انتخابات ۲۰۲۵ عراق| نبرد حساس میان «یک‌سوم تضمینی» و «بزرگترین فراکسیون»

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری برگزیده های ایران، تنها چهار روز دیگر تا انتخابات پارلمانی عراق باقی مانده است؛ انتخاباتی که در سایه شرایط پرتنش منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است.

۴ روز مانده به انتخابات عراق: نبرد حساس میان یک سوم تضمینی (الثلث الضامن) و بزرگترین فراکسیون (الکتله الأکبر)

سایت مطالعات عراق در گزارشی آورده است: با نزدیک شدن به انتخابات پارلمانی عراق در ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، رقابت شدیدی میان گروه‌های سیاسی اکثریت (شیعیان) به ویژه داخل چارچوب هماهنگی (الإطار التنسیقی) درباره دستیابی به دو مفهوم کلیدی شکل گرفته: «الکتله الأکبر» یا بزرگترین فراکسیون (که حق انتخاب نخست‌وزیر را دارد) و «الثلث الضامن» یا یک سوم تضمینی (ابزاری برای کنترل روند تشکیل دولت یا ممانعت از آن).

چرا «الکتله الأکبر» (بزرگترین فراکسیون) مهم است؟

طبق قانون اساسی عراق، کسی که «بیشترین تعداد کرسی در پارلمان» را داشته باشد، حق معرفی نخست‌وزیر را دارد.

اما تفسیر این موضوع باعث اختلاف:

۱. برخی می‌گویند: برنده واقعی همان لیستی است که بیشترین کرسی مستقیم در انتخابات را گرفته است

۲. برخی دیگر می‌گویند: «الکتله الأکبر» ترکیب ائتلاف‌های بعد از انتخابات داخل پارلمان است

نمونه تاریخی: در انتخابات ۲۰۱۰، ائتلاف «ایاد علاوی» بیشترین کرسی را برد، ولی «نوری المالکی» با تشکیل ائتلاف بزرگ‌تر، نخست‌وزیر شد.

وضعیت درون چارچوب هماهنگی (الإطار التنسیقی) در حال حاضر:

اختلاف جدی بر سر نامزد نخست‌وزیری و کنترل بزرگترین فراکسیون

سه جناح اصلی با هم رقابت دارند:

محمد شیاع السودانی (نخست‌وزیر فعلی)

نوری المالکی (رئیس ائتلاف دولت قانون)

جنبش عصائب اهل الحق (به ریاست شیخ قیس الخزعلی)

جلسات متعدد اما بدون نتیجه نهایی

با خروج جریان صدر از انتخابات، برخی درون «چارچوب هماهنگی» این انتخابات را «فرصتی» برای تسلط کامل می‌بینند.

«ثلث ضامن» یا یک سوم تضمینی چیست؟

ابزار سیاسی در پارلمان برای تحمیل یا جلوگیری از تصمیمات کلیدی.

نیازمند داشتن بیش از یک سوم کرسی‌ها (حدود ۱۱۰ نماینده).

این ابزار در عراق برای جلوگیری از تشکیل دولت یا فشار برای انتخاب نخست‌وزیر استفاده شده است.

برخی در چارچوب هماهنگی معتقدند باید دوباره از «ثلث ضامن» (یک سوم تضمینی) برای کنترل معادلات تقنینی (قانون‌گذاری) استفاده شود.

پیش‌بینی‌ها چه می‌گویند؟

رقابت برای «الکتله الأکبر» (بزرگترین فراکسیون) داغ خواهد بود؛ و احتمال دارد نتایج ائتلاف‌ها با آنچه پیش از انتخابات تصور شده فرق کند.

امکان دارد السودانی خارج از چارچوب هماهنگی با گروه‌های اقلیت‌های اهل سنت و کردها متحد شود؛ اما فعلاً قطعی نیست.

روشن است که هر گروه و فهرستی، حتی اگر بیشترین کرسی‌ها را داشته باشد، بدون «ائتلاف» یا توافق با دیگران، قادر به تشکیل دولت نخواهد بود.

جزئیات فنی:

زمان برگزاری انتخابات ۲۰۲۵ عراق: ۱۱ نوامبر (بیستم آبان)

واجدان شرایط: بیش از ۳۰ میلیون نفر

افراد فاقد کارت انتخاباتی (کارت بیومتریک): حدود ۷ میلیون نفر (محروم از رأی دادن)

/؛