به گزارش برگزیده، واکسن BCG بیش از یک قرن است که برای پیشگیری از بیماری سل استفاده می‌شود و یکی از شناخته‌شده‌ترین واکسن‌های جهان به شمار می‌رود. اما حالا نتایج دو مطالعه جدید نشان می‌دهد این واکسن قدیمی ممکن است کاربردی فراتر از مقابله با سل داشته باشد و به برخی بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱ و دیابت نوع ۱.۵ در کنترل بهتر قند خون کمک کند.
این یافته‌ها هنوز در مراحل اولیه قرار دارند، اما توجه پژوهشگران را به ظرفیت‌های درمانی غیرمنتظره یکی از قدیمی‌ترین واکسن‌های پزشکی جلب کرده‌اند.
واکسن سل چگونه به دیابت کمک می‌کند؟
بر اساس نتایج منتشرشده، بیمارانی که واکسن BCG را دریافت کرده بودند، در مقایسه با گروه کنترل، طی سال‌های بعد کنترل بهتری بر قند خون خود داشتند و مدت زمان بیشتری را در محدوده سالم قند خون سپری کردند.
پژوهشگران معتقدند این اثر ممکن است به تغییرات ایجادشده در سیستم ایمنی مربوط باشد. در دیابت نوع ۱، سیستم ایمنی به سلول‌های تولیدکننده انسولین در پانکراس حمله می‌کند. به نظر می‌رسد واکسن BCG بتواند برخی از این واکنش‌های ایمنی را تعدیل کند و شرایط متابولیک بدن را بهبود ببخشد.
مطالعات همچنین نشان داده‌اند این واکسن ممکن است مصرف گلوکز را در برخی سلول‌های بدن افزایش دهد و در نتیجه به کاهش سطح قند خون کمک کند.
نتایج امیدوارکننده، اما نه قطعی
در یکی از این مطالعات، برخی شرکت‌کنندگان پس از چند سال به انسولین کمتری نیاز داشتند و شاخص‌های کنترل قند خون در آن‌ها بهبود یافته بود. با این حال، متخصصان تأکید می‌کنند که این نتایج هنوز به معنای تأیید واکسن BCG به‌عنوان درمان دیابت نیست.
پژوهشگران می‌گویند تعداد شرکت‌کنندگان در این مطالعات محدود بوده و برای مشخص شدن اثربخشی واقعی واکسن، به کارآزمایی‌های بزرگ‌تر و طولانی‌مدت نیاز است.
در سال‌های اخیر دانشمندان بیش از گذشته به استفاده‌های جدید از داروها و واکسن‌های قدیمی توجه کرده‌اند. واکسن BCG نیز پیش‌تر به دلیل اثرات گسترده بر سیستم ایمنی، در بیماری‌هایی فراتر از سل مورد بررسی قرار گرفته بود.
اکنون یافته‌های جدید این احتمال را مطرح می‌کند که این واکسن صدساله شاید روزی بتواند در کنار درمان‌های رایج، به بخشی از راهبرد کنترل دیابت تبدیل شود؛ هرچند تا رسیدن به چنین مرحله‌ای هنوز راه زیادی باقی مانده است.
منبع: livescience
مترجم: الهه جعفرزاده
۴۷۲۳۲
