همشهری آنلاین نوشت: کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) یکی از شایعترین بیماریهای کبدی در جهان است و تخمین زده میشود حدود یک نفر از هر سه بزرگسال به نوعی از آن مبتلا باشد. نکته نگرانکننده این است که بیشتر افراد تا زمانی که بیماری پیشرفت نکند، هیچ علامت واضحی ندارند. به همین دلیل، پزشکان از آن با عنوان «بیماری خاموش» یاد میکنند.
چرا کبد چرب ایجاد میشود؟
کبد وظیفه ذخیره و مصرف چربی را بر عهده دارد، اما زمانی که چربی بیش از حد در سلولهای کبد تجمع پیدا کند، کبد چرب ایجاد میشود. اضافهوزن، چاقی شکمی، دیابت نوع ۲، مقاومت به انسولین، چربی خون بالا و کمتحرکی از مهمترین عوامل خطر هستند.
اگر این وضعیت کنترل نشود، ممکن است به التهاب کبد (NASH)، فیبروز، سیروز و حتی سرطان کبد منجر شود.
۸ نشانهای که نباید نادیده بگیرید
۱. خستگی همیشگی
اگر بدون دلیل مشخص همیشه احساس خستگی میکنید، ممکن است یکی از دلایل آن عملکرد نامناسب کبد باشد.
۲. احساس درد یا سنگینی در سمت راست بالای شکم
این درد معمولاً خفیف است اما میتواند نشانه بزرگ شدن یا التهاب کبد باشد.
۳. افزایش چربی شکمی
چربی دور شکم ارتباط مستقیمی با تجمع چربی در کبد دارد و یکی از مهمترین هشدارها محسوب میشود.
۴. بالا بودن آنزیمهای کبدی
در بسیاری از افراد، تنها نشانه بیماری افزایش آنزیمهای ALT و AST در آزمایش خون است.
۵. نفخ و احساس پری بعد از غذا
برخی بیماران احساس سنگینی یا ناراحتی گوارشی را تجربه میکنند.
۶. مقاومت به انسولین یا پیشدیابت
کبد چرب و مقاومت به انسولین ارتباط نزدیکی با یکدیگر دارند و هر کدام میتوانند دیگری را تشدید کنند.
۷. اختلال در تمرکز
برخی افراد از کاهش تمرکز، فراموشی یا احساس «مه مغزی» شکایت دارند، اگرچه این علامت اختصاصی کبد چرب نیست.
۸. علائم هشداردهنده در مراحل پیشرفته
اگر بیماری به سیروز برسد، ممکن است زردی پوست و چشم، تورم شکم، ورم پاها، خارش شدید پوست و کبودی آسان ظاهر شود. این علائم نیازمند مراجعه فوری به پزشک هستند.
چگونه از کبد خود محافظت کنیم؟
خبر خوب این است که کبد چرب در مراحل اولیه اغلب قابل برگشت است.
مؤثرترین راهکارها عبارتاند از:
- کاهش ۵ تا ۱۰ درصد وزن بدن
- حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته
- کاهش مصرف نوشیدنیهای شیرین و غذاهای فوقفرآوریشده
- مصرف بیشتر سبزیجات، غلات کامل، حبوبات، ماهی و مغزها
- کنترل قند خون، فشار خون و چربی خون
- پرهیز از مصرف خودسرانه مکملها و داروهای آسیبرسان به کبد
