فاخره بهبهانی: دکتر مریم منفرد، پزشک متخصص طب سنتی در گفتوگو با برگزیده میگوید: بیخوابی علتهای زیادی دارد و یکی از دلایل تشدید آن استرس و اضطراب است. بی خوابی اگر همراه با بی قراری باشد می تواند ناشی از گرمی مغز باشد. خشکی مغز که ناشی از سودا و صفرای غیر طبیعی بدن باشد و فکر و خیال و غم و اندوه هم می توانند سبب بی خوابی شوند. دوش آب ولرم قبل از خواب، بوییدن گلاب و آغشته کردن دستمالی با گلاب و قرار دادن آن جلوی بینی در به خواب رفتن افراد نقش پررنگی دارد. در بیخوابی ناشی از خشکی، مالیدن روغن بادام شیرین یا بنفشه داخل بینی و روغن کدو به پیشانی می تواند موثر باشد.
بابونه، شناختهشدهترین دمنوش آرام بخش
بابونه یکی از شناختهشدهترین دمنوشهای ارام بخش در طب سنتی است. این گیاه ضداضطراب و تسکیندهنده است و میتواند به بهبود خواب و کاهش استرس کمک کند. مصرف منظم دمنوش بابونه به عنوان یک دمنوش شادی آور، موجب تقویت آرامش و بهبود خلق و خو میشود. این دمنوش علاوه بر اینکه آرامبخش فوق العاده ای است در رفع سردرد، مشکلات گوارشی، درد عضلانی، کوفتگی و خستگی هم بی نظیر عمل میکند و چون خاصیت ضدالتهابی و ضددرد است، نوشیدن آن در روزهای پیش از قاعدگی، علاوه بر ایجاد آرامش در اعصاب و دستگاه گوارش با شل کردن عضلات و اسپاسم، قاعدگی بی سر و صدایی را به همراه دارد. فقط توجه داشته باشید، بابونه قاعده آور است و خانمهای باردار نباید این دمنوش را بنوشند.
اسطوخدوس، لورازپام گیاهی
یکی از دمنوشهای گیاهی عالی برای آرامش اعصاب اسطوخودوس است. اسطوخودوس اثرات تثبیت کننده خلق وخو را دارد و باعث کاهش استرس و سبب آرامش اعصاب میشود. نام دیگر این گیاه لاوندر است و به دلیل تاثیر زیاد این دمنوش بعضی افراد از دمنوش اسطوخودوس بهعنوان لورازپام گیاهی یاد میکنند. اما نکته مهم اینکه اسطوخدوس به دلیل کم کردن رطوبت باعث خشکی مغز میشود. پس سعی کنید شبها از آن استفاده نکنید. برای تهیه دمنوش اسطوخودوس برای رفع استرس، یک لیوان آب جوش که کمی سرد شده باشد و یک قاشق چایخوری اسطوخودوس خشک شده نیاز دارید. اسطوخودوس را داخل آب و روی حرارت غیرمستقیم دم کنید و بعد از صاف کردن میل کنید.
بادرنجبویه، کاهنده اثرات استرس زا
بادرنجبویه طبع گرم و خشکی دارد و در طب سنتی به عنوان آنتیاکسیدان، ضدمیکروب، ضدقارچ و ضدالتهاب کاربرد دارد. بادرنجبویه عطر خوشی دارد و برای درمان سردرد و مشکلات گوارشی کاربرد خوراکی و موضعی دارد. یکی دیگر از خواص بادرنجبویه تأثیری است که روی سیستم اعصاب میگذارد و به همین دلیل برخی افراد برای درمان اضطراب و بیخوابی به سراغ آن میروند و تأثیرات منفی استرس را تا حد زیادی پایین میآورد. حتی مصرف دمنوش آن در بهبود کیفیت خواب و کاهش علائم بیخوابی و اختلالهای خواب اثرگذار است. افراد مبتلا به بیماری کم کاری تیرویید به دلیل کاهش عملکرد تیرویید نباید این گیاه را مصرف کنند.
سنبل الطیب، جایگزین قرصهای خواب آور
سنبل الطیب طبیعتی گرم و خشک دارد و برای درمان بی خوابی و استرس مفید است. این گیاه می تواند جایگزین ایمن قرصهای خواب باشد و برخلاف خواب آورهای شیمیایی وابستگی ایجاد نمی کند. دوز استاندارد برای بهبود خواب و آرامش ۱ تا ۲ قاشق چایخوری ریشه خشک برای تهیه دمنوش است. اگه ریشه سنبل الطیب را بو کرده باشید، میدانید که بوی خیلی تند و طعم تلخی دارد و بوی خاک میدهد. بهتر است که از این دمنوش روزانه بیش از ۳ فنجان مصرف نکنید و برای اثرگذاری بهتر بر خواب، حدود ۱ ساعت قبل از خواب بنوشید. مصرف منظم و طولانیمدت (۲ تا ۴ هفته) معمولا نتیجه بهتری میدهد. ۱ تا ۲ قاشق چایخوری ریشه خشک سنبل الطیب به همراه گل گاوزبان یا بهارنارنج را در یک لیوان آب جوش بریزید و اجازه دهید ۱۰ تا ۱۵ دقیقه یا بیشتر دم بکشد. پس از دم کشیدن با کمی عسل یا نبات میل کنید.
مصرف بیرویه دمنوشها ممنوع!
عوارض استفاده از دمنوشهای خانگی برای کاهش استرس و بی خوابیهای شبانه نسبت به داروهای شیمیایی بسیار کمتر است. اما در صورتی که داروی شیمیایی برای بیماری دیگری استفاده می شود باید بین زمان استفاده از دارو و دمنوش گیاهی حداقل دو ساعت فاصله زمانی گذاشته شود. استفاده از دمنوشهای گیاهی آرامبخش و ضداضطراب بهصورت بی رویه ممکن است بر سیستم عصبی مرکزی تاثیر منفی بگذارند و داروهای گیاهی ممکن است باهم تداخل داشته باشند یا اثرات آنها کم شود. پس هیچوقت چند گیاه را برای تهیه دمنوش با هم ترکیب نکنید.
۴۷۲۳۲
