مظاهر گودرزی: سر شماره پیامک V.Behdasht راه ارتباطی وزارت بهداشت با مردم است، سرشمارهای که قرار است بتواند پیامهای حوزه سلامت، خودمراقبتی یا اضطراری این وزارتخانه را بهدست مردم برساند، اما حالا با دو وضعیت مواجه است، وضعیت اول اینکه از این سرشماره پیامهای چندانی برای مردم ارسال نمیشود، بررسی چند دستگاه تلفن همراه نشان میدهد این دستگاهها طی شش ماه گذشته فقط یک پیام از این سرشماره دریافت کردهاند، پیامی با این محتوا که «هموطن عزیز، شما میتوانید با شمارهگیری ۱۹۰ و انتخاب گزینه ۹ در سراسر کشور از خدمات رایگان مشاوره سلامت روان بهرهمند شوید…» این درحالیست که طی هفت الی هشت ماه گذشته کشور گرفتار جنگ بوده و انتظار میرود در این روزها پیامهای بیشتری از این سرشماره دریافت شود.
اما وضعیت دوم سطح توجه مردم به این سرشماره است، طوریکه در بسیاری از دستگاههای تلفن همراه پیامهای V.Behdasht در هرزنامه یا همان اسپم (Spam) ذخیره میشود و اغلب کسی هم آن را از این وضعیت خارج نمیکند، ادامه این وضعیت سبب شد وزارت بهداشت مدتی قبل یک اطلاعیه صادر کند، در این اطلاعیه از مردم خواسته شد «پیامکهای ارسالی از سرشماره V.behdasht را از حالت اسپم خارج کرده و آن را به عنوان پیامک مورد اعتماد ثبت کنند.» اما بهنظر میرسد اگر مردم از این سرشماره اطلاعات مفید و ضروری دریافت کرده بودند برای دنبال کردن آن نیاز چندانی به اطلاعیه نداشتند، همانطورکه هادی یزدانی، پزشک، به برگزیده میگوید: «اگر پیامی واقعاً به درد کسی بخورد، خودش بلد است آن را از اسپم خارج کند.»
V.Behdasht چه اهمیتی دارد؟
چرا یک راه ارتباطی میان مردم و نهاد بهداشت و درمان در یک کشور از اهمیت برخوردار است؟ بهتعبیر خود وزارت بهداشت همین سرشماره V.Behdasht قرار است برای با هدف ارتقای اطلاعرسانی و آگاهیبخشی عمومی، اخبار، مطالب آموزشی و توصیههای سلامتمحور در زمینه خودمراقبتی، پیشگیری و اصلاح رفتارهای مرتبط با سلامت کارکرد داشته باشد؛ سازمان جهانی بهداشت نیز در سیاستهای ارتباطی خود تأکید میکند که اطلاعرسانی در حوزه سلامت باید «قابل اعتماد، بهموقع، قابل فهم و قابل اقدام» باشد، دسترسی به این پیامها آنقدر اهمیت دارند که در بسیاری از کشورها نهتنها از امکان ارسال پیام کوتاه بلکه از سایر امکانات ارتباطی هم استفاده میکنند، در بریتانیا NHS App یکی از مسیرهای رسمی ارتباط است و اگر فرد اعلانهای اپلیکیشن را فعال نکرده باشد، در برخی موارد پیامک بهعنوان مسیر پشتیبان برای اطلاعدادن به او ارسال میشود تا وارد اپلیکیشن شود و پیام اصلی را بخواند. حتی در موارد اضطراری سامانه Emergency Alerts بریتانیا از فناوری Cell Broadcast استفاده میکند. به این ترتیب لازم نیست دولت شماره تلفن شهروندان را در اختیار داشته باشد؛ دکلهای مخابراتی پیام را برای گوشیهای سازگار حاضر در منطقه خطر پخش میکنند. پیام روی صفحه ظاهر میشود و تلفن حدود ۱۰ ثانیه با صدایی شبیه آژیر و لرزش توجه کاربر را جلب میکند؛ حتی نیازی به نصب اپلیکیشن یا ثبتنام نیز نیست.
درباره اهمیت دسترسی مردم به این قبیل پیامها، یزدانی به برگزیده میگوید: «یکی از کارکردهای مهم این پیامکها واکنش سریع به مسائل و مشکلات حوزه بهداشت و درمان است، بهخصوص مسائلی که بهسرعت شایع میشوند. یک شایعه، یک حرف ضدعلم یا شبهعلم و حتی یک حرف بیاساس ممکن است ظرف یک شب بهشدت تکثیر شود، بنابراین با ارسال پیام از نهاد رسمی بهداشت و درمان بهسرعت میشود با این شایعهها مقابله کرد.»
او ادامه میدهد: «این روزها درباره داروها و آمپولهای لاغری خیلی صحبت میشود و خطر این وجود دارد همه افراد تمایل داشته باشند برای کاهش وزن از این داروها استفاده کنند، وزارت بهداشت میتواند با ارسال پیامهایی افراد را برای استفاده از این روشها آگاه کند.»
این پزشک بیان میکند: «حتی میتوان از این پیامها برای اطلاعرسانیهای منطقهای استفاده کرد. مثلاً اگر کسی وارد هرمزگان میشود، بهکمک تشخیص سیستمهای مخابراتی این ورود را تشخیص داد و با ارسال پیامک به او اطلاع داد که در آن منطقه بیماریهای خاصی مانند مالاریا وجود دارد و اگر علائمی مثل تب و لرز داشت، به نخستین مرکز درمانی مراجعه کند. یا اگر منطقهای برای مدتی درگیر آنفلوآنزا است، فردی که وارد آن منطقه میشود میتواند پیام بگیرد که در صورت حضور در تجمعها از ماسک استفاده کند و مراقبتهای معمول را رعایت کند. این ابزار میتواند برای هشدارهای مربوط به گرمازدگی در استانهایی که دمای هوا بالاست یا برای مسائل بهداشتی متناسب با فصل نیز مورد استفاده قرار گیرد.»
سرشماره شناخته شده است اما پیامها کیفیت ندارد
با وجود اهمیت دسترسی به چنین هشدارهایی از پیامهای پیگیرانه و ضروری و همچنین پیامهای حوزه سلامت فردی و خودمراقبتی خبری نیست و حداقل مدتی است که چیزی در V.Behdasht برای مردم ارسال نمیشود، شاید یکی از دلایل بیتفاوتی مردم به این سرشماره هم همین باشد، اینکه در اصطلاح چیز دندانگیری برایشان ندارد و گرهای از مشکلاتشان باز نمیکند و اصلاً پیامی دریافت نمیکنند که برای دنبال کردن این سرشماره میل داشته باشند. یزدانی درهمینباره به برگزیده میگوید: «معتقدم اگر کسی چهار پیام مفید از این سرشماره دریافت کند، در مرحله بعد خودش آن را دنبال میکند. بنابراین اساس کار این است که پیام به درد مخاطب بخورد. مردم باید بدانند این سرشماره واقعاً برای آنها فایده دارد.»
او ادامه میدهد: «به نظرم این سرشماره بهواسطه دوره شیوع ویروس کرونا برای مردم شناختهشده است، حتی خاطرم هست آن دوره مردم برای پیامکهای V.Behdasht طنز درست کرده بودند، ایرادی ندارد، این نشان میداد این راه ارتباطی دیده میشد، اما چرا حالا دیده نمیشود؟ این نشان میدهد محصولی که ارائه میدهد کیفیت مناسبی نداشته که مردم آن را جدی بگیرند. به نظرم وزارت بهداشت باید تلاش کند ارتباطش با مردم را صرفاً به صدور بیانیه محدود نکند، مردم را باید با ابزارهایی که در اختیار دارد، به شکل مستقیمتر درگیر کند.»
۲۳۳۲۳۳
