الهه جعفرزاده: با وجود همه مشکلات مالی، کمبود منابع و فشارهای اقتصادی، دکتر امیرمحسن ضیایی معتقد است عملکرد نظام سلامت ایران را نمیتوان صرفاً با میزان بودجه آن قضاوت کرد. او میگوید اگر نسبت میان منابع مصرفشده و نتایج حاصل از آن را ملاک قرار دهیم، نظام سلامت ایران در بسیاری از شاخصها عملکرد قابل قبولی داشته است.
معاون اسبق آموزشی وزارت بهداشت در گفتوگو با برگزیده با اشاره به شاخص «پوشش همگانی سلامت» (UHC) توضیح میدهد که ایران با وجود هزینه سرانه سلامت حدود هزار دلار بر اساس برابری قدرت خرید، توانسته امتیازی در حدود ۸۱ کسب کند؛ عددی که از بسیاری از کشورهای منطقه بالاتر است و حتی در برخی شاخصها با کشورهای توسعهیافته قابل مقایسه است.
او البته تأکید میکند که این موضوع به معنای برتری نظام سلامت ایران نسبت به کشورهای پیشرفته نیست، بلکه نشان میدهد این نظام توانسته با منابع محدود، خدمات و خروجی قابل قبولی تولید کند.
متن کامل این گفتوگو را با عنوان «پزشکی دیگر درآمد، رضایت شغلی و منزلت اجتماعی را بهطور همزمان ندارد/ ممکن است دوباره برای خدمات ساده درمانی به خارج از کشور وابسته شویم» در برگزیده بخوانید.
ضیایی میگوید: اگر کشورهای توسعهیافته را مبنا قرار دهیم، باید به تفاوت منابع نیز توجه کنیم. هزینه سرانه سلامت ایران بر اساس PPP حدود هزار دلار است، در حالی که این رقم در بریتانیا حدود ۷۳۰۰ دلار، فرانسه حدود ۷ هزار دلار، آلمان حدود ۹ هزار دلار و آمریکا حدود ۴۸۰۰ دلار است.
بنابراین اگرچه کشورهای توسعهیافته در شاخصهای سلامت از ایران جلوتر هستند، اما فاصله عملکرد آنها به اندازه اختلاف منابع مالیشان نیست. این نشان میدهد نظام سلامت ایران نسبت به منابعی که دریافت کرده، عملکرد قابل قبولی داشته است.
او معتقد است این کارآمدی نتیجه سالها توسعه آموزش پزشکی، تربیت نیروی انسانی متخصص و گسترش زیرساختهای درمانی در کشور است؛ سرمایهای که به گفته او نباید در اثر کمبود منابع و تصمیمهای نادرست به تدریج فرسوده شود.
به باور رئیس جامعه اورولوژی کشور، حفظ این دستاوردها نیازمند اصلاح نظام تأمین مالی سلامت، افزایش سرمایهگذاری و توجه بیشتر به زیرساختهاست؛ زیرا اگرچه نظام سلامت ایران تاکنون توانسته با امکانات محدود عملکرد مناسبی ارائه دهد، اما ادامه این وضعیت بدون تقویت منابع، در سالهای آینده دشوار خواهد بود.
۴۷۲۳۲
