مستند “نحیط” در قلب غزه ساخته شد اما پدرم آن را ندید/ سردار شادمانی می‌گفت “جریان زندگی در غزه را مستند کنید”

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری برگزیده های ایران، احسان شادمانی مستندساز و یکی از چهره‌های فعال در حوزه فلسطین و مستندسازی با این مضمون است. مستندهای «داستان ساحل شرقی»، «آن هفت روز» و «نحیط» از جمله آثار اوست که درباره فلسطین ساخته شده است.

«نحیط» روایت‌گر زنی پرستار، اهل غزه است که در پی جنگ و حملات هوایی ظالمانه رژیم غاصب صهیونیستی با مشکلات و چالش‌های فراوانی روبه‌رو می‌شود. وجه تمایز این مستند، تولید آن در سرزمین‌های اشغالی با گروهی از تصویربرداران فلسطینی است که در عین حال، گروه کارگردانی، تدوین و تهیه‌کنندگی در داخل ایران به فعالیت مشغول‌اند.

شادمانی که کارگردان این فیلم مستند است، درباره سوژه مستند نحیط می‌گوید: پیشتر تجربه‌ای داشتیم و توانسته بودیم با تیمی در داخل غزه ارتباط بگیریم و فیلمی بسازیم. با توجه به همین تجربه، به سوژه‌ای به‌اسم خانم «ساره فوزی ناصر» پرستار 25ساله اهل غزه رسیدیم که در دانشگاه الازهر مصر درس خوانده است و همراه با همسر و دو فرزندش در غزه زندگی می‌کند. سناریوها را رد و بدل کردیم و در نهایت مشخص شد که قرار است این فیلم را در چه لوکیشنی و با چه رویکردی بسازیم. در نهایت، همکاران ما در غزه به‌مدت ۳ روز داخل بیمارستان از او تصویربرداری کردند اما بعد از این ۳ روز ارتباط ما با او به‌مدت حدود ۴۰ روز قطع شد.

وی ادامه داد: بعد از ۴۰ روز که خبری از خانم فوزی ناصر پیدا کردیم، به ما گفتند که اسرائیل به منطقه بیمارستان وارد شده است و دوربین به‌همراه رم‌هایش در محل بیمارستان باقی مانده است، خانم فوزی ناصر نیز در حالت کما قرار دارد و پسر 4ساله‌اش شهید شده است. تیم تولید اهل غزه فکر می‌کردند ساخت این مستند نیمه‌تمام مانده و سوژه از بین رفته است، اما به آنان گفتیم که این ماجرا جای کار دارد، از آنها درخواست کردیم دوربین را دوباره احیا کنند و بالای سر او بروند، نزدیک به ۱۵ روز بعد، او به زندگی برگشت و کارش را به‌عنوان پرستار آغاز کرد.

او درباره نام‌گذاری این فیلم مستند گفت: اسم این مستند نحیط است که در واژگان عربی به‌معنای اشکی است که از چشم نمی‌آید اما در سوز دل و سینه وجود دارد، شاید بتوان گفت نوعی بغض فروخورده است.

سردار شهید علی شادمانی، پدر احسان شادمانی است که در جریان حملات رژیم صهیونیستی به کشورمان به شهادت رسید. او در زمان شهادت به‌عنوان فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا(ص) مشغول به خدمت بود.

احسان شادمانی در پاسخ به سؤالی درباره اینکه آیا پدرش در جریان فیلم‌های مستند او بوده و یا اینکه آنها را تماشا می‌کرده است، گفت: قبل از هر چیز باید بگویم برایم بسیار قابل افتخار است که پدرم جانش را برای مردمی داد که بسیار باارزش‌اند و ما به این موضوع افتخار می‌کنیم.

وی خاطرنشان کرد: من و پدرم ارتباط بسیار نزدیکی داشتیم؛ سوژه‌ مستندهایی را که کار می‌کردم، به ایشان نشان می‌دادم و نظراتش را دریافت می‌کردم. خاطرم است ۳ سال پیش بود که به‌صورت جدی تصمیم گرفتم درباره تاریخ فلسطین و رژیم صهیونیستی فیلم‌سازی کنم، وقتی موضوع را با ایشان در میان گذاشتم، گفت؛ «این‌که وظیفه شماست.»، هر فیلمی هم که ساخته می‌شد با هم می‌دیدیم و نظرش را می‌گفت. فکر می‌کنم در چند وقت اخیر، همه مستندهایی را که درباره این موضوع ساخته‌ام، دیدند و نظر دادند.

او با تأکید  بر اینکه روایت زندگی در دل جنگ یکی از سوژه‌های اصلی مستندهایش بوده است، گفت: یکی از موضوعاتی که برای ایشان جذاب بود و همواره مرا تشویق می‌کرد که درباره‌اش فیلم بسازم این بود؛ “نگاه اجتماعی به مردم فلسطین را حفظ کنید.”، برای مثال، در مستند «داستان ساحل شرقی» و «آن هفت روز» جریان‌داشتن زندگی را نشان دادیم. در مستند سرزمین ققنوس به چادر جنگ‌زده‌ها می‌رویم اما باز هم روایت زندگی نشان می‌دهیم. مستند نحیط نیز چنین روایتی داشت که البته فرصت نشد پدرم آن را تماشا کند.

مستند «پرونده‌های بی‌بی» ساخته الکس گیبنی درباره پرونده قضایی نخست وزیر رژیم صهیونیستی است. شادمانی در گفت‌وگویی که چندی پیش در یکی از برنامه‌های تلویزیونی داشته است، درباره این مستند خارجی نیز توضیح داد: این فیلم مستند، ترکیبی از تصاویری است که خودشان ادعا می‌کنند از طریق دوربین‌های مداربسته جلسات بازجویی نتانیاهو، خانواده و برخی از همکارانش دریافت شده است، کنار آن با برخی از افراد مطلع نیز گفت‌وگو شده است. همان‌طور که می‌دانید پرونده‌هایی از نتانیاهو که در این مستند بررسی شده است، مربوط به سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸ است. این پرونده‌ها که اسمشان یک‌هزار، دوهزار و سه‌هزار است، مربوط به هدیه‌ها و رشوه‌هایی است که او و خانواده‌اش دریافت کرده‌اند، البته این شک و ابهام وجود دارد که؛ این فیلم‌ها چطور از دل نهادهای اطلاعاتی مثل موساد بیرون کشیده شده است؟

وی ادامه داد: این مستند بسیار جالب توجه است؛ چرا که در آن عنوان می‌شود نخست وزیر رژیم صهیونیستی از سرمایه‌داران مختلف و تجار ثروتمند در سراسر دنیا، رشوه‌هایی گرفته است تا یک‌سری کارچاق‌کنی‌هایی انجام بدهد!

شادمانی ضمن معرفی الکس گیبنی گفت: الکس گیبنی یک مستندساز امنیتی است و مشخص است که بسیاری از کارهای او به‌واسطه اطلاعات امنیتی که در اختیارش گذاشته شده است، ساخته می‌شود. البته درست است که در بخش مستند اسکار جایزه گرفته است اما مخاطبی که فیلمش را می‌بیند متوجه می‌شود که این حجم از اطلاعات به‌راحتی در اختیار یک مستندساز قرار نمی‌گیرد، علاوه بر این، مگر می‌شود که فیلم‌های امنیتی از بازجویی نخست وزیر رژیم صهیونیستی را در فیلمت نشان بدهی، اکران هم بگیری اما زنده بمانی؟!

این فیلمساز مستند در پاسخ به سؤالی درباره اینکه چرا چنین فیلمی ساخته می‌شود، بیان کرد: وقتی جنگ ۷ اکتبر آغاز شد و به‌شکلی بی‌رحمانه به غزه حمله کردند، جنایت‌های بی‌شماری انجام شد، دیدید که بسیاری از مردم دنیا نسبت به این فجایع انسانی اعتراض کردند، به‌نظر می‌رسد که هیئت حاکمه آنان و به‌ویژه افرادی که پشت‌پرده دارای قدرت هستند، با اجازه دادن برای ساخت چنین فیلم‌هایی به‌دنبال این هستند که بگویند کلّیت رژیم اسرائیل متفاوت با نتانیاهو و جنایاتی است که او رقم زده است، به‌عبارت دیگر می‌خواستند بگویند؛ “حساب ما را از نتانیاهو جدا کنید”! جالب است که شبیه به چنین سیاستی را در رفتار سیاستمداران آمریکایی هم می‌بینید؛ جایی که می‌گویند؛ “ترامپ دیوانه است و کارهای او مورد تأیید دولت آمریکا نیست”، از سویی دیگر، بسیار خنده‌دار است که ترامپ تهدید می‌کند و می‌گوید؛ “اگر نتانیاهو را دوباره به محاکمه ببرید، کمک‌هایی را که به رژیم صهیونیستی انجام می‌دهم، قطع می‌کنم”! بنابراین به‌راحتی می‌توان فهمید که پشت‌پرده، اتفاقات دیگری در حال وقوع است.

وی تأکید کرد: در این مستند چند نکته برایم بسیار جالب بود؛ برای مثال، شخصیت نتانیاهو، شخصیت بسیار حقیری است، می‌بینید که او در برخی از معاملاتش یک بسته سیگار یا یک شیشه مشروب به‌عنوان رشوه گرفته است! اینها نشان می‌دهد که او چه‌شخصیت حقیری است.

/+