشی از آن را از سر میگذراند.
بر اساس گزارش آماری منتشرشده از سوی خانه کتاب و ادبیات ایران، تعداد خریداران کتاب در سامانه بازار کتاب در این بازه زمانی نسبت به سال گذشته بیش از سه برابر شده و فروش ریالی نیز رشدی چشمگیر داشته است؛ اتفاقی که بخش عمده آن مرهون تداوم حمایتها در این حوزه است.
درخشش بازار کتاب در سایه جنگ
آمار رسمی نشان میدهد در بازه مورد بررسی در سال 1403، 2 هزار و 421 نفر با خرید 6هزار و 603 جلد کتاب مبلغی حدود 8 میلیارد و 742 میلیون و 385 هزار و 350 ریال هزینه کردند. در حالیکه در سال 1404، این ارقام بهطور چشمگیری افزایش یافت و به 7هزار و261 خریدار، 14 هزار و 508 جلد کتاب و مجموع مبلغ خرید به 24 میلیارد و 116 میلیون و511 هزار و 325 ریال رسید.
بر اساس دادهها، یارانه استفاده شده در خرید کتاب در بازه 20 خرداد تا 20 تیر سال گذشته (1404) 1 میلیارد و 591 میلیون و 606 هزار و 864 ریال بود، در حالی که در سال جاری (1404) به 3 میلیارد و 631 میلیون و 676 هزار و 161 ریال افزایش یافته است. همچنین یارانه پستی، که هزینههای ارسال کتاب را در اقصینقاط کشور کاهش میدهد، از 2 میلیارد و 14 میلیون و 500 هزار ریال در سال 1403 به 4 میلیارد و 391 میلیون و 100هزار ریال در سال 1404 رسیده است.
این افزایش در منابع حمایتی، بهویژه در شرایطی که رفتوآمد و جابهجاییهای فیزیکی با محدودیت همراه است، باعث شده تا فروش آنلاین کتاب بتواند با جذب گسترده خریداران، نقش محوریتری در توزیع فرهنگی ایفا کنند.
کتاب؛ پاسخ جامعه به بحران
افزایش شمار خریداران در میانه بحران، صرفاً یک پدیده اقتصادی نیست، بلکه باید آن را بهعنوان نشانهای از واکنش فرهنگی جامعه در برابر شرایط بحرانی تحلیل کرد. جنگ و بحرانهای اقتصادی معمولاً با افت شدید در بازارهای فرهنگی همراهاند، اما دادههای این گزارش حاکی از آن است که جامعه ایرانی با پناه بردن به کتاب، به دنبال آگاهی، آرامش و تابآوری است.
از سوی دیگر، تجربه موفق فروش آنلاین و نمایشگاههای مجازی کتاب، که نخستینبار در دوران همهگیری کرونا به بلوغ رسید، اکنون در بستر جنگ نیز بهعنوان مدلی مؤثر برای تداوم دسترسی فرهنگی عمل میکند.
چالشها پابرجا، اما مسیر روشن است
اگرچه افزایش قیمت کتاب و کاهش قدرت خرید همچنان چالش جدی بخشی از مخاطبان است، اما حمایتهای هدفمند یارانهای توانستهاند بخشی از این فشار را جبران کنند. استمرار چنین سیاستهایی، بهویژه در دورههای بحران، نهتنها از آسیب به زیرساختهای فرهنگی جلوگیری میکند، بلکه به پویایی بازار و مشارکت فعالتر شهروندان در زیست فرهنگی کمک خواهد کرد.
پیروزی نرم در جبهه فرهنگ
آمارهای تازه بازار کتاب نشان میدهد که حتی در سایه تهدیدها و محدودیتهای جنگی، اگر سیاستهای فرهنگی بهدرستی طراحی و اجرا شوند، میتوان انتظار رشد و تحرک در حوزههایی داشت که در نگاه اول شکننده بهنظر میرسند. وضعیت سامانه بازار کتاب در تیرماه 1404، با رشد فروش، افزایش یارانهها و مشارکت بالاتر مخاطبان، یک «پیروزی نرم» برای فرهنگ ایران محسوب میشود.
/
