به گزارش برگزیده از ایسنا، پوکی استخوان (Osteoporosis) یک سندرم اسکلتیـعضلانی شایع و جهانی است که با کاهش توده استخوانی و تخریب ساختار میکروسکوپی استخوان مشخص میشود و معمولاً تا زمان بروز اولین شکستگی علامت آشکاری ندارد.
با افزایش امید به زندگی، شیوع این بیماری و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ناشی از شکستگیها به یکی از چالشهای مهم سلامت عمومی تبدیل شده است. از دیدگاه پزشکی مدرن، استخوان بافتی پویا است که دائماً در حال بازسازی از طریق تعادل بین تخریب استخوان قدیمی و ساخت استخوان جدید است. هرگاه این تعادل به نفع تخریب برهم بخورد، استخوانها نازک و شکننده شده و خطر شکستگی، بهویژه در ستون فقرات، لگن و مچ دست افزایش مییابد. تغییرات هورمونی پس از یائسگی، کاهش تستوسترون در مردان، سوءتغذیه، مصرف کورتیکواستروئیدها و کمتحرکی از عوامل مهم بروز آن هستند.
متخصصان تأکید میکنند که رویکرد به پوکی استخوان باید پیشگیرانه باشد، زیرا سلامت استخوان از کودکی و نوجوانی شکل میگیرد؛ دورهای که حداکثر توده استخوانی ساخته میشود و سرمایهای برای سالمندی به شمار میآید. تغذیه مناسب در این سالها و نیز در میانسالی میتواند روند تحلیل استخوان را کاهش دهد. الگوهای غذایی سالم مانند رژیم DASH و رژیم مدیترانهای با تأمین متعادل مواد مغذی، خطر ابتلا را تا حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش میدهند. کلسیم، ویتامین D، پروتئین، منیزیم و ویتامین K از عناصر کلیدی سلامت استخوان هستند که باید از منابع متنوعی مانند لبنیات، سبزیجات برگسبز، ماهی، حبوبات، مغزها و غلات کامل تأمین شوند.
در مقابل، مصرف زیاد نمک، نوشابههای گازدار بهویژه نوع کولا، کافئین بالا، رژیمهای کمکالری سخت، دریافت نامتعادل پروتئین حیوانی، الکل و دخانیات میتواند به کاهش تراکم استخوان منجر شود. در مبتلایان نیز اصلاح تغذیه در کنار درمان دارویی، با تأمین کافی کلسیم و ویتامین D و توزیع مناسب پروتئین در وعدهها، به بهبود اثربخشی درمان و کاهش خطر شکستگی کمک میکند. سلامت روده، مصرف پروبیوتیکها، فعالیت بدنی تحملکننده وزن و پرهیز از مصرف خودسرانه مکملها از دیگر توصیههای مهم هستند.
از منظر طب سنتی ایرانی نیز مزاج، عملکرد معده، نوع تغذیه و عوامل روانی مانند استرس در بروز پوکی استخوان نقش دارند. افزایش غلبه بلغم، مصرف مداوم غذاهای سرد، ضعف هضم، کمتحرکی و بینظمی خواب از عوامل تشدیدکننده دانسته میشوند. در مجموع، هر دو دیدگاه بر نقش بنیادین تغذیه و سبک زندگی متعادل در پیشگیری و کنترل این بیماری تأکید دارند.
۲۳۳۲۳۳
