الهه جعفرزاده: در روزهایی که خبر درگذشت ناگهانی جیدن آدامز، هافبک ۲۵ ساله تیم ملی آفریقای جنوبی، جامعه فوتبال را در شوک فرو برده، شایعاتی نیز در فضای مجازی درباره احتمال ارتباط این حادثه با افسردگی منتشر شده است؛ شایعاتی که تاکنون از سوی هیچ مرجع رسمی تأیید نشدهاند. فارغ از علت این حادثه تلخ، این اتفاق بار دیگر توجهها را به یکی از مهمترین چالشهای سلامت روان در جهان جلب کرده است: افسردگی؛ بیماریای که هر سال زندگی میلیونها نفر را تحت تأثیر قرار میدهد و گاه پیامدهای آن بسیار فراتر از آن چیزی است که تصور میکنیم.
افسردگی فقط «غمگین بودن» نیست
بسیاری از مردم افسردگی را با ناراحتی یا بیحوصلگی اشتباه میگیرند، اما متخصصان سلامت روان تأکید میکنند افسردگی یک اختلال پزشکی واقعی است که بر عملکرد مغز، بدن، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی فرد اثر میگذارد.
فرد مبتلا ممکن است هفتهها یا ماهها احساس ناامیدی، بیارزشی، خستگی مداوم یا بیعلاقگی به فعالیتهایی داشته باشد که پیشتر از آنها لذت میبرده است. در موارد شدیدتر، حتی انجام سادهترین کارهای روزمره نیز دشوار میشود.
بر اساس آمار سازمان جهانی بهداشت، افسردگی یکی از شایعترین اختلالات روانی در جهان است و صدها میلیون نفر با آن زندگی میکنند.
بیماریای که روی کل بدن اثر میگذارد
برخلاف تصور رایج، افسردگی فقط ذهن را درگیر نمیکند. مطالعات نشان دادهاند که این بیماری با افزایش خطر ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی، اختلالات خواب، ضعف سیستم ایمنی، دردهای مزمن و حتی برخی بیماریهای متابولیک ارتباط دارد.
افراد مبتلا به افسردگی معمولاً کمتر ورزش میکنند، تغذیه نامناسبتری دارند و بیشتر در معرض مصرف دخانیات یا الکل قرار میگیرند. همین عوامل میتوانند به مرور سلامت جسمی آنها را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
پژوهشگران همچنین دریافتهاند که افسردگی با افزایش التهاب در بدن همراه است؛ موضوعی که میتواند خطر برخی بیماریهای مزمن را افزایش دهد.
افراد موفق افسرده نمیشوند؟
یکی از باورهای اشتباه درباره افسردگی این است که موفقیت، شهرت یا درآمد بالا میتواند افراد را از آن مصون نگه دارد.
در سالهای اخیر، ورزشکاران سرشناس بسیاری از جمله سیمون بایلز، مایکل فلپس، آندرس اینیستا و چندین ستاره فوتبال و بسکتبال درباره تجربه مشکلات سلامت روان و افسردگی صحبت کردهاند.
متخصصان میگویند افسردگی به جایگاه اجتماعی، سن، جنسیت یا میزان موفقیت افراد توجهی ندارد. فردی ممکن است از بیرون زندگی موفق و شادی داشته باشد اما در درون با فشارهای روانی سنگینی دستوپنجه نرم کند.
یکی از مهمترین عوامل ناتوانی در جهان
افسردگی تنها باعث رنج روانی نمیشود؛ بلکه میتواند تحصیل، اشتغال، روابط خانوادگی و عملکرد اجتماعی فرد را نیز مختل کند.
برخی افراد تمرکز خود را از دست میدهند، برخی دچار اختلال حافظه میشوند و برخی دیگر توان تصمیمگیریهای ساده روزمره را نیز ندارند. به همین دلیل، سازمان جهانی بهداشت افسردگی را یکی از مهمترین علل ناتوانی در سراسر جهان معرفی کرده است.
پیامدهای اقتصادی این بیماری نیز قابل توجه است. کاهش بهرهوری شغلی، افزایش غیبت از محل کار و هزینههای درمانی تنها بخشی از بار اقتصادی افسردگی محسوب میشوند.
چرا تشخیص زودهنگام اهمیت دارد؟
خبر خوب این است که افسردگی قابل درمان است. رواندرمانی، دارودرمانی یا ترکیبی از هر دو روش میتواند به بسیاری از بیماران کمک کند.
متخصصان تأکید میکنند علائمی مانند غمگینی مداوم، از دست دادن علاقه به فعالیتهای روزمره، تغییرات شدید خواب یا اشتها، احساس ناامیدی، خستگی طولانیمدت یا افکار آسیب به خود نباید نادیده گرفته شوند.
هرچه فرد زودتر برای دریافت کمک حرفهای اقدام کند، احتمال بهبود و بازگشت به زندگی عادی بیشتر خواهد بود.
بهداشت و سلامت روان را جدی بگیرید
در حالی که علت درگذشت جیدن آدامز هنوز بهطور رسمی اعلام نشده و هرگونه ارتباط دادن این حادثه به افسردگی یا خودکشی در حال حاضر صرفاً در حد گمانهزنی است، این اتفاق یادآور اهمیت توجه به سلامت روان است.
کارشناسان معتقدند همانطور که افراد برای دردهای جسمی به پزشک مراجعه میکنند، مشکلات روانی نیز باید بدون انگ و قضاوت مورد توجه قرار گیرند. افسردگی یک ضعف شخصیتی یا نشانه کمبود اراده نیست؛ یک بیماری واقعی است که میتواند هر فردی را در هر مرحلهای از زندگی درگیر کند.
آگاهی، تشخیص زودهنگام و دسترسی به خدمات سلامت روان میتواند جان انسانهای بسیاری را نجات دهد.
منابع:
who
nimh
psychiatry
۴۷۲۳۲
