ذخایر خونی کشور به ۷ روز رسید/ مخالف اهدای پولی پلاسما هستیم

به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری برگزیده های ایران، مصطفی جمالی امروز، دوشنبه، در نشست خبری با اصحاب رسانه که به‌مناسبت هفته دولت در وزارت بهداشت برگزار شد، اظهار کرد: در جنگ 12روزه اخیر، میانگین کشوری ذخایر خون به 10 تا 12 روز رسید که نشان‌دهنده وضعیت بسیار مطلوب کشور بود. خوشبختانه در آن ایام مردم مانند همیشه به صحنه آمدند و با مشارکت خود، باعث شدند ذخایر در روزهای پایانی به شرایط قبل از جنگ بازگردد؛ بنابراین در طول این بحران هیچ مشکلی در تأمین خون و فرآورده‌های خونی نداشتیم و صددرصد نیازها برطرف شد.

وی با بیان اینکه میانگین ذخایر خونی کشور سال گذشته 8 روز بوده است، در پاسخ به سؤال برگزیده های ایران مبنی بر میزان ذخایر خونی در زمان حاضر در کشور اعلام کرد: در زمان حاضر ذخایر خون در کشور 7 روز و در شرایط قابل‌قبول است؛ به این معنا که اگر تا 7 روز هیچ اهدای خونی صورت نگیرد، ذخایر خون کفایت می‌کند، البته هدف‌گذاری این است که ذخایر خونی در کشور به بالای 10 روز برسد که شرایط ایده‌آلی محسوب می‌شود.

وی با اشاره به اینکه در ایران تنها دو درصد از جمعیت 85میلیونی کشور به‌طور مستمر اهداکننده خون هستند، اضافه کرد: اگر این رقم به سه درصد برسد، می‌توانیم تا ده سال آینده از نظر ذخایر خون تأمین باشیم، اما متأسفانه تقریباً نیمی از جامعه یعنی بانوان در این زمینه حضور فعال ندارند و از سوی دیگر جمعیت کشور رو به پیری می‌رود.

وی توضیح داد: اکنون بیشتر اهداکنندگان ما بالای 35 تا 40 سال سن دارند که در چند سال آینده به‌دلیل محدودیت‌های سنی از چرخه اهدای خون خارج خواهند شد. از طرفی مشارکت جوانان امسال به حدود 16.5 درصد رسیده که نسبت به سال گذشته رشد داشته است اما هنوز کافی نیست، اگر این روند تغییر نکند، ممکن است طی ده سال آینده کشور با چالش جدی در تأمین خون مواجه شود.

جمالی با ابرزا اینکه “در زمان حاضر سهم بانوان ایرانی در اهدای خون کمتر از پنج درصد است.”، یادآور شد: بخشی از این موضوع به ذهنیت غلط درباره کم‌خونی و نگرانی‌های پزشکی بازمی‌گردد.

وی با اشاره به استان‌های پیشرو در مشارکت بانوان در اهدای خون عنوان کرد: خراسان شمالی، لرستان و کردستان در صدر این امر هستند و در چهار ماه نخست امسال بیشترین خون‌گیری به‌نسبت جمعیت نیز در همین استان‌ها ثبت شده است.

وی با بیان اینکه “اهدای خون در کشور ما 100درصد داوطلبانه است.”، گفت: این موضوع از این منظر اهمیت دارد که پزشک سؤالاتی برای ایمنی خون‌ها می‌پرسد؛ اگر این فرآیند داوطلبانه نباشد ممکن است افراد در پاسخگویی به این سؤالات صادق نباشند. اگرچه آزمایشات لازم برای سلامت خون‌ها انجام می‌شود اما به‌هرحال نگرانی از سلامت خون‌های اهدایی در صورت غیرداوطلبانه شدن این امر وجود دارد. فرآیند اهدای پلاسما یک‌ساعت طول می‌کشد و اگر بابت هر بار اهدا 500 هزار تومان به فرد ارائه شود و اهدای آن داوطلبانه نباشد، افراد فقیر بیشتر برای اهدای پلاسما اقدام می‌کنند که خطر این امر استثمار طبقه فقیر است، این در حالی است که اگر 300 هزار نفر در کشور سالانه 4 بار پلاسما اهدا کنند، کل نیاز کشور برطرف می‌شود.

وی افزود: ما اختلافی با حضور بخش خصوصی در حوزه جمع‌آوری پلاسما نداریم اما با اهدای پولی پلاسما مخالف هستیم، در بسیاری از کشورهای اتحادیه اروپا اهدای پولی پلاسما ممنوع شده است.

جمالی با اشاره به اینکه استفاده از کیسه فیلتردار خون باید به 80 درصد برسد، گفت: برای امسال تا پایان زمستان ذخایر کیسه خون در نظر گرفته شده است.

وی با اظهار اینکه “در سازمان انتقال خون به‌شدت کمبود نیروی انسانی داریم.”، گفت: متأسفانه سهمیه‌ای برای استخدام به سازمان ما ندادند، امسال نیز کماکان جزو سهمیه‌های استخدامی وزارت بهداشت نیستیم، اما قول مساعد از سوی این سازمان برای در نظر گرفته شدن سهمیه جدید به ما داده شده است.

وی خاطرنشان کرد: در سال 1383 مجوز دادند که بخش خصوصی پلاسما تهیه کند و پالایشگاه نیز تأسیس شود. داروهای مشتق از پلاسما در داخل کشور تولید می‌شوند اما ظرفیت تولید ما بسیار محدود است و اگر پالایشگاه داشتیم، هم هزینه‌های تولید این داروها کاهش می‌یافت و هم می‌توانستیم نگرانی ناشی از عدم دسترسی به داروها در پی تحریم و جنگ و اقدامات غیرانسانی جوامع غربی را کاهش دهیم. در زمان حاضر پلاسما از کشور خارج و به پالایشگاه‌های خارجی ارسال و تبدیل به داروهای مشتق از پلاسما می‌شود. اکنون فاکتور9 در داخل تولید نمی‌شود و شرکت خارجی نیز تعهد خود را انجام نمی‌دهد؛ بنابراین در تأمین این دارو با گرفتاری‌هایی مواجه هستیم. بخش خصوصی در این زمینه به کشور ظلم کرد، زیرا می‌توانست پالایشگاه پلاسما احداث کند اما عملاً هیچ کاری نکرد. یک پالایشگاه در حال تولید است و وعده رسیدن به ظرفیت 300 هزار لیتر پلاسما را داده است، اما نیاز به پالایش پلاسما بیشتر است.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درباره انتقال خون از طریق آمبولانس‌ها نیز بیان کرد: یک شرکت دانش‌بنیان داخلی محفظه نگهداری خون در آمبولانس را طراحی کرده است و خوش‌بین هستیم که به‌زودی این وسیله را با قیمت مناسب وارد بازار کند تا بتوانیم انتقال خون به مصدومان حوادث را در آمبولانس‌ها و اورژانس پیش‌بیمارستانی انجام دهیم. وقتی سر صحنه تصادف خون به برخی مصدومان در شرایط خاص تزریق شود، ممکن است به نجات جان این افراد کمک کند و بنابراین این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد.

جمالی با تأکید بر اینکه تحریم‌ها نتوانسته است روی انتقال خون تأثیرگذار باشد، تصریح کرد: طی سالیان اخیر برخی از اتفاقاتی که رخ نداده بود برای اولین بار در کشور اتفاق افتاد؛ از جمله آزمایش NAT که باعث تشخیص زودهنگام‌تر هپاتیت در خون‌های اهدایی شده است، از سوی دیگر این فناوری باعث کاهش معافیت اهدای خون از یک سال به 6 ماه برای افرادی شده است که سابقه حجامت یا تتو داشته‌اند. سازمان انرژی اتمی یک دستگاه اشعه خون را تأیید کرده است که باید مجوزهای لازم را از سازمان غذا و دارو کسب کند و اگر وارد بازار شود، یکی از فناوری‌های بسیار جدید در حوزه انتقال خون خواهد بود.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با بیان اینکه مشارکت همه مردم با هر دین، قوم و نژاد در انتقال خون مظهر وفاق ملی است، یادآور شد: میانگین خونگیری در بندرعباس 200 واحد است، اما در حادثه انفجار بندرعباس میزان خونگیری به 900 واحد رسید که نشان‌دهنده نوع‌دوستی مردم کشور است. باید برای فرد شاغلی که اهدای خون انجام می‌دهد، مرخصی‌های کاری در زمان اهدا در نظر گرفته شود، زیرا هر فرد با اهدای خون جان سه نفر را نجات می‌دهد.

وی درباره علت ممنوعیت اهدای خون توسط برخی گروه‌ها نیز گفت: بسیاری از کسانی که برای افراد حجامت انجام می‌دهند، پزشک نیستند و بنابراین خطر آلودگی تجهیزات وجود دارد، به همین دلیل، برای تشخیص آلودگی خون، محدودیت شش‌ماهه بعد از حجامت برای اهدای خون وجود دارد. این موضوع درخصوص آندوسکوپی نیز صادق است، زیرا تجهیزات استریل می‌شوند، اما برای احتیاط و جلوگیری از انتقال آلودگی‌ها از طریق خون، تا مدتی پس از انجام آندوسکوپی اقدام به دریافت خون از فرد نمی‌شود.

وی با بیان اینکه توجه به پدافند غیرعامل از اولویت‌های سازمان است، خاطرنشان کرد: باید مراکز جایگزین و پشتیبان برای توزیع ذخایر خونی ایجاد شود تا در مواقع بحران دچار کمبود و اختلال نشویم.

مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران در پایان اعلام کرد: در پویش مهر حسینی(ع) در ماه محرم و صفر بیش از 360 هزار واحد خون اهدا شد. هدف اصلی سازمان از اجرای پویش‌ها، ترویج و گسترش فرهنگ اهدای خون داوطلبانه است.

/+