فاخره بهبهانی: به گفته یک متخصص تغذیه، سرکه سیب در اصل کبد را سمزدایی نمیکند، اما ممکن است در شرایط خاص به ویژه در افراد در معرض بیماری کبد چرب اثرات محافظتی محدودی داشته باشد.
دکتر فرزاد روشن ضمیر، متخصص تغذیه و رژیم درمانی در گفتگو با برگزیده می گوید: یکی از رایجترین ادعاها درباره سرکه سیب نقش احتمالیاش در «سمزدایی کبد» است. اما واقعیت علمی، کمی متفاوت است. سرکه سیب در اصل کبد را سمزدایی نمیکند، اما ممکن است در شرایط خاص، بهویژه در افراد در معرض بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک، اثرات محافظتی محدودی داشته باشد. این اثرات بیشتر به بهبود متابولیسم و کاهش عوامل زمینهساز آسیب کبدی مربوط میشود و نه پاکسازی مستقیم سموم.
چگونه سرکه سیب می تواند بر کبد چرب موثر باشد؟
بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک ارتباط نزدیکی با بههمخوردن تعادل باکتریهای مفید و مضر روده دارد. این عدم تعادل میتواند باعث ورود سموم باکتریایی به جریان خون شود که در نهایت به کبد میرسند و التهاب ایجاد میکنند. برخی ترکیبات موجود در سرکه سیب مانند اسید استیک و پلیفنولها در مطالعات حیوانی نشان دادهاند که میتوانند تعادل میکروبی روده را بهبود دهند و فشار التهابی وارد بر کبد را کاهش دهند.
از طرفی مقاومت به انسولین یکی از عوامل کلیدی در بروز تجمع چربی در کبد است. زمانی که سلولها به انسولین پاسخ مناسبی نمیدهند، کبد ناچار میشود مقادیر بیشتری چربی تولید و ذخیره کند. شواهد محدودی وجود دارد که نشان میدهد سرکه سیب ممکن است به بهبود حساسیت به انسولین کمک کند و از این طریق تولید بیش از حد چربی در کبد را کاهش دهد. سرکه سیب حاوی ترکیبات آنتیاکسیدانی است که نقش مهمی در رفع التهاب و آسیب سلولی دارد و میتواند شدت آسیب کبدی ناشی از رژیمهای غذایی پرچرب را کاهش دهد و به حفظ عملکرد طبیعی کبد کمک کند.
اما تا چه حد می توان به اثرات سرکه سیب اعتماد کرد؟
با وجود تمام ادعاها باید توجه داشت که شواهد علمی قوی در انسانها محدود است. بیشتر مطالعات انجامشده روی حیوانات بوده و پژوهشهای انسانی کوچک و با کیفیت پایین هستند. برخی بررسیها نشان دادهاند که مصرف روزانه سرکه سیب میتواند به بهبود کلسترول تام و قند خون ناشتا کمک کند، اما تأثیر قابلتوجهی بر انسولین یا کلسترول بد مشاهده نشده است. همین موضوع باعث میشود نقش محافظتی سرکه سیب در برابر بیماری کبد چرب هنوز قطعی نباشد. در هر حال مصرف متعادل سرکه سیب معمولاً بیخطر است و در صورت استفاده صحیح احتمال بروز عوارض جدی کم خواهد بود.
سرکه سیب در اصل کبد را سمزدایی نمیکند، اما ممکن است در شرایط خاص، بهویژه در افراد در معرض بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک، اثرات محافظتی محدودی داشته باشد.
البته افراد با بیماریهای زمینهای یا مصرفکنندگان برخی داروها باید با احتیاط ان را مصرف کنند. مقدار نسبتا ایمن مصرف سرکه سیب حدود یک قاشق غذاخوری در روز است که بهتر است در یک لیوان آب رقیق شود. این کار به کاهش تحریک معده و گلو کمک میکند. البته در برخی افراد حتی مصرف کم سرکه سیب میتواند باعث ناراحتی گوارشی، حالت تهوع یا سوزش گلو شود. این علائم معمولا با رقیقسازی مناسب و مصرف همراه غذا کاهش مییابند.
سم زدایی کبد با سرکه سیب پایه علمی ندارد
تصور رایج درباره «سمزدایی کبد» با سرکه سیب پایه علمی ندارد. کبد بهطور طبیعی وظیفه سمزدایی بدن را بر عهده دارد و هیچ نوشیدنی یا ماده غذایی نمیتواند این فرآیند را بهطور معجزهآسا تقویت کند. مصرف بیش از حد سرکه سیب حتی میتواند خطرناک باشد و مشکلاتی مانند فرسایش مینای دندان، آسیب مری، تداخل دارویی و در موارد نادر کاهش شدید پتاسیم خون یا آسیب کبدی ایجاد کند. در نتیجه سرکه سیب نوشیدنی جادویی برای پاکسازی کبد نیست، اما مصرف متعادل آن ممکن است از طریق بهبود متابولیسم، کنترل قند خون و کاهش التهاب، نقش حمایتی محدودی برای سلامت کبد داشته باشد. بهترین راه حفظ سلامت کبد همچنان پیروی از رژیم غذایی متعادل، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم و پرهیز از مصرف بیرویه الکل و غذاهای فرآوریشده است.
۴۷۴۷
