به گزارش برگزیده، پژوهشگران در یک مطالعه گسترده دریافتهاند که عوامل خطر مرتبط با زوال عقل ممکن است تأثیر متفاوتی بر زنان و مردان داشته باشند. بر اساس این یافتهها، برخی عوامل خطر نهتنها در زنان شایعتر هستند، بلکه کاهش عملکرد شناختی ناشی از آنها نیز شدیدتر از مردان است.
سلامت نیوز به نقل از Biology of Sex Differences نوشت: محققان با بررسی اطلاعات سلامت ۱۷ هزار و ۱۸۲ فرد بالای ۴۰ سال، ۱۳ عامل خطر مرتبط با زوال عقل را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد زنان بیشتر از مردان با مشکلاتی مانند افسردگی، کمتحرکی و اختلالات خواب مواجه هستند، در حالی که کمشنوایی، دیابت و مصرف زیاد الکل در مردان شیوع بیشتری دارد.
عوامل خطری که زنان را بیشتر تحت تأثیر قرار میدهند
مطالعه نشان داد سه عامل خطر مهم شامل فشار خون بالا، کمشنوایی و دیابت، با افت شناختی بیشتری در زنان نسبت به مردان همراه هستند. همچنین شاخص توده بدنی (BMI) بالاتر در زنان ۵۰ تا ۶۰ ساله با عملکرد شناختی ضعیفتر ارتباط داشت؛ موضوعی که در مردان مشاهده نشد.
به گفته پژوهشگران، این یافتهها نشان میدهد تنها بررسی میزان شیوع عوامل خطر کافی نیست و باید به شدت تأثیر هر عامل بر مغز زنان و مردان نیز توجه شود.
برخی عوامل میتوانند نقش محافظتی داشته باشند
در کنار عوامل خطر، محققان دریافتند سطح تحصیلات بالاتر و میزان کلسترول تام بیشتر با عملکرد شناختی بهتر در زنان ارتباط دارد. البته پژوهشگران تأکید میکنند که این نتایج صرفاً نشاندهنده ارتباط آماری است و به معنای رابطه علت و معلولی قطعی نیست.
چرا این یافتهها اهمیت دارد؟
زوال عقل و بهویژه بیماری آلزایمر در زنان شایعتر از مردان است. برآوردها نشان میدهد حدود دو سوم مبتلایان به آلزایمر در ایالات متحده را زنان تشکیل میدهند. اگرچه طول عمر بیشتر زنان بخشی از این تفاوت را توضیح میدهد، اما به نظر میرسد عوامل زیستی و هورمونی نیز نقش مهمی داشته باشند.
پژوهشگران احتمال میدهند تغییرات هورمونی دوران یائسگی یکی از دلایل آسیبپذیری بیشتر مغز زنان در برابر برخی عوامل خطر باشد، هرچند مکانیسم دقیق این ارتباط هنوز مشخص نیست.
عوامل خطر قابل تغییر هستند
یکی از مهمترین پیامهای این پژوهش آن است که بسیاری از عوامل خطر زوال عقل قابل کنترل و اصلاح هستند. کنترل فشار خون و دیابت، درمان کمشنوایی، افزایش فعالیت بدنی، بهبود کیفیت خواب، کاهش مصرف الکل و درمان افسردگی از جمله اقداماتی هستند که میتوانند به حفظ سلامت مغز کمک کنند.
محققان تأکید میکنند که پیشگیری از زوال عقل باید بهصورت فردی و با در نظر گرفتن تفاوتهای جنسیتی طراحی شود؛ زیرا یک عامل خطر ممکن است در زنان و مردان پیامدهای متفاوتی داشته باشد.
این مطالعه نشان میدهد زنان نهتنها در معرض تعداد بیشتری از عوامل خطر زوال عقل قرار دارند، بلکه برخی از این عوامل تأثیر شدیدتری بر عملکرد شناختی آنها میگذارند. به گفته پژوهشگران، توجه به تفاوتهای جنسیتی در ارزیابی خطر و برنامههای پیشگیری میتواند به تشخیص زودهنگامتر و کاهش بار زوال عقل در سالهای آینده کمک کند.
۴۷۲۳۲
