به گزارش برگزیده به نقل از الجزیره نت، ایلان پاپه، نویسنده کتاب مشهور «پاکسازی قومی فلسطین»، در یادداشت خود می‌نویسد: نتایج انتخابات پارلمانی اسرائیل را می‌توان به دو شیوه کاملاً متفاوت خوانش کرد:
نخستین خوانش، روایتی سطحی است که ادعا می‌کند ائتلاف حاکم نتانیاهو با ریزش آرا از یک اکثریت مقتدر به اقلیتی ۵۳ نفره سقوط کرده و بلوک مخالفان او با ۶۷ کرسی به برتری دست یافته است. اگر اسرائیل کشوری دموکراتیک بود، همانند آنچه در مجارستان، برزیل یا صربستان دیده‌ایم، باید شاهد جابه‌جایی قدرت و شکست یک دولت اقتدارگرا به دست جریانی لیبرال‌تر می‌بودیم؛ اما اسرائیل اساساً یک دموکراسی به معنای دقیق کلمه نیست و از همین رو چنین انتقالی رخ نمی‌دهد.
خوانش دوم و واقع‌بینانه، پذیرش ماهیت «آپارتاید» اسرائیل است. اگر مبنا را این واقعیت قرار دهیم، آرایش قوا کاملاً دگرگون می‌شود: بلوک صهیونیست حامی نتانیاهو (۵۳ کرسی) در حقیقت از بلوک احزاب یهودی مخالف او (۴۸ کرسی) بزرگ‌تر است؛ در حالی که هر دو طرف برای تشکیل کابینه به ۶۱ کرسی نیاز دارند.
سناریوهای پیش‌رو؛ از تله «دولت وحدت» تا انتخابات زودهنگام
پاپه در ارزیابی گزینه‌های پیش‌روی سیاستمداران تل‌آویو به سناریوهای زیر اشاره می‌کند:
- بن‌بست ائتلاف با فلسطینی‌های ۱۹۴۸: بلوک ضد نتانیاهو تنها با به چالش کشیدن ساختار آپارتاید و هم‌پیمانی با ۱۹ نماینده احزاب عربی می‌تواند به ۶۱ کرسی برسد؛ اما ژنرال گادی آیزنکوت و دیگر رهبران این اردوگاه بارها تعهد داده‌اند که تحت هیچ شرایطی چنین شراکتی را نخواهند پذیرفت.
- معادله حریدی‌ها: جذب احزاب مذهبی ارتدوکس (حریدی) نیازمند امتیازدهی پیرامون معافیت جوانان یهودی از خدمت سربازی است؛ در حالی که شعار و تعهد اصلی کارزار انتخاباتی آیزنکوت، اجباری کردن خدمت سربازی برای حریدی‌ها بود.
- ناکارآمدی سناریوی نخست‌وزیری چرخشی: ایده تشکیل «دولت وحدت ملی» و تناوب نخست‌وزیری میان آیزنکوت و نتانیاهو نیز عملاً مسدود است؛ چرا که بر اساس قوانین، فرد متهم به پرونده‌های فساد نمی‌تواند در نقش وزیر در کابینه دیگری خدمت کند و این محاکمه سال‌ها ادامه خواهد داشت. از سوی دیگر، همگان به یاد دارند که نتانیاهو در سال ۲۰۲۰ توافق مشابهی را با بنی گانتس نقض کرد و کار را به انتخابات دوباره کشاند.
- گزینه مطلوب نتانیاهو؛ کشاندن کشور به انتخابات مجدد: محتمل‌ترین سناریو، ناتوانی هر دو طرف در تشکیل ائتلاف و حرکت به سوی برگزاری انتخابات زودهنگام ظرف ۶ ماه آینده است. در این دوره، نتانیاهو در رأس دولت پیشبرد امور باقی می‌ماند. اگرچه اختیارات او کاهش می‌یابد، اما این محدودیت به اندازه‌ای نخواهد بود که مانع از تلاش‌های او برای برافروختن آتش جنگ با ایران و حزب‌الله شود؛ جنگی که تنها با رفتار عقلانی و سنجیده تهران و مقاومت لبنان مهار شده است. این سناریو گزینه مطلوب شخص نتانیاهو است؛ چرا که افت نسبی آرای او در این انتخابات محصول مشارکت بی‌سابقه رأی‌دهندگان فلسطینی و بازگشت موج گسترده اسرائیلی‌های لیبرال مقیم خارج بود، پدیده‌ای که ممکن است در انتخابات آتی تکرار نشود.
درس‌های راهبردی؛ زوال پایه‌های اعتماد و تعمیق آپارتاید
ایلان پاپه فارغ از اینکه کدام سناریو محقق شود، مهم‌ترین پیام‌ها و نتایج راهبردی این دوره را چنین برمی‌شمارد:
-
تیر خلاص به اعتماد شهروندان عرب: مشارکت بی‌سابقه جامعه دو میلیونی فلسطینی‌های ۴۸ در این دوره، آخرین فرصت و آزمون اعتماد آنان به صندوق رأی در درون نظام اسرائیل بود. نادیده گرفتن کامل این اقلیت و محروم‌سازی آنان از اثرگذاری سیاسی، رهبران جامعه عربی را ناگزیر به اتخاذ تصمیمی تاریخی خواهد کرد: اینکه تعلق واقعی آنان به کجاست؛ جامعه سیاسی اسرائیل یا هویت ملی فلسطین؟ پیام احزاب صهیونیستی به این شهروندان واضح است: شما کنشگران مشروعی در این میدان نیستید.
-
تداوم استراتژی نسل‌کشی و تجاوزگری: هر دولتی که در تل‌آویو تشکیل شود، چه با نتانیاهو و چه بدون او، به سیاست‌های سیستماتیک نسل‌کشی تدریجی در نوار غزه، پاکسازی قومی پرشتاب در کرانه باختری و اقدامات تجاوزکارانه در سطح منطقه ادامه خواهد داد؛ مگر آنکه یک پیام بازدارنده، یکپارچه و پرهزینه از سوی کشورهای منطقه و جامعه جهانی به تل‌آویو تحمیل شود.
-
شکاف آشتی‌ناپذیر در بافت یهودی: جامعه یهودی اسرائیل چنان دچار تفرقه و گسست بنیادین درونی است که دیگر قادر به بازتولید یک نظام سیاسی باثبات، یک اقتصاد پایدار و یک راهبرد سازنده با جهان نخواهد بود.
-
فروپاشی مشروعیت بین‌المللی صهیونیسم: انزوای بین‌المللی تل‌آویو شتاب خواهد گرفت؛ امری که بارزترین نشانه آن فاصله گرفتن پرشتاب جوانان یهودی در سراسر جهان و به‌ویژه آمریکا از ایده صهیونیسم است. گامی مانند تصمیم حزب سبزهای بریتانیا در تعریف «صهیونیسم به مثابه نژادپرستی»، به مرور زمان به گفتمانی مشروع و فراگیر بدل خواهد شد، چرا که افکار عمومی جهان صهیونیسم را مترادف با آپارتاید، پاکسازی قومی و سلب حق رأی ساکنان بومی می‌شناسد.
پاپه در جمع‌بندی یادداشت خود تأکید می‌کند که هرچند این واقعیت در کوتاه‌مدت به معنای تهدید حیات فلسطینیان و تشدید بی‌ثباتی در جنوب لبنان و خاورمیانه است، اما در نگاه بلندمدت، نشان‌دهنده پدیدار شدن ترک‌ها و شکاف‌های بنیادین و علاج‌ناپذیر در ساختار پروژه صهیونیسم است؛ شکاف‌هایی که می‌تواند سرآغاز سقوط این ایده و تولد واقعیتی سیاسی، عادلانه و سودمند برای تمامی ساکنان تاریخی فلسطین و منطقه باشد.
۴۲/۴۲
