به گزارش برگزیده، دوران سالمندی فصلی از زندگی است که با تغییرات فیزیولوژیک همراه است، اما همچنان میتواند دورانی سرشار از پویایی و رضایت باشد. دو رکن اساسی برای حفظ سلامت و استقلال در این دوره، «تحرک بدنی» و «خواب باکیفیت» هستند.
فارس نوشت: فعالیت بدنی منظم، حتی در حد پیادهروی سبک، نقشی حیاتی در پیشگیری از تحلیل عضلانی، بهبود تراکم استخوان، مدیریت بیماریهای مزمن و تقویت سلامت روان دارد. تحرک، گردش خون را بهبود بخشیده و با ترشح اندورفین، به بهبود خلقوخو و کاهش اضطراب کمک میکند. در کنار آن، خواب باکیفیت برای سالمندان حکم «ترمیمکننده سیستم عصبی» را دارد.در این سنین، بدن برای بازسازی سلولی و تثبیت حافظه به استراحت کافی نیاز دارد.
کمخوابی یا خواب بیکیفیت میتواند منجر به افت تمرکز، افزایش خطر سقوط و ضعف سیستم ایمنی شود. رعایت بهداشت خواب مانند داشتن برنامه منظم و محیطی آرام در کنار تمرینات ورزشی متناسب با توان فرد، کیفیت زندگی را بهطرز چشمگیری افزایش میدهد. در واقع، ترکیب این دو عامل باعث میشود سالمند نه تنها سالهای بیشتری عمر کند، بلکه این سالها را با توانمندی، هوشیاری و شادی بیشتری تجربه نماید.
سرمایهگذاری روی این دو عادت ساده، ارزشمندترین هدیه برای حفظ عزتنفس و تندرستی در دوران طلایی سالمندی است.
نسیبه زنجری، عضو هیئت علمی گروه سالمندی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با اشاره به روند افزایشی امید به زندگی در دهههای اخیر، اظهار کرد: رسیدن به سنین ۶۰ یا ۷۰ سالگی دیگر پایان راه نیست و بسیاری از افراد تا دهههای ۸۰ و ۹۰ زندگی به حیات خود ادامه میدهند؛ از این رو، پرسش اصلی جامعه دیگر «چقدر عمر میکنیم» نیست، بلکه «چگونه زندگی میکنیم» اهمیت یافته است.
زنجری با ارائه نتایج پژوهشی که بر روی سبک زندگی سالمندان شهر تهران انجام شده است، وضعیت کلی سبک زندگی این قشر را «متوسط» ارزیابی کرد و افزود: بر اساس یافتههای این مطالعه، فرصتهای قابلتوجهی برای بهبود وضعیت وجود دارد و «کیفیت خواب» و «کمبود فعالیت بدنی» بهعنوان دو چالش اصلی و تعیینکننده در حفظ سلامت جسم و روان سالمندان شناسایی شدهاند.
این پژوهشگر دانشگاه با اشاره به شیوع بیماریهای مزمن در جامعه هدف، بیان کرد: نزدیک به نیمی از سالمندان مورد مطالعه از فشار خون بالا رنج میبرند و شیوع دیابت و مشکلات اسکلتی-عضلانی نیز در این میان مشهود است.
وی در خصوص تأثیر متغیرهای اجتماعی و اقتصادی بر سلامت سالمندان گفت: سالمندانی که تنها زندگی میکنند یا از سطح تحصیلات پایینتری برخوردارند، در تأمین تغذیه سالم با مشکلات جدیتری مواجه هستند. اگرچه الگوی مصرف نمک و شکر میان سالمندان تا حدی اصلاح شده، اما میزان مصرف منابع پروتئینی مانند گوشت و حبوبات همچنان کمتر از حد مطلوب است.
زنجری با اشاره به تفاوتهای جنسیتی در سبک زندگی، عنوان کرد: زنان سالمند بهطور کلی سبک زندگی سالمتری نسبت به مردان دارند، اما از سوی دیگر، سطح استرس در میان آنان بالاتر است که این موضوع نیازمند توجه ویژه متولیان سلامت است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی در ادامه به اهمیت نقش عوامل محیطی پرداخت و گفت: وضعیت سلامت سالمندان یکسان نیست و متأثر از محل زندگی و شرایط اجتماعی است؛ برای مثال، در مناطق برخوردارتر شهر تهران، اگرچه کیفیت خواب سالمندان مطلوبتر است، اما شاهد استرس بالاتر در آنها هستیم.
وی افزود: این یافتهها ثابت میکند که سلامت سالمند تنها به انتخابهای فردی وابسته نیست، بلکه امکانات شهری و شرایط محیطی نقش مهمی ایفا میکنند؛ بنابراین تدوین چارچوبهای سیاستگذاریِ خاصِ هر منطقه و محله برای ارتقای «سالمندی سالم»، یک ضرورت انکارناپذیر است.
زنجری خاطرنشان کرد: سلامت دوران سالمندی، ریشه در سالهای ابتدایی زندگی دارد و حاصل انباشت تجربههای اجتماعی، جسمی و روانی فرد در طول زمان است.
وی تأکید کرد: برای رسیدن به دوران سالمندیِ مطلوب، باید از همین امروز به کیفیت خواب، تغذیه، تحرک، آرامش روان و کیفیت روابط اجتماعی توجه ویژهای داشته باشیم، چرا که سالمندی سالم، محصول انتخابهای کوچک اما مداوم ما در طول زندگی است.
